CNN hôm nay dẫn lời loạt quan chức am hiểu vấn đề cho biết quân đội Mỹ đã xây dựng những kế hoạch tập kích mới, trong đó có khả năng sử dụng bom GBU-43/B để tấn công hạ tầng năng lượng và cơ sở hạt nhân Iran.
Bom nổ trên không cỡ lớn (MOAB) GBU-43/B, còn có biệt danh "Mẹ của các loại bom", được không quân Mỹ phát triển trong giai đoạn 2002-2003. Vào thời điểm đưa vào biên chế, nó được coi là vũ khí phi hạt nhân mạnh nhất thế giới.
Một quả MOAB chờ triển khai ở Tây Nam Á trong ảnh công bố hồi năm 2008. Ảnh: USAF
Theo một quan chức, Tổng thống Donald Trump đã lệnh cho quân đội xây dựng thêm phương án tấn công nhằm vào các mục tiêu Iran, trong đó có "rất nhiều hạ tầng năng lượng", và khả năng triển khai bom GBU-43/B. Người này thêm rằng cuộc tấn công sẽ diễn ra "trước khi lực lượng Mỹ rút khỏi khu vực do Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) phụ trách".
CENTCOM là cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông. Theo CNN, thông tin này cho thấy Mỹ có khả năng tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào Iran, sau đó tuyên bố chiến thắng rồi nhanh chóng rút toàn bộ lực lượng khỏi khu vực.
Một nguồn tin khác cho biết các kế hoạch tấn công cơ sở hạt nhân Iran, trong đó có "pháo đài bất khả xuyên phá" ở Núi Pickaxe, cũng nêu rõ khả năng sử dụng bom GBU-43/B.
Mỹ có thể đang cân nhắc dùng 'mẹ của các loại bom' nhằm vào Iran
Cuộc thử nghiệm bom GBU-43/B hồi năm 2003. Video: USAF
Một quan chức Mỹ cho biết Lầu Năm Góc đã xây dựng nhiều phương án để cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách, từ mức độ cao nhất cho đến thấp nhất. Những mục tiêu ở mức độ cao hơn, trong đó có cơ sở nằm sâu dưới lòng đất, đòi hỏi sử dụng bom cỡ lớn và GBU-43/B là vũ khí lớn nhất trong số này.
CNN cho rằng triển khai bom GBU-43/B trong xung đột với Iran sẽ đánh dấu một bước leo thang nghiêm trọng. Dù vậy, có nhiều nghi vấn về mức độ hiệu quả của loại bom này khi đối phó các cơ sở hạt nhân và những mục tiêu nằm sâu dưới lòng đất.
Các nguồn tin của CNN cho biết GBU-43/B sẽ gây ra sự tàn phá khủng khiếp, song chỉ giới hạn trên mặt đất, không thể xuyên đủ sâu để phá hủy những cơ sở hạt nhân nằm trong lòng núi của Iran. Tác động từ vụ nổ cũng gây lo ngại về thương vong dân thường, đặc biệt nếu được triển khai gần các khu dân cư.
"Tuy nhiên, chính quyền Mỹ vẫn có thể chọn phương án sử dụng GBU-43/B như vũ khí tâm lý, trong lúc Iran dường như vẫn kiên quyết giữ lập trường và không chịu nhượng bộ trước các yêu cầu về ngoại giao của Tổng thống Trump", CNN nhận định.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin, một quan chức Nhà Trắng khẳng định sẽ "không bình luận về các kế hoạch quân sự nhạy cảm, dù có tồn tại hay không". Người này thêm rằng Tổng thống Trump "vẫn để ngỏ mọi lựa chọn" để đảm bảo Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.
Bom GBU-43/B lao xuống trong cuộc thử nghiệm hồi năm 2003. Ảnh: BQP Mỹ
Mỗi quả MOAB có chiều dài 9,17 m, đường kính 103 cm, nặng khoảng 10 tấn và được nhồi 8,5 tấn thuốc nổ mạnh gồm hợp chất RDX, TNT và bột nhôm, cho sức nổ tương đương 11 tấn TNT. Do kích thước và khối lượng lớn, GBU-43/B được thiết kế để thả từ vận tải cơ C-130 Hercules hoặc MC-130E/H Combat Talon, thay vì oanh tạc cơ chiến lược.
GBU-43/B không phải là bom xuyên phá chuyên diệt hầm ngầm và công trình kiên cố nằm sâu trong lòng đất. Được xếp vào dạng bom nhiệt áp, GBU-43/B phá hủy mục tiêu bằng sóng xung kích cũng như hút hết dưỡng khí trong khu vực nổ, khiến đối phương trong vùng ảnh hưởng bị chết ngạt.
Ngoài hai quả bom thử nghiệm, Mỹ chỉ chế tạo tổng cộng 15 quả MOAB, với mức giá khoảng 16 triệu USD mỗi quả.
Mỹ dùng MOAB tập kích IS
Mỹ thả bom GBU-43/B tập kích mạng lưới hầm ngầm của IS tại Afghanistan hồi năm 2017. Video: BQP Mỹ
Mỹ từng chuyển một quả MOAB tới khu vực Trung Đông vào giữa năm 2003 nhưng không sử dụng. Lần thực chiến đầu tiên và duy nhất của MOAB là ngày 13/4/2017, khi quân đội Mỹ tập kích hầm ngầm của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại tỉnh Nangarhar của Afghanistan.
Các quan chức Mỹ và Afghanistan cho biết cuộc tấn công khiến 36 tay súng IS thiệt mạng, phá hủy 3 đường hầm cùng nhiều vũ khí và đạn dược, không gây thương vong cho dân thường.
Phạm Giang (Theo CNN, AFP)