Bộ Tư pháp Mỹ ngày 30/10 công bố mức án 30 tháng tù cùng 3 năm quản chế sau khi mãn hạn đối với Liren Lai, 40 tuổi, và Yuance Chen, 39 tuổi.
"Liren Lai và Yuance Chen tham gia âm mưu kéo dài nhằm làm suy yếu an ninh quốc gia thông qua hỗ trợ các hoạt động tình báo và tuyển mộ nhân lực cho Trung Quốc tại Mỹ", John Eisenberg, trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Mỹ phụ trách An ninh Quốc gia, cho biết.
Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc hai người tiến hành các hoạt động tình báo, gồm thu xếp những lần giao tiền bí mật tại địa điểm định sẵn để đổi lấy thông tin liên quan đến an ninh quốc gia Mỹ, thu thập thông tin về quân nhân và cơ sở quân sự, hỗ trợ tuyển mộ nguồn tin tình báo tiềm năng trong quân đội Mỹ.
Yuance Chen (thứ hai từ bên trái) trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln hồi tháng 1/2025. Ảnh: DOJ
Theo hồ sơ tòa án, Lai và Chen bắt đầu hoạt động gián điệp ít nhất là từ tháng 5/2021. Lai đã tuyển dụng Chen và ban đầu đóng vai trò là trung gian giữa Chen với các sĩ quan tình báo Trung Quốc, trước khi Chen trực tiếp nhận nhiệm vụ.
Vào tháng 1/2022, Lai và Chen thu xếp một khoản thanh toán bí mật khoảng 10.000 USD. Cả hai khi đó đang ở Trung Quốc và phối hợp với những người tại Mỹ để gửi ba lô chứa tiền vào tủ khóa tại một cơ sở thể thao ở thành phố Livermore, bang California.
Bắt đầu từ năm 2022, Chen thu thập thông tin về các căn cứ và nhân sự quân đội Mỹ. Các hoạt động bao gồm chụp ảnh căn cứ hải quân Kitsap ở thành phố Bremerton thuộc bang Washington, ghi hình và chụp ảnh tân binh cùng thủy thủ tại ngũ trong một văn phòng tuyển quân của hải quân Mỹ ở miền nam California.
Chen cũng thu thập thông tin của một lính hải quân Mỹ, lập hồ sơ lý lịch chi tiết về những binh sĩ có thể trở thành mục tiêu tuyển mộ làm nguồn tin tình báo.
Logo của Bộ Tư pháp Mỹ trong phòng họp báo tại trụ sở ở Washington, ngày 24/1/2023. Ảnh: Reuters
Tháng 3/2023, Lai đến Mỹ và đưa cho Chen một chiếc điện thoại di động để liên lạc bí mật. Chen đến Trung Quốc vào năm 2024 và 2025, gặp các sĩ quan tình báo Trung Quốc và nhận thêm nhiệm vụ liên quan đến quân nhân Mỹ.
Lai tiếp tục từ Trung Quốc đến Mỹ để thực hiện nhiệm vụ vào tháng 4/2025.
Lai và Chen bị bắt ngày 27/6/2025 trong chiến dịch phối hợp giữa Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và các cơ quan thực thi pháp luật nhằm chống hoạt động tình báo nước ngoài. Hai người bị truy tố với tội danh gồm âm mưu hoạt động và hoạt động thực tế với tư cách đặc vụ của chính phủ nước ngoài mà không thông báo trước cho Bộ trưởng Tư pháp Mỹ.
Lai thừa nhận hai tội danh ngày 12/12/2025, trong khi Chen nhận tội sau đó hai tháng
Trung Quốc chưa bình luận về sự việc.
Thanh Tâm (Theo DOJ, Al Jazeera, San Francisco Chronicle)