"Bộ Ngoại giao Mỹ đã ra quyết định mạnh mẽ khi duyệt bán tên lửa Patriot cho Ukraine. 500 quả đạn PAC-3 là con số rất đáng kể và có thể tạo thành lưới phòng thủ rất hiệu quả trong mùa đông sắp tới. Tuy nhiên, quá trình giao hàng chỉ có thể bắt đầu sau vài năm nữa, chúng tôi đang đề nghị đối tác Mỹ tìm giải pháp để đáp ứng nhu cầu hiện nay", Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết hôm nay.
Ông Zelensky thêm rằng Kiev đã đề nghị Washington cung cấp gói viện trợ mùa đông với tần suất 100 tên lửa Patriot mỗi tháng, nhấn mạnh 500 tên lửa sẽ đủ để bảo vệ bầu trời Ukraine trong vài tháng tới và giúp nước này duy trì vị thế vững mạnh trong các cuộc đàm phán.
Tổng thống Volodymyr Zelensky tại Kiev, Ukraine ngày 22/10. Ảnh: AP
"Mỹ, các đối tác châu Âu và nhiều nước trên thế giới có nguồn dự trữ tên lửa PAC-3 rất dồi dào. Hãy cung cấp chúng cho Ukraine ngay bây giờ và bù đắp kho dự trữ cho đối tác trong những năm tới, thông qua hợp đồng đã được chúng tôi ký kết. Đây là cách tiếp cận đúng đắn và hoàn toàn khả thi", Tổng thống Zelensky cho hay.
Alex Raufoglu, phóng viên của RFE/RL, trước đó dẫn lời các nguồn tin am hiểu tình hình cho hay Mỹ sẽ không thể bàn giao số tên lửa được Ukraine đặt mua trước năm 2030. "Điều này không giúp giải quyết tình trạng thiếu tên lửa đầy cấp bách của Ukraine trước mùa đông", Raufoglu viết trên mạng xã hội X.
Trong thông báo ngày 30/10, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã duyệt thương vụ tiềm năng để bán cho Ukraine tổng cộng 500 tên lửa PAC-3 MSE của hệ thống Patriot, có giá trị ước tính 2,1 tỷ USD. Số lượng khí tài và mức giá cuối cùng sẽ được chốt trong quá trình đàm phán giữa bên mua với nhà cung cấp.
Loạt trở ngại Ukraine đối mặt khi muốn tự lắp tên lửa Patriot
Kỹ thuật viên lắp ráp tên lửa PAC-3 tại nhà máy của Lockheed Martin. Video: Lockheed Martin
Ukraine sẽ thanh toán số tên lửa đánh chặn này bằng các khoản đóng góp của Canada, Đức và Na Uy thông qua chương trình US JUMPSTART, cũng như từ khoản vay hỗ trợ Ukraine của Liên minh châu Âu (EU). Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định thương vụ không sử dụng ngân sách của Mỹ.
"Thương vụ này sẽ giúp Ukraine nâng cao năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, qua đó tăng cường khả năng ứng phó với các mối đe dọa hiện tại và trong tương lai", Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay.
Quốc hội Mỹ sẽ có 30 ngày kể từ khi nhận thông báo để quyết định có chặn thương vụ hay không. Nếu không gặp sự phản đối từ quốc hội Mỹ, hợp đồng sẽ được trình lên Tổng thống Donald Trump ký duyệt.
Patriot đóng vai trò then chốt với lưới phòng không Ukraine, được mô tả là tổ hợp duy nhất trong biên chế nước này có thể đối phó tên lửa đạn đạo.
Các hệ thống Patriot Ukraine được trang bị tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất, có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo. Giá trung bình của mỗi quả đạn PAC-3 MSE hiện là khoảng 5,3 triệu USD, cao hơn mức trung bình trước đây là 4,2 triệu USD.
Năng lực của tổ hợp phòng không Patriot. Đồ họa: Raytheon, RIA Novosti
Tổng thống Zelensky hôm 23/10 nói rằng Ukraine cần xấp xỉ 350 tên lửa Patriot mỗi tháng, tức là khoảng 1.050 quả trong vòng 90 ngày, nhưng chỉ nhận được 24 quả trong 3 tháng qua. "Chúng tôi không khóc lóc hay la hét, song đây là chuyện rất quan trọng. Tôi chỉ muốn nói rằng mỗi tên lửa đều có ý nghĩa", ông nói.
Nhiều quốc gia châu Âu đang duy trì kho dự trữ tên lửa phòng không Patriot, nhưng điều khoản hợp đồng mua bán yêu cầu họ xin phép Mỹ nếu muốn chuyển giao cho quốc gia thứ ba như Ukraine. Các quan chức Ukraine liên tục kêu gọi Mỹ và đồng minh châu Âu cung cấp thêm tên lửa đánh chặn, song kho đạn toàn cầu đang chịu áp lực ngày càng lớn.
Thanh Tâm (Theo RBC Ukraine, Kyiv Independent, AFP)