Mỹ ký thỏa thuận an ninh với Đan Mạch, Greenland, sắp xây thêm 2 căn cứ lớn

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng lãnh đạo Greenland và Đan Mạch hôm 22/9 đã ký một thỏa thuận cho phép Washington tăng cường hiện diện quân sự tại hòn đảo chiến lược.

Mỹ ký thỏa thuận an ninh với Đan Mạch, Greenland, sắp xây thêm 2 căn cứ lớn - 1 — Lãnh đạo Mỹ, Đan Mạch và Greenland ký thỏa thuận an ninh (Ảnh: Reuters).

Thỏa thuận được ký khi ông Trump tới họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York. Trước đó, ông Trump nhiều lần nói về ý muốn sáp nhập Greenland thành lãnh thổ Mỹ nhằm ngăn chặn sự hiện diện ngày càng gia tăng của các đối thủ tại Bắc Cực. Cả Greenland và Đan Mạch đều phản đối điều này.

Thỏa thuận mới không đáp ứng được mong muốn của ông Trump về việc sáp nhập Greenland, nhưng cho phép Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại hòn đảo giàu tài nguyên.

Trong bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo thế giới tập trung tại Liên hợp quốc, trước lễ ký kết, ông Trump nói thỏa thuận trao cho Mỹ “quyền kiểm soát lâu dài đối với an ninh và mọi nhu cầu khác trên vùng lãnh thổ đó”.

“Không đối thủ nào của Mỹ sẽ được phép thiết lập sự hiện diện quân sự tại Greenland nữa, hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm ở đó nếu không có sự chấp thuận rõ ràng bằng văn bản của chúng tôi”, ông Trump nói.

Ông Trump ký thỏa thuận cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen tại một buổi lễ 3 bên, sau khi kết thúc bài phát biểu tại Liên hợp quốc.

Bà Frederiksen mô tả đây là “một thỏa thuận có thể kéo dài mãi mãi”, đồng thời cho rằng văn kiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của liên minh NATO và tôn trọng quyền tự quyết của Greenland.

Các quan chức Mỹ, Greenland và Đan Mạch đã đàm phán trong nhiều tháng sau hậu trường, tìm kiếm các giải pháp nhằm giải quyết một số quan ngại về an ninh của ông Trump liên quan đến hòn đảo giàu tài nguyên khoáng sản này.

Mỹ từng đóng vai trò nổi bật tại Greenland trong nhiều thập niên, nhưng kể từ năm 1945, sự hiện diện quân sự của Mỹ tại đây đã giảm từ hàng nghìn binh sĩ tại 17 căn cứ và cơ sở xuống còn khoảng 200 binh sĩ tại căn cứ Pituffik ở vùng tây bắc. Căn cứ này hỗ trợ các hoạt động cảnh báo tên lửa, phòng thủ tên lửa và giám sát không gian cho Mỹ và NATO.

Phát biểu trước Đại hội đồng Liên hợp quốc sáng 22/9, ông Trump hé lộ một số chi tiết về thỏa thuận. “Chúng tôi sẽ ngay lập tức bắt đầu quá trình xây dựng một lực lượng hiện diện quân sự lớn tại những địa điểm phù hợp”, ông nói, trong đó có “việc xây dựng 2 căn cứ quân sự rất lớn”.

Quốc hội Đan Mạch năm ngoái đã thông qua một dự luật cho phép Mỹ xây dựng căn cứ quân sự trên lãnh thổ Đan Mạch, mở rộng thỏa thuận quân sự ký năm 2023 với chính quyền Tổng thống Joe Biden, theo đó cho phép quân đội Mỹ tiếp cận rộng rãi các căn cứ không quân tại Đan Mạch.

Trong một tuyên bố của Chính phủ Đan Mạch được cập nhật vào cuối ngày 21/9, bà Frederiksen cho biết thỏa thuận “công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland”.

Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen nói thỏa thuận công nhận lợi ích của Greenland và sẽ tăng cường an ninh cho Greenland, Đan Mạch, Mỹ và liên minh phương Tây.

Thỏa thuận an ninh ba bên vừa được Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen ký kết ngày 22/9 tại New York bên lề họp Đại hội đồng Liên hợp quốc. Văn kiện này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược của Washington tại Bắc Cực khi mở đường cho Mỹ gia tăng hiện diện quân sự trên hòn đảo giàu tài nguyên. Mặc dù không đáp ứng mục tiêu sáp nhập từng được ông Trump đề xuất, thỏa thuận vẫn mang lại cho phía Mỹ quyền kiểm soát lâu dài về an ninh khu vực. Theo nội dung công bố, Mỹ dự kiến tiến hành xây dựng ngay hai căn cứ quân sự lớn nhằm tăng cường lực lượng tại các vị trí chiến lược trên đảo. Động thái này sẽ mở rộng quy mô hiện diện của Washington vốn bị thu hẹp đáng kể kể từ năm 1945, thời điểm hiện chỉ còn khoảng 200 binh sĩ tại căn cứ Pituffik. Đồng thời, thỏa thuận thiết lập quy định nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn các đối thủ của Mỹ triển khai lực lượng hoặc đầu tư vào các dự án nhạy cảm tại Greenland nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Về phía Đan Mạch và Greenland, giới lãnh đạo khẳng định thỏa thuận thể hiện sự tôn trọng tuyệt đối đối với chủ quyền cũng như quyền tự quyết của người dân bản địa. Thủ tướng Mette Frederiksen đánh giá đây là cam kết mang tính bền vững dài hạn, góp phần củng cố mối quan hệ liên minh trong khuôn khổ NATO. Trong khi đó, Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen nhấn mạnh văn kiện sẽ bảo đảm tối đa lợi ích thiết thực và tăng cường an ninh chung cho cả phương Tây.