Theo thỏa thuận ba bên Mỹ - Đan Mạch - Greenland dự kiến được ký tại Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York lúc 21h30 ngày 22/9, Mỹ dự kiến mở lại một căn cứ quân sự thời Chiến tranh Lạnh ở miền nam Greenland và thiết lập sự hiện diện quân sự tại một căn cứ ven biển phía đông.
Hai căn cứ kể trên được cho là Narsarsuaq, nơi chỉ còn vài chục dân kể từ khi Mỹ đóng cửa căn cứ Bluie West One trong thập niên 1950 và Mestersvig - tiền đồn của đội tuần tra xe chó kéo Sirius thuộc lực lượng đặc nhiệm Đan Mạch.
Lá cờ Greenland tung bay trước một ngôi nhà ở Nuuk, Greenland. (Ảnh: Reuters)
Hiện nội dung chính thức của văn bản thỏa thuận chưa được công bố và các chi tiết của thỏa thuận vẫn chưa hoàn thiện cho đến khi ký kết.
Chính phủ Đan Mạch và Greenland chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận. Nhà Trắng cũng chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức.
Đan Mạch cho rằng thỏa thuận này đặt vấn đề an ninh Bắc Cực dưới sự giám sát của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), liên minh phòng thủ quân sự, thay vì chỉ giao phó cho Mỹ và Đan Mạch.
Thỏa thuận này đạt được sau nhiều tháng chịu áp lực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người từ lâu tuyên bố muốn kiểm soát Greenland và từng từ chối loại trừ khả năng sử dụng vũ lực quân sự, hoặc kinh tế để giành lấy vùng lãnh thổ của Đan Mạch.
Những lời đe dọa của ông Trump đạt đỉnh điểm vào tháng 1, gây ra cuộc khủng hoảng ngoại giao trong NATO và đẩy Đan Mạch - Greenland vào cuộc đàm phán với Washington nhằm giảm bớt áp lực.
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ duy trì 17 căn cứ quân sự và hơn 10.000 binh sĩ tại Greenland. Hiện chỉ còn lại Căn cứ Không gian Pituffik với khoảng 150 binh sĩ Mỹ.
Hôm 21/9, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đầu tư vào khu vực Bắc Cực trong cuộc gặp với đối tác từ 7 quốc gia trong khu vực. Cuộc họp quy tụ nhà ngoại giao hàng đầu từ Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy, Thụy Điển, Quần đảo Faroe và Greenland tại khách sạn ở New York bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc.
(Nguồn: Reuters)