Tại họp báo Hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á (ASF AGM) ngày 23/9, ông Phạm Phú Khôi, Tổng thư ký Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), cho rằng sau khi chứng khoán được nâng hạng theo tiêu chuẩn của FTSE Russell, bước tiếp theo Việt Nam cần hướng tới là cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia.
Theo ông, việc nâng hạng thị trường chứng khoán có thể giúp Việt Nam thu hút khoảng 1,2-1,5 tỷ USD từ các quỹ đầu tư thụ động, tức là nhóm phân bổ danh mục theo các chỉ số. Một số phân tích khác đưa ra con số khoảng 2 tỷ USD.
Tuy nhiên, thị trường trái phiếu toàn cầu có quy mô lớn hơn nhiều so với cổ phiếu nên dư địa thu hút vốn cũng đáng kể. VBMA kỳ vọng nếu Việt Nam đạt được bước tiến về xếp hạng tín nhiệm, lượng vốn vào thị trường trái phiếu có thể gấp hàng chục lần số rót vào cổ phiếu, khoảng 10-20 tỷ USD.
Xếp hạng tín nhiệm quốc gia sẽ ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn, chi phí lãi vay nợ công của Chính phủ và chính quyền địa phương. Lãi suất các khoản nợ vay nước ngoài của doanh nghiệp tư nhân trong nước cũng dựa trên xếp hạng này.
Hiện Việt Nam vẫn ở dưới ngưỡng xếp hạng đầu tư theo đánh giá tín nhiệm quốc gia của 3 tổ chức lớn. S&P Global Ratings và Fitch Ratings cùng xếp Việt Nam ở mức BB+, triển vọng ổn định. Moody's giữ mức Ba2 và hồi tháng 5 nâng triển vọng từ ổn định lên tích cực.
Theo đại diện VBMA, nhiều nhà đầu tư trái phiếu quốc tế đặt tiêu chí quốc gia phải được ít nhất hai trong ba hãng xếp hạng tín nhiệm lớn đánh giá ở mức đầu tư (Investment grade) trước khi có thể phân bổ vốn. Trong khi đó, Việt Nam vẫn chưa đạt ngưỡng này.
"Cải thiện xếp hạng tín nhiệm sẽ là một trong những điều kiện quan trọng để Việt Nam tiếp cận nhóm nhà đầu tư tổ chức quốc tế lớn hơn", ông Khôi nói.
Ông Phạm Phú Khôi - Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) phát biểu tại họp báo. Ảnh: VBMA
Ở góc độ thị trường cổ phiếu, bà Hoàng Hải Anh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB), cho rằng việc được nâng hạng theo tiêu chuẩn FTSE Russell là tín hiệu tích cực, phản ánh quá trình cải cách hạ tầng và đưa thị trường Việt Nam gần hơn với nhà đầu tư quốc tế.
Tuy nhiên, theo bà, nâng hạng thị trường chứng khoán mới là điều kiện cần. Muốn thu hút dòng vốn quốc tế bền vững, Việt Nam cần một chiến lược tổng thể hơn, trong đó xác định rõ vị trí trên bản đồ thị trường vốn khu vực.
Bà dẫn ví dụ Singapore định vị là cửa ngõ của dòng vốn quốc tế vào châu Á, Malaysia có thế mạnh về tài chính Hồi giáo, trong khi Thái Lan xây dựng thị trường có thanh khoản cao. Từ định vị này, các nước triển khai đồng bộ chính sách, sản phẩm và hạ tầng.
Vấn đề khác, theo đại diện VASB, là chất lượng doanh nghiệp. Cải thiện hạ tầng giao dịch giúp nhà đầu tư dễ tiếp cận thị trường, nhưng sức hấp dẫn lâu dài vẫn phụ thuộc vào năng lực, quản trị và chất lượng của doanh nghiệp niêm yết.
Ngoài ra, Việt Nam cũng cần phát triển nhà đầu tư tổ chức và huy động tốt hơn nguồn lực trong nước. Theo bà, các quỹ, nhà đầu tư tổ chức sẽ là cầu nối quan trọng đưa vốn quốc tế vào Việt Nam. Đồng thời, kinh nghiệm Nhật Bản cho thấy thị trường có thể chủ động chuyển một phần nguồn tiền tiết kiệm của người dân sang đầu tư dài hạn thông qua những chương trình được triển khai bền bỉ.
ASF AGM lần thứ 31 sẽ diễn ra tại Hà Nội (30/9-3/10), trong đó có một phiên riêng về huy động vốn và vai trò thị trường chứng khoán trong khơi thông nguồn lực cho kinh tế Việt Nam.
Phương Dung