Nga nêu điều kiện để cho phép Thổ Nhĩ Kỳ chuyển S-400 cho nước thứ 3

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết Thổ Nhĩ Kỳ hiểu rõ rằng Ankara không thể đưa các hệ thống phòng không S-400 ra khỏi lãnh thổ nếu chưa nhận được sự đồng ý của Moscow. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều đồn đoán về khả năng Thổ Nhĩ Kỳ chuyển số vũ khí do Nga sản xuất cho một quốc gia thứ ba. Theo thông tin Dân Trí dẫn lại, Nga hiện chưa nhận được bất kỳ đề nghị chính thức nào liên quan đến việc chuyển giao này. Ông Lavrov nói Moscow có thể cân nhắc cho phép Thổ Nhĩ Kỳ chuyển S-400 tới một nước khác, nhưng điều kiện đầu tiên là phải có sự chấp thuận rõ ràng từ phía Nga. Bên cạnh đó, quốc gia tiếp nhận cần đưa ra bảo đảm cụ thể rằng các hệ thống phòng không này sẽ không tiếp tục bị chuyển sang một địa điểm khác. Những yêu cầu ấy cho thấy Nga muốn duy trì quyền kiểm soát chặt chẽ đối với lộ trình của các tổ hợp S-400 sau khi chúng rời Thổ Nhĩ Kỳ. Gần đây, một số thông tin suy đoán rằng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, thường được gọi là UAE, có thể trở thành điểm đến của những hệ thống này. Khi được hỏi trực tiếp về khả năng UAE tiếp nhận S-400, ông Lavrov không xác nhận, đồng thời nhấn mạnh Moscow chưa xem xét phương án cụ thể nào. Ngoại trưởng Nga cho biết mọi khả năng đều có thể được cân nhắc nếu Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra đề nghị chính thức và đáp ứng đầy đủ các điều kiện cần thiết. Theo ông Lavrov, quốc gia nhận chuyển giao S-400 cũng phải duy trì quan hệ hữu nghị với Nga, bên cạnh cam kết không đưa các hệ thống này tới một quốc gia hoặc địa điểm khác. Ông cho rằng những bảo đảm như vậy đặc biệt quan trọng, bởi Moscow muốn tránh tình trạng vũ khí bị tái xuất hoặc rơi vào một quy trình chuyển giao ngoài kiểm soát. Tuy nhiên, ông đồng thời nói rằng Nga chưa biết chính xác các đồng nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ đang muốn thực hiện kế hoạch nào. Ngoại trưởng Nga cũng đề cập điều ông mô tả là xu hướng tại một số nước châu Âu, nơi các loại vũ khí từng được mua từ quốc gia khác đã được chuyển cho Ukraine. Theo ông, việc này diễn ra bất chấp những cam kết trước đó rằng các vũ khí liên quan sẽ không bị tái chuyển giao. Nhận xét của ông Lavrov cho thấy Moscow đặc biệt quan tâm đến nguy cơ các hệ thống S-400 bị chuyển tiếp, đồng thời muốn đặt ra ràng buộc rõ ràng ngay từ đầu. Ông Lavrov nói Nga sẽ chỉ đánh giá các phương án sau khi nhận được đề nghị cụ thể từ phía Thổ Nhĩ Kỳ, thay vì bình luận dựa trên những thông tin chưa được xác nhận. Ông cũng để ngỏ khả năng Ankara hiện chưa có kế hoạch rõ ràng về điểm đến hoặc phương thức xử lý các hệ thống S-400. Vì vậy, khả năng UAE tiếp nhận số vũ khí này vẫn chỉ dừng ở mức đồn đoán, chưa trở thành một thỏa thuận được công bố. Về phía Thổ Nhĩ Kỳ, Ngoại trưởng Hakan Fidan cho biết Ankara vẫn đang đàm phán với tất cả các bên liên quan đến các hệ thống S-400 do Nga sản xuất. Ông khẳng định khi quá trình thương lượng kết thúc, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thông báo với công chúng, nhưng không đưa ra thời hạn cụ thể. Khi được hỏi liệu đàm phán có hoàn tất trước cuối năm hay không, ông Fidan trả lời rằng hiện chưa thể đưa ra bất kỳ điều gì chắc chắn. Vấn đề S-400 còn liên quan trực tiếp đến quan hệ quốc phòng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ, đặc biệt là khả năng Ankara quay lại chương trình tiêm kích F-35. Hồi tháng 6, ông Donald Trump phát tín hiệu Thổ Nhĩ Kỳ có thể được phép tham gia trở lại, trong khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington vẫn đang đánh giá các điều kiện liên quan. Việc Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu S-400 được dự báo tiếp tục là trở ngại chính, bởi Mỹ cho rằng hệ thống này đe dọa tiêm kích F-35 và mạng lưới phòng thủ NATO, còn Ankara bác bỏ lập luận đó, khẳng định S-400 sẽ không được tích hợp vào hệ thống vũ khí NATO.