Xã Xuân Sơn có hơn 80% diện tích là đất nông nghiệp và chăn nuôi là một trong những ngành nghề quan trọng để người dân phát triển kinh tế. Hiện tại xã có hơn 20 trang trại chăn nuôi heo và khoảng 180 hộ chăn nuôi nhỏ tại nhà, với tổng đàn heo gần 30.000 con.
Từ tháng 6/2026 đến giữa tháng 9/2026, tại xã Xuân Sơn ghi nhận bốn ổ dịch tả heo châu Phi, buộc phải tiêu hủy 137 con với tổng trọng lượng khoảng 7 tấn.
Ổ dịch tả heo châu Phi đầu tiên xuất hiện ở hộ ông Phạm Văn Phú, ấp Sơn Thuận với đàn heo hơn 60 con. Ngay sau khi phát hiện đàn heo của ông Phú có dấu hiệu mắc dịch bệnh, chính quyền cùng các ngành chức năng của xã và hộ chăn nuôi đã phong tỏa, chờ kết quả xét nghiệm. Khi có kết quả dương tính với vi-rút dịch tả heo châu Phi, tổ chức tiêu hủy.
Đến giữa tháng 8/2026, đàn heo 62 con với tổng trọng lượng gần 5.000 kg của hộ ông Trần Văn Hùng (ấp Tân Xuân) cũng bị dịch tả, buộc phải tiêu hủy toàn bộ. Ngoài ra, ở xã Xuân Sơn còn hai hộ khác có khoảng 10 con heo bệnh. Với giá heo hơi dao động từ 57.000-60.000 đồng/kg, nếu đàn heo của hai hộ nêu trên không bị dịch tả và xuất bán thuận lợi, họ có thể thu về hàng trăm triệu đồng.
Ngày 25/9, ông Phạm Văn Phú cho biết: Sau khi tiêu hủy heo, chính quyền đã hỗ trợ gia đình gần 50 triệu đồng theo quy định. Hiện ông chưa thể tái đàn vì đang trong quá trình vệ sinh chuồng trại và quan trọng hơn đang mắc nợ khoản tiền vốn vay mua heo giống trước đây.
Ông Trần Văn Hùng thì cho biết: Bao nhiêu vốn liếng của gia đình đã đổ vào đầu tư cho đàn heo. Năm nay, gia đình ông lỗ gần 300 triệu đồng vì dịch tả heo châu Phi.
Điều đáng ghi nhận là số heo bị dịch tả phải tiêu hủy so với số heo trên địa bàn xã Xuân Sơn không đáng kể (137/30.000 con).
Ông Ngô Văn Luận, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Xuân Sơn cho biết: Thời gian qua, xã cùng cơ quan thú y thường xuyên kiểm tra, giám sát và xử lý các trường hợp heo mắc bệnh, nghi mắc bệnh, heo chết; tăng cường quản lý vận chuyển, giết mổ, kinh doanh heo và sản phẩm heo.
Chúng tôi đã kịp thời ngăn chặn các hành vi giấu dịch, chậm khai báo, bán chạy, giết mổ heo bệnh hoặc vứt xác heo ra môi trường.
Theo chính quyền xã Xuân Sơn, một trong những khó khăn trong phòng chống dịch bệnh ở đàn heo tại đây là phần lớn heo được nuôi tại gần 200 cơ sở nhỏ lẻ, hộ gia đình với chuồng trại đơn giản, chăn nuôi theo phương thức truyền thống.
“Người dân nuôi heo trong gia đình cũng không dứt khoát trong việc kiểm soát người, phương tiện, thức ăn, nguồn nước, con giống và các yếu tố có nguy cơ mang mầm bệnh đôi khi chưa được thực hiện đầy đủ”, đại diện chính quyền xã Xuân Sơn nhận định.
Theo các chuyên gia chăn nuôi, các hộ gia đình chăn nuôi nhỏ lẻ hoàn toàn có thể áp dụng các quy trình phòng chống dịch bệnh mà những trang trại lớn nuôi hàng chục nghìn con heo đã áp dụng và thành công như nền chuồng nuôi heo rải vỏ trấu, men vi sinh để khô ráo bởi heo dính dịch cũng một phần vì nguồn nước.
Giám đốc điều hành Công ty TNHH Trang Linh (ấp Bông Trang, xã Xuyên Mộc) Phạm Trường Giang cho biết: Trang trại nuôi heo của công ty rộng 70 ha và đến nay chưa từng ghi nhận dịch bệnh xảy ra.
Hiện trang trại đang nuôi 50.000 con heo. Ông chia sẻ rằng, bản thân gia súc nuôi trong chuồng không có bệnh. Dịch bệnh đến với heo là do con người làm trung gian mang vi-rút đến.
Do đó, điều quan trọng nhất người chăn nuôi heo phải hạn chế cho người tiếp xúc với vật nuôi.
Vì vậy, mọi công đoạn khử khuẩn đều được kiểm soát nghiêm ngặt. Thức ăn cho heo phải nấu chín kỹ.
LÊ ĐÌNH THÌN và HOÀNG NHỊ