Bỏ qua điều hướng
•

Người bán ở chợ truyền thống thay đổi, người mua có chịu quay về?

Người bán ở chợ truyền thống thay đổi, người mua có chịu quay về?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Từ nhỏ tôi đã quen với tiếng rao, tiếng dao thớt, tiếng trao đổi mua bán mỗi ngày ở chợ truyền thống. Vậy mà chưa bao giờ tôi thấy chợ mình đìu hiu như hiện nay.

Tâm sự của một người con chợ truyền thống - Ảnh 1.

Tôi là đời thứ tư gắn bó với một ngôi chợ lâu năm ở TP.HCM. Từ nhỏ tôi đã quen với tiếng rao, nhưng chưa bao giờ tôi thấy chợ mình đìu hiu như hiện nay.

Sau dịch COVID-19, rồi thương mại điện tử ập đến, mọi thứ đổi thay quá nhanh. Quần áo, đồ gia dụng các thứ người ta đặt online cho tiện, rẻ, mẫu mã bắt mắt, dù có khi chưa chắc bền.

Ngay cả những mặt hàng thiết yếu hằng ngày như nhà tôi bán cũng chật vật. 

Gia đình tôi có quầy bún tươi, ngoài bán lẻ còn giao cho vài hàng quán. Nhưng mối mang cứ rơi rụng dần, người lấy ít lại, người dẹp tiệm; có người sòng phẳng trả hết nợ rồi mới nghỉ, cũng có người lặng lẽ biến mất cùng khoản tiền còn thiếu.

TIN LIÊN QUAN

Thói quen của người tiêu dùng cũng khác trước nhiều. Họ chi tiêu dè sẻn hơn khi làm ăn khó khăn.

Bún nhà tôi bán không chất bảo quản nên chỉ dùng được trong ngày, mà giờ ai cũng bận, nhiều người thích đi siêu thị mua một lần cho cả tuần, chọn đồ đóng gói sẵn, để tủ lạnh ăn dần khỏi phải đi lại nhiều lần, cũng đỡ mất công sơ chế. 

Tôi hiểu đó là nhu cầu chính đáng của thời hiện đại.

Ba mẹ tôi vẫn ráng giữ giá cũ dù lò bún tăng giá, chấp nhận lời chẳng còn bao nhiêu, chỉ mong giữ chân khách. Hai ông bà còn nhập thêm ít hàng khô bán kèm, mong kiếm thêm đồng nào hay đồng đó. 

Có bữa tôi thấy mẹ ngồi tính sổ đến tối muộn, gương mặt mỏi mệt mà vẫn cố cười khi có khách ghé.

Tôi từng nói ba mẹ bán ít lại, nghỉ trưa, ngủ sớm cho khỏe. Nhưng ông bà chỉ cười, bảo còn phải lo tiền nhà, tiền học cho em, tiền thuốc cho ngoại. Nhìn ba mẹ dầm mưa dãi nắng từ tờ mờ sáng đến tối mịt, tôi thương mà không biết làm sao san sẻ được nhiều hơn.

Nhìn khung cảnh thay đổi khá nhiều của chợ, tôi không khỏi hoài niệm về những ngày tháng cũ.

Tôi tự hỏi liệu chợ truyền thống có đang vắng dần như một quy luật tất yếu của thời đại, hay vẫn còn cách nào để giữ lại nếp sống ấy? 

Nếu người bán chịu thay đổi thì người mua có chịu quay về?

Người bán ở chợ truyền thống thay đổi, người mua có chịu quay về? - Ảnh 4.Ngại xuống xe đưa tiền tận tay mà quăng lên bàn cân, mặt quầy, chút tinh tế khi đi chợ

Nhà tôi buôn bán nhỏ gần chợ, nên tôi để ý thấy một điều là không ít bạn trẻ ngày nay có phần lười khi đi chợ.

 

Thực trạng chợ truyền thống đìu hiu sau đại dịch COVID-19 và sự bùng nổ của thương mại điện tử đang đẩy nhiều tiểu thương tại TP.HCM vào thế khó. Sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng khiến người dân ưu tiên mua sắm trực tuyến hoặc chọn siêu thị tiện lợi cho cả tuần thay vì đi chợ mỗi ngày. Điều này khiến các quầy hàng thiết yếu lẫn dịch vụ cung cấp sỉ chịu tác động nặng nề khi mối lái và lượng khách lẻ đều sụt giảm đáng kể. Để duy trì sinh kế và giữ chân khách hàng, nhiều hộ kinh doanh buộc phải chấp nhận biên lợi nhuận thu hẹp bằng cách không tăng giá dù chi phí đầu vào biến động. Họ chủ động đa dạng hóa mặt hàng buôn bán như nhập thêm đồ khô và kéo dài thời gian làm việc từ sáng sớm đến tối muộn. Dù nỗ lực thích ứng và nới rộng dịch vụ, áp lực chi phí sinh hoạt gia đình vẫn gánh nặng lên vai người bán. Sự trăn trở về việc liệu chuyển biến từ phía người bán có đủ sức kéo người mua quay trở lại chợ truyền thống vẫn là bài toán chưa có lời giải đáp rõ ràng. Sự tiện lợi của các hình thức bán lẻ hiện đại cùng tâm lý ngại giao tiếp trực tiếp của một bộ phận người tiêu dùng trẻ đang tạo ra rào cản lớn. Cuộc chuyển mình này đòi hỏi không chỉ sự kiên trì của tiểu thương mà cả những giải pháp đồng bộ để khôi phục nếp sinh hoạt văn hóa lâu đời.