Một ngày năm 1980, khi April Balascio 11 tuổi, cha cô, Edward Wayne Edwards, đánh thức cả gia đình và bảo vợ con nhanh chóng thu dọn đồ đạc. Họ phải lập tức rời thị trấn Watertown, bang Wisconsin, nơi đã sống khoảng một năm.
Cảnh tượng này không xa lạ với gia đình Edwards. Họ sống nay đây mai đó, cứ khoảng 6 tháng đến một năm lại chuyển từ thị trấn này sang thị trấn khác, tùy theo ý muốn của người cha, nhiều khi không hề được báo trước. Edward giải thích cả nhà phải đi trong bí mật vì có những người muốn làm hại ông hoặc các thành viên trong gia đình.
Với một đứa trẻ 11 tuổi, đó chỉ là thêm một lần gia đình chuyển nhà. Nhưng nhiều năm sau, April nhận ra thời điểm ấy trùng với một vụ án mà cô không thể quên.
Ngày 9/8/1980, Kelly Drew và Timothy Hack, đều 19 tuổi và là người yêu từ thời trung học, dự tiệc cưới ở Concord House, khu vực Watertown. Khoảng 23h, họ rời địa điểm tổ chức tiệc nhưng không về nhà.
Hơn hai tháng sau, thi thể phân hủy của đôi trẻ được tìm thấy cách nơi họ biến mất vài dặm. Kelly có dấu hiệu bị trói và siết cổ; Timothy bị đâm.
Cảnh sát mở cuộc truy tìm hung thủ trên diện rộng nhưng không thu được kết quả. Vụ án bế tắc.
Vỏ bọc người hoàn lương
Edward Wayne Edwards không phải cái tên xa lạ với cảnh sát vì hồ sơ phạm tội kéo dài nhiều năm.
Sinh năm 1933 tại bang Ohio, Edward lớn lên trong hoàn cảnh khó khăn. Sau khi người mẹ đơn thân tự tử, Edward được đưa vào một cô nhi viện Công giáo. Sau này, Edward kể từng bị các nữ tu và những đứa trẻ khác lạm dụng.
Khi trưởng thành, Edward tham gia Thủy quân lục chiến nhưng bị cho xuất ngũ do tự ý vắng mặt. Ông ta thực hiện các vụ cướp, trộm xe và nhiều lần tìm cách trốn khỏi sự truy bắt. Năm 1961, Edward bị liệt vào danh sách 10 người bị FBI truy nã gắt gao nhất. Ông ta bị bắt tại bang Georgia, ngày 20/1/1962.
Sau nhiều năm ngồi tù, Edward được trả tự do có điều kiện. Từ đây, ông ta bắt đầu xây dựng một hình ảnh hoàn toàn khác.
Edward tự giới thiệu mình như một người đã thay đổi. Ông ta đi khắp nước Mỹ nói về cải cách nhà tù, cải tạo phạm nhân, viết cuốn tự truyện Metamorphosis of a Criminal kể về quá trình hoàn lương và xuất hiện trên chương trình truyền hình To Tell the Truth.
Cuối những năm 1960, Edward kết hôn và có 5 con, trong đó April là con cả.
Edward Wayne Edwards bên vợ con. Ảnh: April Balascio
April nhớ đến cha mình theo hai dáng vẻ gần như đối lập. Edward có thể rất yêu thương, quan tâm và ủng hộ các con, nhưng cũng có lúc rất bạo lực, đặc biệt với vợ và vật nuôi trong nhà.
Edward còn thích xem các chương trình về tội phạm có thật, nhất là những chương trình nói về "Sát thủ cung hoàng đạo". Theo ký ức của April, ở bất cứ nơi nào gia đình sinh sống, cha cô cũng thường tìm cách làm quen với cảnh sát địa phương.
Cái chết của con nuôi dấy lên nghi ngờ
Năm 1996, Dannie Boy Edwards, con nuôi 24 tuổi của Edward, biến mất. Một năm sau, những người đi săn phát hiện hài cốt của Dannie trên một cánh đồng ở Ohio.
Cái chết của Dannie khiến April nảy sinh nghi ngờ. "Tôi thực sự tin cha mình đã giết anh ấy, chỉ là tôi không biết phải chứng minh thế nào", April sau này kể. Cô vẫn tiếp tục cuộc sống riêng, lập gia đình và nuôi con. Nhưng câu hỏi về cha không biến mất. Trong những năm tiếp theo, April tự hỏi liệu cha mình có khả năng sát hại những người khác hay không.
Đầu 2009, April bắt đầu tự tìm kiếm thông tin về những vụ án xảy ra tại các địa phương mà gia đình cô từng sinh sống.
Khi ấy, vụ sát hại Kelly và Timothy ở Wisconsin đã được mở lại. April đọc thông tin về vụ án và nhận ra địa điểm, thời gian, công việc của cha mình năm 1980 có những điểm trùng khớp đáng chú ý với ký ức của cô.
Cha cô từng làm thợ sửa chữa tại Concord House - địa điểm tổ chức đám cưới nơi đôi trẻ đã dự tiệc trước khi mất tích. Gia đình cô cũng đột ngột rời Wisconsin sau khi hai nạn nhân biến mất.
Những ký ức tưởng như rời rạc suốt gần 30 năm bắt đầu kết nối. April quyết định liên hệ với điều tra viên từng tham gia vụ án. Cô nói trước rằng mình có thể đang đưa cảnh sát vào một "ngõ cụt", thậm chí họ có thể nghĩ cô điên rồ, nhưng cô muốn kể những gì mình nhớ về cha và thời gian gia đình sống ở Watertown.
Cuộc gọi của April đã đưa cha cô, Edward, trở thành nghi phạm trong vụ án. Những thông tin cô cung cấp giúp điều tra viên có cơ sở tiếp cận Edward và tiến hành xác minh.
Những lời thú tội cuối đời
Năm 2007, điều tra viên tìm thấy ADN từ tinh dịch trên quần áo của Kelly. Mẫu vật này trở thành một trong những manh mối quan trọng của vụ án sau gần ba thập kỷ bế tắc.
Tháng 7/2009, cảnh sát lấy mẫu ADN của Edward, cho kết quả đối chiếu trùng khớp với mẫu ADN thu được trên quần Kelly.
Ngày 30/7/2009, Edward bị bắt và bị truy tố với cáo buộc sát hại Kelly và Timothy.
Cuộc điều tra sau đó mở rộng sang những vụ án khác.
Edward Wayne Edwards ra tòa vào tháng 8/2009. Ảnh: Courier Journal
Tháng 6/2010, khi đang bị tạm giam tại Wisconsin, Edward viết thư cho một công tố viên ở Ohio, nói rằng có thông tin về cái chết của Billy Lavaco, 21 tuổi, và Judy Straub, 18 tuổi. Hai nạn nhân bị bắn chết tại một công viên ngay bên ngoài thành phố Akron, năm 1977.
Khi các điều tra viên Ohio đến gặp Edward tại nhà tù Wisconsin, ông ta thừa nhận đã giết hai người.
Sau đó, trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông tại nhà tù vào cuối tháng đó, Edward thú nhận đã giết con nuôi Dannie. Theo lời thú tội, ông ta dùng súng săn bắn Dannie hai phát vào ngực rồi bỏ thi thể tại một nghĩa trang hẻo lánh ở Ohio. Edward nói tức giận vì Dannie lấy trộm thẻ tín dụng và những món đồ khác của các con mình. Nhưng lý do quan trọng hơn, theo chính lời ông ta, là khoản bảo hiểm nhân thọ trị giá 250.000 USD.
Edward mắc bệnh tiểu đường cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác. Ông ta nói thú nhận giết Dannie vì thà bị tử hình còn hơn phải sống những năm tháng còn lại trong tù.
Khi đó, Edward nhận mình chịu trách nhiệm cho tổng cộng 5 vụ giết người. "Không còn vụ nào khác. Đó là vụ cuối cùng", ông ta nói với phóng viên.
Trong thỏa thuận với cơ quan công tố, Edward nhận tội các vụ sát hại Kelly và Timothy tại Wisconsin, Billy và Judy tại Ohio. Trong vụ Dannie, ông ta nhận tội giết người có tình tiết tăng nặng và cướp tài sản.
Tháng 3/2011, một hội đồng ba thẩm phán ở Ohio tuyên án tử hình Edward bằng hình thức tiêm thuốc độc. Jai-Dean Copley, chị cùng cha khác mẹ của Dannie, phản đối quyết định này. Cô nói với các thẩm phán: "Đừng cho người đàn ông này thứ hắn muốn".
Tháng 4/2011, trong thời gian chờ thi hành án, Edward chết trong tù ở tuổi 77.
Cái chết của Edwards khép lại cuộc đời phạm tội kéo dài hàng thập kỷ, với 5 vụ giết người được xác nhận. Nhưng April tin rằng có thể còn những nạn nhân khác. Cô đã cung cấp ADN của mình với hy vọng dữ liệu này có thể giúp điều tra những vụ án chưa được giải quyết.
Mối liên hệ giữa tuổi thơ và tội ác
Trong cuốn tự truyện Metamorphosis of a Criminal xuất bản năm 1972, Edward kể rằng đã trả lời một nữ tu khi được hỏi muốn trở thành gì khi lớn lên: "Thưa sơ, con sẽ trở thành một tên tội phạm, và sẽ là một tên tội phạm giỏi". Cuộc đời Edward sau đó đi theo đúng hướng này.
Các nhà tội phạm học đã xác lập mối liên hệ rõ ràng giữa trải nghiệm thời thơ ấu với hành vi phạm tội sau này. Tuy nhiên, theo Michael Gould, cựu trung úy từng điều tra nhiều kẻ giết người hàng loạt trong thời gian làm việc tại Sở Cảnh sát hạt Nassau, Long Island, New York, mối quan hệ này không đơn giản theo kiểu "tuổi thơ tồi tệ dẫn đến kết cục tồi tệ".
Gould nói rằng hành vi phạm tội thường là kết quả của sự kết hợp giữa môi trường sống và tính cách. Một số người có khuynh hướng xa cách, thiếu đồng cảm hoặc bị thôi thúc bởi nhu cầu kiểm soát, sang chấn có thể làm những đặc điểm này trở nên nghiêm trọng hơn, nhưng không phải trường hợp nào cũng vậy.
Tuệ Anh (theo AETV, People)