Người con sinh ra từ "cái nôi cách mạng"
Làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng (Ninh Bình), là vùng đất nổi tiếng về truyền thống hiếu học và yêu nước. Nơi đây đã sinh ra và nuôi dưỡng cố Tổng Bí thư Trường Chinh (tên thật là Đặng Xuân Khu) - người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo tài năng, kiệt xuất của cách mạng Việt Nam.
Vốn là làng Nho học nổi tiếng về truyền thống học hành và đỗ đạt, Hành Thiện đã sản sinh ra nhiều nhân kiệt rạng danh cho quê hương như cụ Đặng Xuân Bảng, đỗ Tiến sĩ khoa Bính Thìn (1856); nhiều vị tướng như Đặng Quốc Bảo, Đặng Kinh, Đặng Quân Thụy và Nguyễn Sỹ Quốc; Anh hùng quân đội Phạm Gia Triệu và Nguyễn Đăng Kính; Anh hùng Lao động, Giáo sư Đặng Vũ Khiêu...
Ông nội của cố Tổng Bí thư Trường Chinh, Tiến sĩ Đặng Xuân Bảng, khi làm quan luôn bênh vực dân nghèo, giữ mình liêm khiết. Thân phụ của cố Tổng Bí thư là ông Đặng Xuân Viện - một nhà nho uyên bác, một nhà khảo cứu giỏi trên nhiều lĩnh vực.
Chân dung cố Tổng Bí thư Trường Chinh tại nhà lưu niệm quê nhà làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, tỉnh Ninh Bình (Ảnh: Thái Bá).
Chính truyền thống quê hương, gia đình đã hun đúc, bồi đắp, nuôi dưỡng tình cảm, trí tuệ cách mạng cho người chiến sĩ cách mạng Đặng Xuân Khu, cố Tổng Bí thư Trường Chinh sau này.
Sinh năm 1907, nối tiếp truyền thống hiếu học và yêu nước của gia đình và quê hương, từ nhỏ cậu bé Đặng Xuân Khu đã sớm giác ngộ chân lý cách mạng Việt Nam: Độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội, đại đoàn kết toàn dân.
Có 81 năm tuổi đời, hơn 60 năm hoạt động cách mạng, ông Đặng Xuân Khu trải qua các cuộc kháng chiến gian khổ của đất nước. Với lý tưởng cách mạng cao đẹp, người chiến sĩ kiên trung Trường Chinh được giao nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước.
Người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh được giao những trọng trách lớn lao để chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam đi đến những thắng lợi vẻ vang. Trong đó, phải kể đến những năm tháng ông được giao giữ cương vị Quyền Tổng Bí thư, rồi Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương, Tổng Bí thư Đảng Lao động Việt Nam, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam...
Lãnh đạo tỉnh Ninh Bình dâng hương tưởng nhớ, tri ân công lao của cố Tổng Bí thư Trường Chinh nhân dịp 81 năm Quốc khánh nước Việt Nam (Ảnh: Thái Bá).
Trên những cương vị được giao, cố Tổng Bí thư luôn là một cán bộ lãnh đạo mẫu mực, trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, đạo đức trong sáng, chân thành, khiêm tốn, giản dị và giàu tình cảm với đồng chí, đồng bào.
Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc đối với sự nghiệp cách mạng, cố Tổng Bí thư Trường Chinh đã được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng và nhiều huân, huy chương cao quý khác.
Gian nhà cổ 124 năm tuổi trở thành "địa chỉ đỏ"
Nằm giữa làng Hành Thiện, căn nhà lưu niệm cố Tổng Bí thư Trường Chinh từ lâu đã trở thành điểm đến thiêng liêng, là "địa chỉ đỏ" gìn giữ và truyền tải trọn vẹn ngọn lửa tinh thần cách mạng.
Lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, nơi đây đã sinh ra và nuôi dưỡng cố Tổng Bí thư Trường Chinh lớn. Ngôi nhà được Tiến sĩ Đặng Xuân Bảng, ông nội của cố Tổng Bí thư, xây dựng vào năm 1902.
Nơi lưu giữ những ký ức về người chiến sĩ cách mạng vẻ vang của dân tộc, cố Tổng Bí thư Trường Chinh (Ảnh: Thái Bá).
Nhà lưu niệm nằm trong khuôn viên rộng hơn 500m3, giữ nguyên lối kiến trúc đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Nhà chính có kiến trúc 5 gian bằng gỗ lim, kết cấu "thượng chồng rường, hạ kẻ bẩy", mái ngói nam đỏ sậm. Bên trong gian chính đặt tượng chân dung cố Tổng Bí thư Trường Chinh và trưng bày tư liệu và hiện vật về cuộc đời hoạt động cách mạng của ông.
Xung quanh căn nhà có nhà dưới lợp mái bổi, ao cá nhỏ, sân gạch, tường gạch bao quanh. Toàn bộ ngôi nhà, khu vườn toát lên nét cổ kính, trầm mặc nhưng thanh bình của không gian làng quê Bắc Bộ xưa.
Ban quản lý nhà lưu niệm chia sẻ, nơi đây không chỉ là nơi lưu giữ những kỷ niệm của gia đình cố Tổng Bí thư. Trong kháng chiến, căn nhà cũng từng là cơ sở in tài liệu bí mật phục vụ phong trào cách mạng.
Người dân khi đến tham quan ngôi nhà, được tận mắt nhìn thấy những hiện vật và tư liệu in ấn từ thời kháng chiến, kỷ vật cá nhân và những trang viết gắn với từng giai đoạn quan trọng trong sự nghiệp chính trị của cố Tổng Bí thư Trường Chinh.
"Nơi đây như một bảo tàng thu nhỏ để nhân dân hiểu rõ hơn về hành trình gần 63 năm hoạt động cách mạng đầy kiên định và sáng tạo của cố Tổng Bí thư Trường Chinh - một trong những người đã lãnh đạo đất nước vượt qua nhiều thử thách để tiến lên con đường độc lập, thống nhất và phát triển", anh Đặng Thái Thuần người làng Hành Thiện tâm sự.
Khu nhà lưu niệm cố Tổng Bí thư Trường Chinh được công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1994. Lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết thêm, trong những năm qua, khu nhà lưu niệm cố Tổng Bí thư Trường Chinh đã trở thành "địa chỉ đỏ" quen thuộc của các chương trình, hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm về nguồn của học sinh, sinh viên trong và ngoài tỉnh.
Cũng theo vị đại diện, khu nhà lưu niệm của cố Tổng Bí thư Trường Chinh trong hàng chục năm qua cũng như trong tương lai sẽ tiếp tục là điểm tựa tinh thần vững chắc, là cầu nối thiêng liêng giữa quá khứ hào hùng với tương lai rực rỡ.
Ngọn lửa cách mạng, tinh thần đổi mới, lòng yêu nước nồng nàn được gìn giữ tại nơi đây đã, đang và luôn luôn rực sáng soi đường cho thế hệ trẻ vững vàng bước tiếp, viết tiếp những trang sử hào hùng trong kỷ nguyên mới của dân tộc.