Nhà máy xử lý nước thải 400 tỷ đồng bỏ hoang

Dự án xử lý nước thải công suất 3.000 m3 mỗi ngày đêm tại phường Bắc Gianh và Ba Đồn dừng thi công gần 5 năm, nhiều hạng mục xuống cấp, thiết bị cất kho.

Năm 2016, dự án Thoát nước và Vệ sinh môi trường đô thị Ba Đồn được khởi công với các hạng mục như nhà máy xử lý nước thải, đường ống thu gom và kênh dẫn nước tại thị xã Ba Đồn, nay là các phường Bắc Gianh và Ba Đồn.

Dự án do Ban Quản lý dự án ODA Quảng Trạch làm chủ đầu tư, nay là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Quảng Trạch. Công trình được kỳ vọng thu gom, xử lý 3.000 m3 nước thải mỗi ngày đêm, góp phần cải thiện môi trường và chất lượng sống của người dân.

Công trình có tổng vốn gần 400 tỷ đồng, gồm hơn 263 tỷ đồng vốn vay ODA và viện trợ của Đan Mạch, gần 133 tỷ đồng vốn đối ứng trong nước. Nhà máy xử lý nước thải nằm giữa cánh đồng, đã xong phần thô và dừng thi công, bỏ hoang từ năm 2021 đến nay.

Theo chủ đầu tư, đến nay tuyến ống áp lực đã thi công 3.554/5.129 m; tuyến ống tự chảy 7.311/12.964 m; tuyến cửa xả 2.156/2.431 m và hố ga đấu nối hộ gia đình 940/2.274 hộ.

Hai tòa nhà liền kề chưa được lợp mái, để nước mưa chảy trực tiếp xuống tường trong thời gian dài, khiến xuống cấp.

Dự án đã thực hiện hơn 69% khối lượng theo hợp đồng, với 269 tỷ đồng được thanh toán cho nhà thầu. Để hoàn thành, dự án cần tiếp tục thi công các tuyến ống tự chảy, ống áp lực, tuyến cửa xả; xây dựng hạ tầng nhà máy và hoàn thiện các hạng mục như bể lắng thứ cấp, mương oxy hóa, thiết bị công nghệ.

Hai tòa nhà liền kề chưa được lợp mái, để nước mưa chảy trực tiếp xuống tường trong thời gian dài, khiến xuống cấp.

Bể chứa nước thải xây dựng dở dang, không được duy tu, bảo dưỡng nhiều năm nên cỏ mọc um tùm, nhiều vị trí xuống cấp.

Bên trong một căn phòng khóa cửa, giấy tờ, máy tính và thiết bị văn phòng nằm ngổn ngang dưới nền sau nhiều năm không sử dụng.

Theo Ban Quản lý dự án, công trình dở dang do nhà thầu SUEZ (Đan Mạch) đơn phương chấm dứt hợp đồng, với lý do chủ đầu tư không cung cấp được bằng chứng hợp lý về việc thu xếp nguồn tài chính để thực hiện toàn bộ dự án, gồm vốn vay, vốn viện trợ không hoàn lại và vốn đối ứng.

Bên trong một căn phòng khóa cửa, giấy tờ, máy tính và thiết bị văn phòng nằm ngổn ngang dưới nền sau nhiều năm không sử dụng.

Chủ đầu tư cho biết đã cung cấp các hồ sơ, bằng chứng tài chính, thanh toán khối lượng nhà thầu thực hiện và nhiều lần thuyết phục SUEZ trở lại thi công nhưng không thành. Sau đó, hai bên thống nhất chấm dứt hợp đồng để tránh phát sinh tranh chấp, kiện tụng.

Đến nay, dự án dừng toàn bộ hoạt động thi công do nguồn vốn ODA đã kết thúc. Cuối tháng 6/2025, Ban Quản lý dự án ODA Quảng Trạch và SUEZ ký thanh lý hợp đồng. Nhà tài trợ cũng không tiếp tục bố trí vốn ODA cho dự án.

Trong ảnh, nhiều thiết bị bằng sắt được đặt trong các phòng mới hoàn thành phần thô. Nước mưa tạt vào khiến một số vị trí bắt đầu hoen gỉ.

Cửa một phòng tại tòa nhà hành chính bị hư hỏng. Sau khi hoàn thành phần thô, công trình không được sử dụng trong nhiều năm khiến cửa bị mối mọt phá hỏng.

Trần nhựa tại một số phòng bị hư hỏng sau thời gian dài bỏ hoang. Nhiều tấm trần bị gió thổi rơi xuống nền, vỡ nát.

Toàn bộ nền đất trong khu vực nhà máy bị sụt lún, để lộ phần móng công trình.

Bậc thang lên tòa nhà bị sụt lún, tách khỏi tường, nhiều vị trí nứt toác, vỡ nát.

Công trình chưa có tường rào bảo vệ. Sáng 1/10, đàn trâu vào khu vực nhà máy, một con rơi xuống bể chứa nước thải sâu và mắc kẹt. Người dân phải thuê máy múc để đưa trâu lên.

Lô thiết bị vận hành trị giá khoảng 50 tỷ đồng đã được mua về nhưng chưa lắp đặt. Máy móc nhập khẩu được lưu trong nhà quây tôn, khóa kín gần 5 năm qua.

Kênh thoát nước Xuân Hưng, khu vực trung tâm phường Ba Đồn, nước chuyển màu đen và bốc mùi hôi. Bà Hồ Thị Hai, người dân sống gần con kênh, cho biết đây là nơi tiếp nhận nước thải sinh hoạt. Những ngày nắng nóng, mùi hôi bốc lên khiến không khí ngột ngạt, người dân mong địa phương sớm có giải pháp cải thiện môi trường.

Ban Quản lý dự án xã Quảng Trạch đề xuất UBND tỉnh cho phép dừng dự án, lập hồ sơ quyết toán và tổ chức lập gói thầu mới với phần khối lượng còn lại để thực hiện hoàn thành dự án.

Nhà máy xử lý nước thải 400 tỷ đồng bỏ hoang

Hiện trạng nhà máy xử lý nước thải bỏ hoang. Video: Đắc Thành

Đắc Thành