Nhìn gần những góc phố quanh Hồ Gươm in sâu trong tâm trí mọi người

Mặt hồ, hàng cây và những tuyến phố bao quanh từ lâu đã tạo nên một không gian biểu tượng, in đậm trong ký ức của nhiều thế hệ người Hà Nội. Theo báo Tiền Phong, khu vực này đang được nghiên cứu chỉnh trang trong một tổng thể rộng gần 66 ha, lấy Hồ Gươm làm tâm điểm. Phương án đặt ra nhiều thay đổi về quảng trường, công viên, giao thông, kiến trúc, đồng thời mở lại câu chuyện về cách gìn giữ bản sắc đô thị lâu đời. Trong định hướng được nghiên cứu, Hồ Gươm có thể được tổ chức như một quảng trường lớn, kết nối với Quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn. Chuỗi liên kết này được kỳ vọng tạo nên một không gian lịch sử, văn hóa và nghệ thuật liền mạch, giúp người dân tiếp cận các điểm đến thuận tiện hơn. Ở phía Bắc, quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục cũng được xem xét mở rộng, tăng kết nối với mặt hồ, công viên và quảng trường phía Đông. Một ý tưởng đáng chú ý là công trình biểu tượng mang tên “Khải hoàn môn”, được đề xuất nghiên cứu tại khu vực phía Bắc Hồ Gươm, lấy cảm hứng từ hình ảnh đôi cánh chim hạc vươn lên. Tuy nhiên, đây mới chỉ là ý tưởng trong phương án đang được lấy ý kiến, chưa phải quyết định triển khai chính thức. Sự xuất hiện của đề xuất này cho thấy khu vực quanh hồ đang được nhìn nhận như một sân khấu đô thị, nơi lịch sử, kiến trúc và sinh hoạt cộng đồng cùng hiện diện. Ở phía Đông hồ, hệ thống quảng trường và công viên được nghiên cứu kết nối từ trụ sở UBND thành phố, qua vườn hoa Lý Thái Tổ, tới Bưu điện Hà Nội và tháp Hòa Phong. Nằm lặng bên bờ nước, tháp Hòa Phong là phần còn lại của chùa Báo Ân xưa, một dấu tích hiếm hoi gợi nhắc diện mạo Hà Nội trong quá khứ. Khu vực này được đặt trong tổng thể bảo tồn và chỉnh trang phía Đông Nam Hồ Gươm, với yêu cầu cân bằng giữa phát triển không gian mới và ký ức đô thị. Tại khu vực Bưu điện Hà Nội, phương án nghiên cứu hạ giải một số công trình chưa phù hợp, đồng thời tái hiện hình ảnh và hình thái kiến trúc đặc trưng của chùa Báo Ân cũ trong khuôn viên tòa nhà VNPT. Nếu được thực hiện, cách làm này có thể giúp những lớp lịch sử từng bị che khuất trở nên dễ nhận biết hơn trong đời sống thường ngày. Không gian quanh đền Bà Kiệu cũng được nghiên cứu tổ chức lại, tăng kết nối với phố Đinh Lễ, phố Tràng Tiền cùng các khu thương mại và dịch vụ lân cận. Một phần chức năng công cộng và dịch vụ được nghiên cứu đưa xuống dưới lòng đất tại khu vực phía Đông, nhằm dành thêm diện tích trên mặt đất cho quảng trường, cây xanh và người đi bộ. Ở phía Tây, phố Nhà Thờ được xem xét nối dài ra phía Hồ Gươm, kết nối với phố Lê Thái Tổ để hình thành không gian mở và tuyến phố đi bộ. Cách tổ chức này hướng tới việc giảm sự chia cắt bởi giao thông, đồng thời mở rộng những khoảng nghỉ, gặp gỡ vốn luôn cần thiết quanh một địa danh công cộng. Tuyến Tràng Tiền được nhấn mạnh như trục kết nối Hồ Gươm với Nhà hát Lớn, trong khi một số không gian cà phê và ki-ốt cũng được nghiên cứu bố trí dọc các khu vực phù hợp. Phố Nguyễn Khắc Cần và ngõ Tràng Tiền có thể trở thành không gian đi bộ, nối thêm những góc phố quen thuộc vào mạng lưới sinh hoạt quanh hồ. Giữa các đề xuất tái thiết, một số dấu tích kiến trúc vẫn được định hướng bảo tồn, gồm ba khối kiến trúc Pháp cổ là Ấu trĩ viên, Kho bạc Đông Dương và Tòa Đốc lý. Ở chiều ngược lại, trụ sở HĐND, UBND TP Hà Nội, Rạp Khăn quàng đỏ và khối nhà Cung Thiếu nhi nằm trong nhóm công trình được nghiên cứu phương án hạ giải. Toàn bộ phương án chỉnh trang gần 66 ha quanh Hồ Gươm hiện vẫn ở bước nghiên cứu, lấy ý kiến cộng đồng trong thời gian từ ngày 7/9 đến ngày 26/9. Giữa những đề xuất về quảng trường, giao thông ngầm và công trình biểu tượng, câu hỏi quan trọng nhất vẫn là làm thế nào để Hồ Gươm hiện đại hơn mà không đánh mất ký ức, cảnh quan và bản sắc Hà Nội.