Bỏ qua điều hướng

Nhóm thân Iran tung bằng chứng bắn hạ chiến đấu cơ Ảrập Xêút

Nhóm thân Iran tung bằng chứng bắn hạ chiến đấu cơ Ảrập Xêút
Nguồn ảnh: VietnamNet

Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tại Yemen tuyên bố đã bắn hạ một tiêm kích F-15 của Ảrập Xêút và công bố video quay cảnh xác máy bay đang bốc cháy.

Nếu được xác thực, đây sẽ là bằng chứng đầu tiên cho thấy một chiến đấu cơ của Ảrập Xêút bị hệ thống phòng không của Houthi bắn hạ.

Theo đài RT, trong một tuyên bố video ngày 16/9, Yahya Saree, phát ngôn viên Houthi cho biết chiếc F-15 đã bị bắn rơi trên bầu trời tỉnh Marib của Yemen bằng một loại tên lửa đất đối không do nhóm tự sản xuất. Ông Saree cũng tuyên bố các tay súng Houthi đã đẩy lùi thành công 2 đợt tiếp cận của các tiêm kích F-15 và Eurofighter Typhoon được Ảrập Xêút điều động để tìm kiếm xác chiến đấu cơ bị bắn hạ.

Video: Houthi

Đoạn video do Houthi công bố cho thấy kíp vận hành tên lửa khóa mục tiêu vào máy bay và khai hỏa. Sau đó, hình ảnh tên lửa lao trúng tiêm kích, khiến máy bay bốc cháy dữ dội và rơi xuống đất. Hiện chưa rõ liệu phi công có kịp thoát hiểm khỏi chiếc máy bay đang bốc cháy hay không.

Hình ảnh tại hiện trường vụ rơi máy bay cho thấy các tay súng Houthi đang nâng phần đuôi chiến đấu cơ có in hình quốc kỳ Ảrập Xêút. Họ đã đứng tạo dáng trước phần đuôi máy bay này và hô vang các khẩu hiệu chống Mỹ và Israel.

Ông Saree không nêu rõ thời điểm xảy ra vụ việc. Quân đội Ảrập Xêút hiện chưa xác nhận thông tin mất tiêm kích.

Theo phát ngôn viên Houthi, cùng ngày 16/9, nhóm cũng sử dụng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa đạn đạo để tấn công một căn cứ không quân của Ảrập Xêút tại Khamis Mushait và các cơ sở dầu khí của tập đoàn Aramco ở Yanbu.

Trước đây, nhóm Houthi hay còn có tên gọi là Phong trào Ansar Allah từng tuyên bố bắn hạ 3 tiêm kích của Ảrập Xêút, gồm một chiếc vào năm 2017 và 2 chiếc vào năm 2018. Lực lượng thân Iran này cũng tuyên bố đã gây hư hại, nhưng không bắn rơi hoàn toàn một máy bay phản lực khác của Ảrập Xêút vào năm 2018. 

Chính quyền Riyadh đã phủ nhận việc để mất bất kỳ máy bay chiến đấu nào vì hỏa lực của Houthi. Do thiếu bằng chứng video rõ ràng nên các tuyên bố trước đây của Houthi không thể được kiểm chứng.

Ảrập Xêút đã tiến hành chiến dịch quân sự chống lại Houthi từ năm 2015, mặc dù giao tranh đã tạm lắng nhờ một thỏa thuận ngừng bắn vào năm 2022. Xung đột giữa hai bên bùng phát trở lại vào tháng 7 vừa qua, khi chính phủ Yemen được Ảrập Xêút hậu thuẫn tấn công một sân bay ở Sana’a, khu vực đang nằm dưới sự kiểm soát của Houthi. 

Houthi đã đáp trả bằng cách nhắm mục tiêu vào Ảrập Xêút, trong khi các máy bay của Riyadh cũng nối lại các đợt không kích quy mô lớn vào nhóm ở Yemen. Tuần trước, lực lượng Houthi đã càn quét dọc theo bờ biển phía tây Yemen, chiếm giữ thành phố cảng Mocha và củng cố quyền kiểm soát đối với eo biển Bab el-Mandeb.

Các vụ bắn phá của Houthi đã đe dọa hoạt động xuất khẩu dầu mỏ chiến lược của Ảrập Xêút. Nước này gần đây đã chuyển hướng xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư ở phía đông sang Biển Đỏ ở phía tây, do eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa vì cuộc xung đột Mỹ - Iran. Với việc Houthi giành quyền kiểm soát khu vực phía tây, việc xuất khẩu của Ảrập Xêút hiện bị đe dọa từ cả hai phía.

Tuyên bố bắn hạ một tiêm kích F-15 của Ảrập Xêút trên bầu trời tỉnh Marib, nếu được xác thực, sẽ đánh dấu lần đầu Houthi đưa ra bằng chứng trực quan về việc hạ chiến đấu cơ bằng hệ thống phòng không. Trong video công bố ngày 16/9, phát ngôn viên Yahya Saree nói tên lửa đất đối không do lực lượng này tự sản xuất đã đánh trúng mục tiêu. Hình ảnh cho thấy tên lửa được khai hỏa, máy bay bốc cháy rồi rơi xuống đất, song chưa rõ phi công có thoát hiểm hay không. Tại hiện trường, các tay súng Houthi nâng phần đuôi máy bay có in quốc kỳ Ảrập Xêút và hô khẩu hiệu chống Mỹ, Israel. Ông Saree không nêu thời điểm vụ việc, đồng thời tuyên bố Houthi đã đẩy lùi hai đợt tiếp cận của các tiêm kích F-15 và Eurofighter Typhoon được Riyadh điều động tìm kiếm xác máy bay. Quân đội Ảrập Xêút chưa xác nhận mất tiêm kích, khiến tính xác thực và bối cảnh đầy đủ của đoạn video vẫn chưa được kiểm chứng độc lập. Houthi trước đây từng tuyên bố bắn hạ ba tiêm kích Ảrập Xêút, gồm một chiếc năm 2017 và hai chiếc năm 2018, nhưng Riyadh đều phủ nhận. Do thiếu hình ảnh rõ ràng, các tuyên bố này chưa thể được xác minh, vì vậy video mới có ý nghĩa đáng kể trong cuộc chiến thông tin giữa hai bên. Cùng ngày 16/9, Houthi còn tuyên bố dùng UAV và tên lửa đạn đạo tập kích căn cứ không quân tại Khamis Mushait cùng các cơ sở dầu khí Aramco ở Yanbu. Diễn biến trên phản ánh mức độ leo thang mới sau giai đoạn giao tranh tạm lắng nhờ thỏa thuận ngừng bắn năm 2022. Xung đột bùng phát trở lại vào tháng 7, khi chính phủ Yemen được Ảrập Xêút hậu thuẫn tấn công sân bay ở Sana’a, kéo theo các đòn đáp trả của Houthi và những cuộc không kích quy mô lớn từ Riyadh. Việc Houthi chiếm thành phố cảng Mocha, củng cố kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb còn đặt hoạt động xuất khẩu dầu của Ảrập Xêút trước sức ép ở phía tây, trong lúc eo biển Hormuz phía đông vẫn đóng cửa vì xung đột Mỹ và Iran.