Ấn Độ cáo buộc tàu hải quân Pakistan gây va chạm với chiến hạm

Nguồn ảnh: VnExpress

Ấn Độ cáo buộc tàu hải quân Pakistan có hành vi "không thể chấp nhận và thiếu chuyên nghiệp", dẫn tới va chạm với chiến hạm nước này.

Bộ Ngoại giao Ấn Độ ngày 16/9 cho biết đã triệu Đại biện lâm thời Pakistan Saad Ahmad Warraich để trao công hàm phản đối vụ va chạm giữa tàu hải quân hai nước trên hải phận quốc tế ở phía bắc biển Arab một ngày trước.

Theo các nguồn tin Ấn Độ, tàu hộ tống Hunain của Pakistan di chuyển ở tốc độ cao và áp sát một "chiến hạm tiền phương" của Ấn Độ đang làm nhiệm vụ tuần tra thường lệ tại vùng biển, dẫn tới va chạm vào tối 15/9. Sự cố xảy ra cách Oman khoảng 220 km về phía đông, không gây thiệt hại lớn cho hai tàu.

Biển động vào thời điểm xảy ra sự cố và hai tàu sau đó di chuyển ra xa nhau. Các nguồn tin Ấn Độ cáo buộc tàu Pakistan đã di chuyển theo cách "không chuyên nghiệp, không an toàn".

Khu trục hạm INS Kolkata của Ấn Độ tham gia diễn tập Malabar ở khu vực phía bắc biển Arab vào năm 2020. Ảnh: Hải quân Mỹ — Khu trục hạm INS Kolkata của Ấn Độ tham gia diễn tập Malabar ở khu vực phía bắc biển Arab vào năm 2020. Ảnh: *Hải quân Mỹ*

Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho rằng cách hành xử của tàu hải quân Pakistan "trực tiếp vi phạm" điều 10 trong thỏa thuận năm 1991 giữa hai nước về cam kết báo trước các cuộc tập trận, diễn tập và di chuyển quân sự.

Thỏa thuận quy định tàu chiến và tàu ngầm của Ấn Độ, Pakistan phải duy trì khoảng cách ít nhất 3 hải lý khi hoạt động trên vùng biển quốc tế nhằm tránh tai nạn.

"New Delhi đề nghị Đại biện lâm thời Pakistan chuyển lời tới các cơ quan hữu quan nước này, yêu cầu mọi đơn vị quân sự hành xử thận trọng và tuân thủ nghiêm thỏa thuận giữa hai bên để tránh tái diễn sự cố tương tự", theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Ấn Độ.

Đại biện lâm thời Ấn Độ tại Islamabad cũng được chỉ thị gửi phản đối tương tự tới Bộ Ngoại giao Pakistan.

Vị trí Ấn Độ, Pakistan và biển Arab. Đồ họa: Britannica — Vị trí Ấn Độ, Pakistan và biển Arab. Đồ họa: *Britannica*

Hải quân và chính phủ Pakistan chưa bình luận về sự việc. Tháng 6/2011, tàu Babur của Pakistan và chiến hạm INS Godavari của Ấn Độ từng xảy ra va chạm theo cách tương tự.

Đây là lần đầu căng thẳng quân sự công khai giữa hai quốc gia vũ trang hạt nhân kể từ sau cuộc xung đột kéo dài 4 ngày vào năm ngoái. Giao tranh khi đó làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến rộng hơn trước khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn.

Ấn Độ và Pakistan đã trải qua ba cuộc chiến lớn kể từ khi giành độc lập năm 1947, trong đó hai cuộc chiến liên quan vấn đề Kashmir. Hai nước cũng nhiều lần xảy ra các vụ đụng độ vũ trang lẻ tẻ.

Quan hệ ngoại giao giữa New Delhi và Islamabad hạ cấp từ năm 2019 do tranh chấp Kashmir. Hai nước hiện không có đại sứ tại thủ đô của nhau, thay vào đó các cơ quan ngoại giao do đại biện lâm thời đứng đầu.

Thanh Danh (Theo Reuters, Indian Express, NDTV)

Vụ va chạm giữa tàu hộ tống Hunain của Pakistan và một chiến hạm tiền phương của Ấn Độ tối 15/9 đã khiến căng thẳng song phương xuất hiện thêm một điểm nóng trên biển. New Delhi cho biết sự cố xảy ra trên hải phận quốc tế, cách Oman khoảng 220 km về phía đông, sau khi tàu Pakistan di chuyển với tốc độ cao và áp sát chiến hạm Ấn Độ đang tuần tra thường lệ. Biển động được xác định là một yếu tố tại hiện trường, song phía Ấn Độ cáo buộc tàu Hunain hành xử không an toàn, thiếu chuyên nghiệp và không thể chấp nhận. Hai tàu không bị thiệt hại lớn và đã chủ động tách xa nhau, nhưng diễn biến này cho thấy một tình huống cơ động nguy hiểm có thể nhanh chóng chuyển thành khủng hoảng quân sự giữa hai quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Ngày 16/9, Bộ Ngoại giao Ấn Độ triệu Đại biện lâm thời Pakistan Saad Ahmad Warraich để trao công hàm phản đối, đồng thời chỉ thị cơ quan đại diện tại Islamabad gửi thông điệp tương tự. New Delhi cho rằng hành động của tàu Pakistan trực tiếp vi phạm điều 10 của thỏa thuận năm 1991, trong đó yêu cầu tàu chiến và tàu ngầm hai nước duy trì khoảng cách tối thiểu 3 hải lý khi hoạt động trên vùng biển quốc tế. Pakistan chưa đưa ra bình luận, vì vậy nguyên nhân và trách nhiệm đối với vụ va chạm hiện mới phản ánh lập trường từ phía Ấn Độ. Sự cố gợi lại vụ va chạm giữa tàu Babur của Pakistan và chiến hạm INS Godavari của Ấn Độ vào tháng 6/2011, đồng thời là căng thẳng quân sự công khai đầu tiên kể từ cuộc xung đột kéo dài 4 ngày vào năm ngoái. Trong bối cảnh hai nước từng trải qua ba cuộc chiến lớn kể từ năm 1947 và quan hệ ngoại giao bị hạ cấp từ năm 2019 vì tranh chấp Kashmir, cơ chế duy trì khoảng cách trên biển có ý nghĩa như một hàng rào kiểm soát rủi ro. Yêu cầu tuân thủ thỏa thuận năm 1991 vì thế không chỉ nhằm xử lý một sự cố riêng lẻ, mà còn phản ánh nhu cầu ngăn những tính toán sai lầm làm tổn hại thỏa thuận ngừng bắn và ổn định khu vực.