“Lâu rồi cũng chẳng nhớ không khí nghỉ lễ ngoài đường như thế nào, cái nghề mình chọn nó vậy, nhưng mình vẫn thấy vui”. Đó là lời tâm sự của bác sĩ Nguyễn Đặng Khiêm, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Hữu nghị, Hà Nội.
Bác sĩ Khiêm chia sẻ, vào các ngày nghỉ lễ, số ca cấp cứu vì tai nạn giao thông hay ngộ độc thực phẩm sẽ gia tăng. Nhân viên y tế phải túc trực liên tục, bảo đảm tốt công tác khám, chữa bệnh dù bệnh nhân tăng hay giảm. Đặc biệt là ở phòng cấp cứu, mỗi giây, mỗi phút đều rất quý giá, không có chỗ cho sự lơ là, chủ quan.
Bác sĩ Tạ Việt Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Khám, Điều trị Sản phụ khoa và Chăm sóc sức khỏe sinh sản, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết, kể cả ngày lễ thì dù nửa đêm nhận được điện thoại của bệnh nhân hay lệnh điều động từ bệnh viện bác sĩ cũng phải có mặt để khám, chữa bệnh. Đặc thù của “cái nghiệp áo blouse” là như thế. Người nhà, gia đình anh cũng đã quá quen thuộc với việc này, luôn ủng hộ anh hoàn thành tốt công việc.
Không khí ở phòng cấp cứu thường tất bật hơn những khoa, phòng khác. Các bác sĩ, nhân viên y tế luôn tập trung cao độ khi làm việc. Theo bác sĩ Nguyễn Quốc Linh, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ khoa cấp cứu phải có chuyên môn vững vàng, tác phong nhanh nhẹn, quyết đoán, tuyệt đối không thể lề mề, chậm trễ và nhất là phải có sự tỉnh táo, chuẩn xác khi khám, chữa bệnh bởi áp lực ở khoa thường rất nặng. Lằn ranh sinh tử nơi đây nhiều khi chỉ nằm trong gang tấc và được quyết định bởi các bác sĩ điều trị. Chính vì vậy, sẽ không có chỗ cho những sai sót.
Hơn 10 năm làm việc tại Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Đỗ Trọng Nam cho biết, có ba đỉnh thời gian gây ám ảnh với nhân viên y tế là từ 6-7 giờ, 11-12 giờ và chiều tối từ 17-18 giờ. Trong đó, đầu giờ sáng là thời điểm kíp trực mệt mỏi, giảm năng lượng nhất. Vì khi trực ca đêm, giấc ngủ là điều rất xa xỉ. Hôm nào bệnh nhân đông, áp lực sẽ càng nặng hơn, đòi hỏi bác sĩ phải cố gắng tỉnh táo.
Ngoài chuyên môn, nhân viên y tế của khoa cấp cứu phải có “tinh thần thép”, điều mà họ hay nói với nhau là phải giữ được “cái đầu lạnh”. Bác sĩ Nguyễn Đặng Khiêm giải thích: “Vì tâm lý lo lắng, bệnh nhân hoặc người nhà luôn mong muốn được khám, chữa bệnh sớm nhất; một số người còn thắc mắc vì sao họ vào viện trước nhưng chúng tôi lại điều trị cho bệnh nhân khác trước; có trường hợp còn nghĩ chúng tôi vì điều gì đó ngoại lệ mà có sự phân biệt đối xử trong khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, ở đây không có bất kỳ sự ưu ái hay ưu tiên nào cả, cũng không phân biệt người đến trước, đến sau như khi xếp hàng mua sản phẩm nào đó. Mà chúng tôi sẽ cứu chữa cho những bệnh nhân nặng trước, bệnh nhân nhẹ hơn sẽ điều trị sau. Dựa vào kinh nghiệm chẩn đoán lâu năm của bác sĩ khoa cấp cứu, chúng tôi sẽ biết bệnh nhân nào cần được chữa trị ngay”.
Thế nhưng, nhiều người lại không hiểu được điều đó. Một số vụ việc nhân viên y tế bị hành hung cũng từ nguyên nhân nêu trên. Tâm lý sốt ruột, lo lắng khi có người thân nhập viện đã khiến người nhà bệnh nhân không thể giữ được bình tĩnh. Còn đối với y bác sĩ, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào vẫn phải giữ thái độ nhã nhặn, chuẩn mực trong giao tiếp.
Anh Đặng Xuân Trường, Điều dưỡng trưởng, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Hữu nghị, Hà Nội chia sẻ: “Ở khoa cấp cứu thường phải đối mặt với những tình huống bất trắc, khó xử, nhưng khi đã chọn nghề này chúng tôi biết mình phải làm gì. Sự nhẫn nhịn, bình tĩnh luôn là điều cần thiết”.
Có người cho rằng, có thể do bác sĩ không giải thích rõ ràng với người nhà bệnh nhân khiến họ không hiểu vấn đề và dẫn đến những hành động sai trái. Tuy nhiên, ở phòng cấp cứu, mỗi giây, mỗi khoảnh khắc đều rất đáng giá. Đôi khi nhân viên y tế phải tập trung toàn lực để cứu chữa bệnh nhân, không có thời gian để giải thích, phân tích tình trạng sức khỏe từng bệnh nhân với người nhà. Điều đó sẽ được thực hiện khi bệnh nhân được cấp cứu xong.
Việc người nhà bệnh nhân hành hung y, bác sĩ hay có thái độ ứng xử chưa chuẩn mực tuy đáng lo, nhưng theo các nhân viên y tế, họ còn một nỗi sợ khác có phần nặng nề hơn và hay diễn ra ở phòng cấp cứu. Đó là khi tình trạng bệnh nhân quá nặng và không thể cứu chữa được. Bác sĩ dù cố gắng hết sức vẫn lực bất tòng tâm, cảm xúc bị đẩy lên cao nhưng phải kiềm chế… “Điều đó đáng sợ hơn bất kỳ điều gì, những lúc đó thật sự rất tệ…”, một bác sĩ chia sẻ.
Những ngày nghỉ lễ, khoa cấp cứu vẫn luôn sáng đèn. Dù vậy, bên trong đó có những người luôn hy vọng không có nhiều bệnh nhân phải đến. Chẳng phải vì họ mệt hay vì áp lực, mà vì chính sức khỏe của người dân.
THÚY QUỲNH