Fed tăng lãi suất, phát tín hiệu có khả năng tăng thêm
Rạng sáng 17/9 theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định tăng lãi suất quỹ liên bang thêm 25 điểm cơ bản, lên vùng 3,75-4%/năm. Quyết định được thông qua với tỷ lệ 12-0 và là lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed kể từ năm 2023.
Theo biểu đồ dot-plot, 16/18 quan chức Fed dự kiến lãi suất sẽ còn tăng ít nhất một lần trong năm 2026; trong số này, 4 người dự báo có thể tăng thêm hai lần. Chỉ 2 quan chức dự báo lãi suất cuối năm 2026 sẽ giữ ở mức tương đương mặt bằng hiện tại.
Tuy nhiên, bức tranh thay đổi đáng kể khi bước sang năm 2027. Dự báo trung vị cho thấy lãi suất có thể lên 4,125% vào cuối năm 2026 và duy trì ở mức này trong năm 2027, trước khi giảm dần từ năm 2028.
Điều này cho thấy Fed có xu hướng tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ ở mặt bằng cao trong thời gian dài hơn, thay vì tăng mạnh rồi nhanh chóng đảo chiều.
Áp lực lạm phát là lý do chính. Fed nhận định lạm phát vẫn ở mức cao, trong khi hoạt động kinh tế tiếp tục mở rộng với tốc độ vững chắc, chi tiêu trong nước bền bỉ, năng suất tăng mạnh và đầu tư vốn tích cực.
Phản ứng của thị trường lập tức khá mạnh. Giá vàng giao ngay có thời điểm vượt 4.365 USD/ounce trước quyết định của Fed rồi quay đầu giảm mạnh, xuống khoảng 4.240 USD/ounce. Đồng USD tăng, trong khi lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục ở mức cao và gây sức ép lên chứng khoán. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 30 năm trước đó đã lên mức cao nhất trong vòng hơn 20 năm.
Với vàng, tác động kép từ USD mạnh và lợi suất trái phiếu tăng đặc biệt bất lợi. Vàng không tạo ra dòng tiền định kỳ, nên khi lãi suất và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lãi như vàng thường tăng lên.
Fed chưa phát tín hiệu về một chu kỳ tăng kéo dài
Điểm đáng chú ý sau cuộc họp lần này là Fed không phát tín hiệu về một chu kỳ tăng lãi suất liên tục trong nhiều năm.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc lãi suất sẽ sớm trở lại mức hiện tại. Dự báo trung vị cho thấy lãi suất có thể ở mức 4,125% vào cuối năm 2026 và tiếp tục ở mức này vào cuối năm 2027, trước khi giảm dần từ năm 2028.
Một chu kỳ tăng lãi suất mới thực sự sẽ đòi hỏi Fed phải chấp nhận đánh đổi lớn hơn giữa chống lạm phát và tăng trưởng. Lãi suất càng cao, chi phí vay của doanh nghiệp và hộ gia đình càng lớn, thị trường nhà ở chịu áp lực và định giá cổ phiếu có thể chịu sức ép. Đặc biệt, quy mô nợ liên bang của Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD, khiến chi phí trả lãi trở thành một vấn đề tài khóa đáng lưu ý khi mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao.
Bởi vậy, nếu lạm phát hạ nhiệt hoặc giá năng lượng giảm trở lại, Fed có thể không cần phải đẩy lãi suất lên quá xa. Ngược lại, nếu giá dầu tiếp tục tăng mạnh và tạo ra vòng xoáy lạm phát mới, khả năng Fed tăng thêm sẽ lớn hơn.
Với thị trường toàn cầu, mặt bằng lãi suất Mỹ cao tiếp tục hỗ trợ USD và duy trì sức hút đối với dòng vốn quốc tế. Điều này tạo sức ép lên các đồng tiền mới nổi, trái phiếu và những tài sản có mức định giá cao.
Tại Việt Nam, USD mạnh có thể tạo áp lực lên USD/VND, nhưng tỷ giá trong nước không vận động hoàn toàn theo chỉ số USD quốc tế. Cán cân thương mại, dòng vốn FDI, dòng vốn ngoại, cung cầu ngoại tệ và điều hành của Ngân hàng Nhà nước đều đóng vai trò quan trọng.
Đối với vàng, triển vọng ngắn hạn trở nên phức tạp hơn. Nếu Fed thực sự tăng thêm một lần trong năm 2026, USD và lợi suất trái phiếu Mỹ có thể tiếp tục gây sức ép lên vàng. Tuy nhiên, nếu đó là lần tăng cuối cùng và Fed giữ nguyên lãi suất trong năm 2027, áp lực sẽ dần chuyển từ "tăng lãi suất" sang "duy trì lãi suất cao".
Khi đó, vàng vẫn có thể chịu sức ép trong những thời điểm USD và lợi suất tăng, nhưng việc chấm dứt chu kỳ tăng lãi suất sẽ loại bỏ một trong những lực cản lớn nhất đối với kim loại quý. Hơn thế, vàng được hưởng lợi từ môi trường lãi suất cao, vai trò kênh trú bão có thể trở lại.
Đặc biệt, giá dầu sẽ là biến số quan trọng. Nếu dầu hạ nhiệt, áp lực lạm phát giảm và Fed có thêm dư địa dừng lại. Ngược lại, một cú sốc dầu kéo dài có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và khiến khả năng Fed tăng thêm lãi suất trở nên lớn hơn, qua đó gây thêm áp lực lên vàng, chứng khoán và các thị trường mới nổi.
Vì vậy, thông điệp từ cuộc họp tháng 9 có thể được hiểu theo hướng: Fed không chỉ phát tín hiệu tăng thêm trong 2026 mà còn dự kiến duy trì mặt bằng lãi suất cao trong 2027. Thị trường sẽ đặc biệt theo dõi lạm phát, giá dầu, việc làm và lợi suất trái phiếu Mỹ để xác định liệu đợt tăng này chỉ là một bước điều chỉnh hay khởi đầu cho một giai đoạn thắt chặt dài hơn.