Tiến sĩ Phạm Thị Huệ - Trưởng khoa Nghiệp vụ thanh tra, Trường Cán bộ thanh tra - chia sẻ tại hội thảo - Ảnh: THU HIẾN
Ngày 24-10, Trường Cán bộ thanh tra (Thanh tra Chính phủ) phối hợp cùng Viện Phát triển giáo dục và quản trị bền vững (iSEED) tổ chức hội thảo "Quản trị tuân thủ và phòng ngừa rủi ro pháp lý trong lĩnh vực y tế".
Cơ sở y tế cần thường xuyên rà soát quy trình, cập nhật quy định
Phát biểu tại hội thảo, bác sĩ Nguyễn Hồng Chương - Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay y tế là lĩnh vực đặc thù, liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng con người và niềm tin của nhân dân.
Trong lĩnh vực này, chất lượng chuyên môn, hiệu quả quản trị, việc chấp hành pháp luật và an toàn người bệnh có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.
Thời gian qua, ngành y tế TP.HCM đã nỗ lực nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, phát triển kỹ thuật chuyên sâu, cải tiến quy trình phục vụ và thúc đẩy chuyển đổi số.
Từ thực tiễn quản lý có thể thấy rủi ro không chỉ xuất phát từ sai sót chuyên môn mà còn có thể phát sinh do hạn chế trong quy trình, phân công trách nhiệm, cập nhật quy định pháp luật, lưu trữ hồ sơ và kiểm soát nội bộ.
Điều cần thiết là đưa yêu cầu tuân thủ vào mọi khâu, từ xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện đến kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả.
Đặc biệt là kiểm soát ngay từ trước khi quyết định được thực hiện, chứ không chờ đến khi phát sinh sai phạm mới xem xét, xử lý.
Mỗi cơ sở y tế cần thường xuyên rà soát quy trình, cập nhật quy định, xác định rõ trách nhiệm và theo dõi việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi ro.
Cơ sở cần bảo đảm giá người bệnh phải trả đúng với giá niêm yết - Ảnh: THU HIẾN
Những vi phạm, rủi ro điển hình nào các cơ sở y tế thường hay gặp phải?
Tiến sĩ Phạm Thị Huệ - Trưởng khoa Nghiệp vụ thanh tra, Trường Cán bộ thanh tra - cho hay từ kết quả thanh tra, kiểm tra thời gian qua cho thấy một số vi phạm, rủi ro điển hình để cảnh báo các cơ sở y tế như sau:
Rủi ro thứ nhất liên quan đến nhân sự, giấy phép và phạm vi chuyên môn. Có cơ sở được cấp phép cung cấp một số dịch vụ nhưng thực tế lại cung cấp thêm dịch vụ ngoài phạm vi được cấp phép. Có trường hợp bác sĩ ký hồ sơ bệnh án không phải là người trực tiếp thăm khám. Đây là những điểm không thống nhất giữa hồ sơ và hoạt động thực tế.
Rủi ro thứ hai là chỉ định dịch vụ và lập hồ sơ, các cơ sở y tế nhất là cơ sở y tế công rất hay mắc phải. Cùng một bệnh nhân, với biểu hiện lâm sàng tương tự, nhưng cơ sở A chỉ định nhiều hơn dịch vụ y tế mà người bệnh phải làm so với cơ sở y tế khác.
"Khi thanh tra, kiểm tra, đoàn kiểm tra có thể đối chiếu, không chỉ đối chiếu chéo giữa các cơ sở y tế, so sánh cách chỉ định của cùng một bác sĩ tại cơ sở công lập và cơ sở tư nhân; khi cần thiết, có thể mời chuyên gia đầu ngành thẩm định chỉ định đó có phù hợp hay không", TS Phạm Thị Huệ cho hay.
Rủi ro thứ ba liên quan đến tài chính, thu phí. Cơ sở cần bảo đảm giá người bệnh phải trả đúng với giá niêm yết. Có trường hợp chỉ định ba dịch vụ nhưng người bệnh phải nộp thêm năm, sáu khoản phí mà chưa được giải thích hợp lý; hoặc bệnh nhân chỉ cần làm hai dịch vụ nhưng lại được chỉ định bốn, năm dịch vụ mà không được giải thích để bệnh nhân hiểu và tự nguyện thực hiện.
Việc công khai giá dịch vụ giúp người bệnh biết phạm vi hoạt động của cơ sở. Công khai giá giúp người bệnh biết khoản phí phải trả có đúng với mức giá cơ sở niêm yết và quy định hay không.
Rủi ro tiếp theo nằm trong đấu thầu, mua sắm và quản lý trang thiết bị, vật tư y tế, thuốc. Sai sót có thể bắt đầu từ khâu rà soát nhu cầu: cơ sở không tổng hợp đầy đủ lượng vật tư, thuốc đang có, mặt hàng thừa hoặc thiếu, hàng sắp hết hạn để xác định nhu cầu mua sắm.
Một rủi ro nữa xuất hiện trong quá trình phối hợp thanh tra, kiểm tra. Tâm lý thường gặp là làm đẹp hồ sơ, giấy tờ để đối phó với đoàn kiểm tra.
Vì vậy, các cơ sở y tế cần xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ cho từng khâu, từng lĩnh vực trong hoạt động của cơ sở, rà soát tổng thể để xác định quy trình có rủi ro cao, trung bình và thấp, từ đó lựa chọn biện pháp kiểm soát phù hợp...
Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện công lập không lạm dụng dịch vụ theo yêu cầuBộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám, chữa bệnh công lập chấn chỉnh tình trạng lạm dụng dịch vụ theo yêu cầu, thu không đúng quy định hoặc để người bệnh bảo hiểm y tế dù khám đúng thủ tục vẫn phải trả thêm các khoản thuộc phạm vi được hưởng.