Đẩy mạnh cải cách hành chính từ cơ sở
Thực tiễn triển khai Đề án 06 về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 tại Gia Lai cho thấy, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư ngày càng được khai thác hiệu quả, góp phần thay đổi phương thức giao dịch giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp. Trước đây, thủ tục hành chính thường đòi hỏi nhiều giấy tờ, trong khi việc xác minh thủ công khiến thời gian xử lý kéo dài, người dân phải đi lại nhiều lần. Hiện nay, việc khai thác dữ liệu trên môi trường số giúp thông tin nhân thân được truy xuất, kiểm chứng nhanh hơn, giảm giấy tờ trùng lặp, đơn giản hóa quy trình và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.
Theo thống kê từ các cơ quan chuyên môn, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện hàng trăm nghìn lượt truy xuất và khai thác dữ liệu dân cư phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Sự chuyển dịch mạnh mẽ này không chỉ diễn ra ở các trung tâm đô thị lớn mà đang lan tỏa rộng rãi, hiện hữu rõ nét ngay tại các địa bàn cơ sở, nơi vốn gặp nhiều rào cản về hạ tầng giao thông và trình độ dân trí, nhất là khu vực biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tại xã biên giới Ia Nan, hình ảnh người dân phải mang theo những tập hồ sơ giấy dày cộp hay cán bộ công an tỉ mỉ ghi chép thủ công vào sổ theo dõi từng hộ gia đình nay đã lùi vào quá khứ. Thay vào đó, chỉ với chiếc điện thoại thông minh tích hợp ứng dụng định danh điện tử VNeID hoặc thẻ căn cước công dân gắn chip, mọi thông tin cá nhân đều được hệ thống xác thực nhanh chóng. Sự đồng lòng vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần “cầm tay chỉ việc” của các tổ công nghệ số cộng đồng đã tạo nên bước đột phá lớn: Hơn 99,4% số công dân từ 14 tuổi trở lên tại xã được cấp căn cước công dân; tỷ lệ thu nhận và kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID luôn duy trì ở mức cao.
Tại xã Ia Pa, công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số cũng được đẩy mạnh. Phần lớn hồ sơ thủ tục hành chính phát sinh từ đầu năm 2026 đến nay được tiếp nhận, xử lý trên môi trường dịch vụ công trực tuyến. Việc số hóa, cập nhật dữ liệu cư trú giúp nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục, hỗ trợ lực lượng công an nắm tình hình địa bàn, phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự.
Trung tá Phạm Quang Long, Trưởng Công an xã Ia Pa cho biết, bên cạnh giải quyết hồ sơ tại trụ sở, đơn vị tăng cường cán bộ đến tận các thôn, làng. Lực lượng công an trực tiếp đồng hành, hướng dẫn người dân trải nghiệm dịch vụ công và kích hoạt VNeID. Đây là bước đi cốt lõi nhằm từng bước nâng cao kỹ năng số cộng đồng, giúp người dân từ chỗ tiếp nhận thụ động chuyển sang chủ động tham gia tiến trình chuyển đổi số.
Trải nghiệm sự tiện lợi của công nghệ số, ông Ksor H'Blăng, xã Ia Pa không giấu được sự phấn khởi: “Trước đây mỗi lần đi làm giấy tờ, tôi phải nghỉ cả buổi làm rẫy, mang theo đủ loại sổ sách mà vẫn lo thiếu trước hụt sau. Nay được công an xã về tận thôn hướng dẫn cách dùng VNeID trên điện thoại, tôi thấy mọi thủ tục nhẹ nhàng hơn hẳn, không tốn chi phí đi lại hay mất thời gian chờ đợi như trước nữa”.
Lấy sự hài lòng của dân làm thước đo
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra yêu cầu chuyển đổi về nhận thức, đổi mới tư duy lãnh đạo và phương thức vận hành bộ máy công vụ. Để dữ liệu thật sự “sống” và phát huy sức mạnh, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ công an cấp cơ sở phải là những người đi đầu trong việc xóa bỏ thói quen làm việc thủ công trước đây.
Thấm nhuần tinh thần đó, quy trình công tác tại công an các xã, phường trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã được rà soát, chuẩn hóa toàn diện trên nền tảng điện tử. Hồ sơ nghiệp vụ được số hóa; văn bản đi-đến được quản lý qua môi trường mạng và áp dụng chữ ký số 100%. Các phong trào thi đua nội bộ như “Đơn vị số”, “Cán bộ số”, “Bình dân học vụ số”... đã tạo không khí học tập sôi nổi, giúp cán bộ, chiến sĩ tự nâng cao trình độ công nghệ thông tin.
Với tinh thần “làm hết việc, không hết giờ”, Công an tỉnh Gia Lai đang tập trung cấp căn cước, thu nhận và kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho người dân. Chiến dịch đặt mục tiêu hoàn thành các chỉ tiêu trong tháng 9/2026; trong đó, 100% số công dân từ 14 tuổi trở lên đủ điều kiện được cấp căn cước và kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2; tỷ lệ thực hiện đối với nhóm từ 6 đến dưới 14 tuổi đạt 50%. Bên cạnh đó, xử lý các tài khoản đã thu nhận nhưng chưa kích hoạt, khuyến khích người dân sử dụng VNeID trong các giao dịch hằng ngày.
Theo Thượng tá Lê Thị Tuyết Nga, Phó Trưởng phòng Công tác chính trị, Công an tỉnh Gia Lai, một trong những mục tiêu của chiến dịch là đưa các nền tảng số đến người dân vùng sâu, vùng xa. Qua hướng dẫn trực tiếp, lực lượng công an giúp người dân từng bước vượt qua rào cản công nghệ và hình thành thói quen sử dụng dịch vụ trực tuyến.
Những đêm muộn cùng người dân kích hoạt VNeID hay những chuyến xe chở người già yếu đi làm căn cước tại các thôn, làng Gia Lai cho thấy, chuyển đổi số không phải là những thuật ngữ công nghệ khô cứng mà chính là hành trình nhân văn mang tiện ích đến gần dân bằng sự tận tụy, trách nhiệm và tinh thần vì Nhân dân phục vụ. Đây cũng là con đường để những chủ trương lớn của Đảng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW đi vào đời sống, biến tài nguyên dữ liệu thành đòn bẩy thúc đẩy vùng đất Tây Nguyên phát triển nhanh, hiện đại và bền vững.
LƯƠNG TÙNG