Trong cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ diễn ra vào ngày 3/11, Alaska là một trong 7 "chiến địa" nơi các ứng viên Cộng hòa phải cạnh tranh gay gắt với đối thủ đảng Dân chủ nhằm duy trì thế đa số tại Thượng viện. Khi cơ hội của phe Cộng hòa tại các bang Bắc Carolina và Georgia hẹp dần, cuộc đua giành ghế thượng nghị sĩ tại Alaska càng trở nên quan trọng.
Việc Tổng thống Donald Trump bay 3.400 dặm (hơn 5.400 km) từ Washington tới Wasilla, thành phố lớn thứ tư ở Alaska hôm 13/10 để vận động tranh cử đã cho thấy đảng của ông cần chiến thắng ở bang này đến mức nào để duy trì quyền kiểm soát Thượng viện.
Khi bầu cử giữa kỳ đến gần, đội ngũ chính trị của ông Trump gần như đã từ bỏ nỗ lực giành lại sự ủng hộ của nhóm cử tri dao động, những người từng góp phần đưa ông trở lại Nhà Trắng năm 2024. Thay vào đó, họ tập trung huy động cử tri trung thành tại các thành trì của đảng Cộng hòa như Alaska.
Ông Trump từng chiến thắng tại Alaska trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 với cách biệt hơn 13 điểm phần trăm. Nhưng trong bầu cử giữa kỳ năm nay, thượng nghị sĩ Cộng hòa Dan Sullivan đang hụt hơi trước đối thủ Dân chủ Mary Peltola, biến Alaska trở thành chiến trường then chốt có thể định đoạt kết cục cuộc bầu cử.
Doug Glenn, 61 tuổi, hôm 13/10 mặc áo in hình ông Trump và lái xe đến địa điểm gần đó để dự mít tinh và nghe Tổng thống phát biểu. Làm chủ một công ty hàng không ở Palmer, Glenn gặp nhiều rắc rối khi giá nhiên liệu tăng cao, nhưng ông cho rằng "mọi thứ ở đây đều đắt đỏ" kể từ đại dịch Covid-19.
Là người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump, ông tin rằng cuộc chiến Iran sẽ sớm kết thúc. Điều duy nhất khiến ông không hài lòng với nhiệm kỳ của Tổng thống Trump là Mỹ chưa đè bẹp Iran ngay trong những đòn tấn công đầu tiên.
Khi được hỏi về tỷ lệ tín nhiệm của ông Trump sụt giảm mạnh trên khắp nước Mỹ, Glenn cho rằng những cuộc thăm dò đó không đáng tin cậy. Những người ủng hộ trung thành như ông chính là nhóm cử tri mà ông Trump và đảng Cộng hòa cần để cứu ghế thượng nghị sĩ tại Alaska.
Tổng thống Donald Trump phát biểu tại buổi vận động tranh cử ở Wasilla, bang Alaska ngày 13/10. Ảnh: AP
Bên trong khu liên hợp thể thao tổ chức mít tinh ở Wasilla, đám đông ủng hộ reo hò khi Tổng thống Trump bước vào. Như tại hầu hết các cuộc vận động gần đây, ông Trump kêu gọi họ "hãy cứ coi như" ông cũng có tên trên lá phiếu trong cuộc bầu cử giữa kỳ và bầu cho các ứng viên Cộng hòa mà ông đã công khai hậu thuẫn.
Tổng thống Mỹ liên tục nhắc đến cuộc chiến với Iran, giải thích rằng ông quyết định phát động cuộc chiến để ngăn chặn chương trình hạt nhân của Tehran. Ông hứa hẹn nguồn cung dầu sẽ sớm dồi dào trở lại.
"Cuộc chiến sẽ kết thúc rất nhanh. Và khi điều đó xảy ra, giá cả hàng hóa sẽ giảm mạnh. Hiện tại giá cũng đang giảm rồi", ông nói.
Tổng thống gạt đi những khó khăn kinh tế mà nhiều người Mỹ cho biết đang phải đối mặt, tuyên bố thu nhập đang ở mức cao nhất lịch sử, thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh và tỷ lệ nghèo đói đã giảm.
"Ngày nay các bạn đang kiếm được nhiều tiền hơn bao giờ hết", ông Trump nói.
Tổng thống Donald Trump tại sự kiện vận động tranh cử ở Wasilla, bang Alaska ngày 13/10. Ảnh: AFP
Eva Herner, 75 tuổi, đội chiếc mũ len thêu dòng chữ "Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại", bày tỏ xúc động khi lần đầu tiên được gặp Tổng thống Trump. "Ông ấy yêu đất nước của chúng tôi. Đó mới là điều quan trọng", bà nói.
Glenn cho biết ông không quan tâm đến các dự án xây dựng của Tổng thống Trump tại Washington, như phòng đại tiệc, khải hoàn môn và những công trình khác, vốn là những ưu tiên hàng đầu của lãnh đạo Mỹ trong năm nay.
Tuy nhiên, ông không đồng tình với khoản chi gần 1 tỷ USD để xây dựng trung tâm tổng thống mới của ông Barack Obama. Glenn chỉ trích cựu tổng thống của đảng Dân chủ vì dành nguồn lực cho một dự án mang dấu ấn cá nhân, trong khi một số người dân Alaska còn thiếu những nhu yếu phẩm cơ bản.
Nhưng không phải người Alaska nào cũng ủng hộ ông Trump. Sara Mitchell, 35 tuổi, người đã phải sống trong ôtô suốt 3 tháng qua, từng hâm mộ phong cách chính trị của ông Trump. Tuy nhiên, cô giờ cho rằng cả Tổng thống và hầu hết các quan chức được bầu khác sẽ không cải thiện một cách thực chất cuộc sống của những người đang gặp khó khăn như mình.
Do đó, cô không có ý định đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. "Rất nhiều lời hứa mà ông ấy đưa ra đã không trở thành sự thật", cô nói.
Buổi vận động của ông Trump cũng thu hút những tiếng nói chỉ trích từ các nhóm của đảng Dân chủ ở địa phương. Eric Croft, chủ tịch đảng Dân chủ ở bang Alaska, mỉa mai việc Tổng thống Mỹ chọn một địa điểm nhỏ hơn Trung tâm Alaska Airlines với 5.000 chỗ ngồi, nơi ông Trump từng đến vào năm 2022 trong buổi vận động gần nhất tại đây.
Cả hai ứng viên mà ông Trump hậu thuẫn vào thời điểm đó, gồm Kelly Tshibaka cho chiếc ghế Thượng viện và Sarah Palin cho ghế Hạ viện, đều đã thất bại.
"Họ đưa ông ấy đến nơi mà họ hy vọng là an toàn nhất có thể, một địa bàn có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa mạnh mẽ nhất mà họ có thể tìm thấy trong khu vực này", Croft nói.
Tại buổi vận động ngày 13/10, ông Trump gọi ứng viên đảng Dân chủ Peltola là "kẻ điên". Ngoài Dan Sullivan, ông Trump kêu gọi đám đông ủng hộ nghị sĩ đương nhiệm Nick Begich, ứng viên Hạ viện được ông hậu thuẫn, và Bernadette Wilson, ứng viên thống đốc mà ông mới tuyên bố ủng hộ cùng ngày.
"Hãy bầu cho Dan, bầu cho Nick. Bầu cho một vị nữ thống đốc rất tuyệt vời", ông Trump nói.
Đám đông reo hò vang dội khi ông Trump mời lên sân khấu hai người đàn ông ở Wasilla từng bị chính quyền tổng thống Joe Biden truy tố vì vi phạm Đạo luật Không khí sạch. Ông Trump đã ký lệnh ân xá cho họ ngay tại buổi vận động.
Ông Trump cũng mời Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ Brendan Carr lên sân khấu để thông báo cơ quan này dự kiến đầu tư hơn 160 triệu USD nhằm mở rộng mạng Internet tốc độ cao tại Alaska. Thông tin này cũng nhận được sự hưởng ứng nhiệt thành của đám đông.
Tổng thống Trump nghe thượng nghị sĩ Dan Sullivan phát biểu tại buổi vận động tranh cử ở Wasilla, bang Alaska ngày 13/10. Ảnh: AP
James Muller, giáo sư khoa học chính trị đã nghỉ hưu, cho rằng khó có thể dự đoán kết quả cuộc đua vào Thượng viện ở Alaska, một phần do các cuộc thăm dò tại bang này vốn nổi tiếng là thiếu tin cậy.
Tuy nhiên, đảng Cộng hòa thường có lợi thế trong các cuộc bầu cử liên bang ở đây, bởi kinh tế Alaska thường gặp khó khăn dưới thời các tổng thống Dân chủ. Nguyên nhân là bang phụ thuộc vào hoạt động khai thác tài nguyên, lĩnh vực được đảng Cộng hòa ủng hộ.
Chi phí sinh hoạt ở Alaska luôn cao, đặc biệt tại những ngôi làng hẻo lánh không có đường bộ, nơi hàng hóa thiết yếu phải được vận chuyển bằng máy bay.
"Tôi nghĩ người dân có phần lo lắng về kinh tế, nhưng họ không có xu hướng đổ lỗi cho ông Trump như người dân ở những nơi khác trên cả nước", Muller nói.
Thanh Tâm (Theo Washington Post, AFP, Reuters)