NSND, đạo diễn Xuân Đàm vừa qua đời tại quê nhà Quảng Trị, hưởng thọ 96 tuổi. Ông là một trong những nghệ sĩ có nhiều đóng góp cho sân khấu Việt Nam và đời sống văn hóa - nghệ thuật ở miền Trung và đặc biệt là ở Quảng Trị
NSND, đạo diễn Xuân Đàm sinh ra tại làng Lập Thạch (nay thuộc phường Đông Lễ, tỉnh Quảng Trị) trong một gia đình nghèo. Năm 1950, ông tòng quân tham gia kháng chiến chống Pháp.
Năm Nhật đảo chính Pháp, ông đang học đệ nhất thì phải bỏ dở, về nhà đi học tư, sau năm tháng học hết chương trình 3 năm bậc tiểu học, nhưng chưa kịp thi chuyển cấp thì nổ ra Tổng khởi nghĩa Tháng 8/1945; NSND Xuân Đàm gia nhập đoàn biểu tình, cướp chính quyền ở tỉnh Quảng Trị…
NSND, đạo diễn Xuân Đàm cùng vợ là NSND Kim Quý. (Ảnh: ARTTIMES)
Năm 1950, cuộc kháng chiến chống Pháp chuyển sang giai đoạn tổng phản công; phong trào xếp bút nghiên ra trận dâng lên mạnh mẽ, ông nhập ngũ khi chưa học hết lớp đệ nhị.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ 1954, ông được tập kết ra Bắc, được tặng thưởng Huân chương Chiến thắng hạng Ba, với chức vụ Trung đội trưởng - quân hàm Thiếu uý.
Năm 1960, NSND Xuân Đàm thi vào Trường Nghệ thuật Sân khấu Việt Nam, vào học lớp đạo diễn. Khi vừa học hết kỳ một, ông được chọn đi học đạo diễn sân khấu ở Matxcơva (Liên Xô cũ). Năm 1970, NSND Xuân Đàm về nước, trở thành một đạo diễn sân khấu chuyên nghiệp.
Sau bốn mươi năm lăn lộn với hai cánh gà sân khấu, NSND Xuân Đàm đóng góp cho nền nghệ thuật sân khấu Việt Nam trên 50 vở diễn.
Trong đó, các tác phẩm “Gia đình má Bẩy”; “Con gà chân chì”; “Tín hiệu trái tim”; “Tiếng hát”; “Bão tố ngoài khơi”; “Tình ca”; “Độc thoại đêm”; “Trần Thủ Độ”; “Bình minh đó, trái tim anh”; “Âm mưu và tình yêu”; “Huyền thoại mẹ”... trở thành nổi tiếng, để lại những hiệu quả nghệ thuật đầy cảm xúc trong giới sân khấu cũng như đông đảo công chúng cả nước.
Bên cạnh hoạt động chuyên môn, ông có nhiều năm làm công tác quản lý văn hóa, nghệ thuật tại Huế và Quảng Trị, từng giữ chức Giám đốc Sở Văn hóa - Thông tin, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Quảng Trị và nhiều năm là Ủy viên Ban Thư ký Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam.
Năm 1997, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Ngoài ra, ông còn được tặng Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng; Huân chương chiến thắng hạng Ba, Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú…