NSND Quang Thọ kể chuyện nghệ sĩ ngày xưa vừa đi hát vừa đi buôn có lãi

NSND Quang Thọ nói về câu chuyện thanh nhạc bên lề buổi công bố hai chương trình nghệ thuật do khoa thanh nhạc tổ chức nhân 70 năm Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (1956-2026) ngày 30-9 tại Hà Nội.

Chuyện vui vừa đi hát vừa đi buôn

Tại gặp gỡ báo chí sáng 30-9, NSND Quang Thọ - một trong những nghệ sĩ gắn bó với học viện, kể lại nhiều kỷ niệm sống và hát một thời.

Cuối năm 1972, ông nhập học Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam), sau đó cùng các bạn thường xuyên theo chân các thầy cô trong khoa thanh nhạc đi biểu diễn khắp nơi.

Những chương trình biểu diễn của nhà trường thời kỳ đó tuy chưa hoành tráng như giai đoạn sau này, nhưng đã để lại những dấu ấn và kỷ niệm sâu sắc.

• 

  Nghệ sĩ Quang Thọ hát lại ‘Lá đỏ’, một thời vào tuyến lửa hát cho bộ đội nghe

• 

  ‘Đảng trong mùa xuân đại thắng’ với các giọng hát Thu Hiền, Trung Đức, Quang Thọ

Đoàn có rất nhiều kỷ niệm, có những cuộc đi hát ở ngoài trời thì doanh thu bị âm. Thầy Trung Kiên - lúc đó là trưởng khoa thanh nhạc, dẫn đoàn đi - phải vay tiền bù lỗ. 

Năm 1986, khi đó nghệ sĩ Quang Thọ đã trở thành giảng viên thanh nhạc của khoa, đoàn đi diễn ở Buôn Ma Thuột, toàn bộ chương trình được tỉnh ủy lo cho từ chỗ ở tới ăn uống. Khi về, họ còn mua cho đoàn nghệ sĩ 2 tạ cà phê… (dù quy định qua trạm kiểm soát lúc đó chỉ cho phép mỗi người mang 1kg cà phê chưa rang).

Khi đoàn dừng ở Nha Trang trên đường về, các thương lái từ TP.HCM đã ra mua lại toàn bộ số cà phê này, mang lại một khoản kinh phí rất lớn.

Về đến Thanh Hóa, đoàn lại mua được 10 kiện thuốc lá Bông Sen, bán lãi, mang được số tiền lớn đóng góp cho chương trình kỷ niệm 30 năm của trường. Giờ đã 40 năm sau, những kỷ niệm vẫn còn trong lòng ông.

Có hiện tượng một bộ phận "ăn xổi"

Nghệ sĩ Quang Thọ cho Tuổi Trẻ biết ở thế hệ của ông, nghệ sĩ trải qua một quá trình khổ luyện thanh nhạc nhọc nhằn, vất vả và nghiêm túc (sau 4 năm trung cấp là 4 năm đại học). Không dễ để đứng trên sân khấu, thành ca sĩ.

Hiện nay, bên cạnh những người học tập bài bản, có hiện tượng không ít nghệ sĩ nổi tiếng chỉ sau một vài năm. Việc thành danh tương đối dễ dàng, khiến họ không mất nhiều thời gian học tập và rèn luyện như thế hệ trước.

Họ "ăn xổi", tập trung vào các kiến thức nhỏ lẻ, không mang tính học thuật lâu dài hay kỹ thuật khổ luyện mà chỉ bắt chước một ai đó, cốt để nổi tiếng.

Ông đánh giá ngành thanh nhạc hiện nay có sự tiếp thu nhiều từ các nền văn hóa và phong cách ca hát của thế giới.

So với thế hệ của ông cách đây nửa thế kỷ vốn chịu nhiều hạn chế về thông tin và tiếp xúc với âm nhạc quốc tế, thì các nghệ sĩ trẻ ngày nay có cơ hội tiếp xúc, hiểu biết cặn kẽ về xuất xứ cũng như phong cách biểu diễn của các nghệ sĩ hàng đầu thế giới.

Điều này tạo điều kiện cho họ sáng tạo nhiều hơn, mang lại một sự giao thoa văn hóa và thanh nhạc tươi mới, hiện đại hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, nghệ sĩ gạo cội cũng lưu ý kỹ thuật và phong cách trình diễn của các nghệ sĩ nổi tiếng nước ngoài chỉ là một kênh tham khảo. Đừng quên mình là người Việt Nam và hát cho khán giả Việt Nam, do đó quan trọng nhất là thể hiện được các bài hát và tác phẩm phù hợp với người Việt Nam.

Hai chương trình nhân 70 năm Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam gồm: Concert Resonantia tối 24-10 và đêm nhạc 70 năm - Những thanh âm ngân mãi tối 14-11, đều tại Phòng hòa nhạc Lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Hà Nội.

Concert Resonantia giới thiệu những tác phẩm aria nổi tiếng của thế giới, quy tụ các nghệ sĩ Đăng Dương, Lan Anh, Phương Nga, Phương Uyên, Tố Loan, Tuấn Anh, Phúc Tiệp, Bảo Yến, Khắc Hòa, Hương Diệp, Mạnh Hoạch, Trường Linh…; cùng Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam), do nhạc trưởng Trần Nhật Minh "cầm đũa" chỉ huy.

Đêm nhạc 70 năm - Những thanh âm ngân mãi có các Nghệ sĩ nhân dân Quang Thọ, Quốc Hưng, Dương Minh Đức, Ngọc Khang, Hà Thủy, Thanh Lam; các Nghệ sĩ ưu tú Kim Phúc, Diệu Linh, Việt Hoàn, Đăng Dương, Tân Nhàn, Phương Nga cùng nhiều nghệ sĩ khác như Mỹ Linh, Trọng Tấn, Anh Thơ, Lê Anh Dũng, Phúc Tiệp, Khánh Ly, Nguyễn Trần Trung Quân…

Những nghệ sĩ xuất sắc nhất của âm nhạc dân tộc Việt Nam sẽ cùng tham gia hòa nhạc 'Âm thanh đất Việt', trong đó có nhiều nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú.