Tòa án Tối cao Ấn Độ vừa đưa ra một đề xuất lạ nhằm thu hồi tiền phạt giao thông chưa thanh toán. Hội đồng thẩm phán cho biết nếu người vi phạm không nộp phạt đúng hạn, cơ quan chức năng có thể nghiên cứu phương án cộng khoản tiền này vào hóa đơn tiền điện. Ý kiến này được nêu ra trong phiên điều trần về thu hồi tiền phạt nguội, nơi tòa án nhấn mạnh việc chỉ phát hành hàng nghìn biên bản là chưa đủ, thách thức lớn hơn nằm ở khâu thu hồi tiền.
Dù vậy, việc gộp tiền phạt giao thông vào hóa đơn điện hiện mới dừng lại ở mức gợi ý từ Tòa án Tối cao chứ chưa phải quy định bắt buộc trên toàn quốc.
Lý do của đề xuất
Tòa án Tối cao đưa ra ý kiến trên trong quá trình xem xét đơn kiến nghị liên quan đến công tác xử phạt giao thông tự động và thu hồi tiền phạt nguội tồn đọng. Đây là một phần của vụ kiện vì lợi ích cộng đồng (PIL) về an toàn giao thông do nhà hoạt động xã hội S Rajasekaran khởi xướng từ năm 2012.
Tại phiên điều trần, tòa được thông báo rằng hiện còn khoảng 450 tỷ rupee (khoảng 4,7 tỷ USD) tiền phạt nguội chưa thể thu hồi. Số tiền đã thu mới đạt khoảng 250 tỷ rupee.
Cảnh sát giao thông Ấn Độ dừng một xe máy chở hai người với cả hai đều không đội mũ bảo hiểm. Ảnh: ABP
Hội đồng thẩm phán chỉ ra rằng cảnh sát có thể lập hàng trăm nghìn biên bản phạt nguội, nhưng điều đó không giải quyết được gốc rễ vấn đề nếu tiền phạt không bao giờ nộp vào ngân sách. Do đó, tòa án yêu cầu các cơ quan quản lý phải tìm giải pháp khả thi, sát với thực tế.
Gộp tiền phạt giao thông vào hóa đơn điện
Cơ chế của đề xuất này khá đơn giản: Nếu một cá nhân tiếp tục phớt lờ các thông báo phạt nguội, khoản phạt bị nợ có thể được cộng trực tiếp vào tiền điện sinh hoạt. Vì người dân buộc phải thanh toán tiền điện đúng hạn để tránh bị ngắt điện, tòa án cho rằng đây sẽ là công cụ hiệu quả để thu hồi tiền phạt.
Tuy nhiên, gợi ý này không đồng nghĩa với việc tiền phạt nguội sẽ tự động xuất hiện trên hóa đơn điện khắp Ấn Độ ngay lập tức. Chính quyền địa phương sẽ phải nghiên cứu cách thức vận hành hệ thống này.
Bên cạnh hóa đơn điện, tòa án Tối cao còn thảo luận nhiều biện pháp siết chặt khác. Cơ quan quản lý có thể từ chối gia hạn đăng ký xe, ngừng cấp lại đăng ký xe bị mất hoặc hạn chế sang tên đổi chủ đối với các phương tiện còn nợ tiền phạt. Việc từ chối cấp chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật cho những xe này cũng là một phương án được tính đến.
Ngoài ra, các phương tiện nợ phạt có thể bị đưa vào "danh sách đen" trên cổng thông tin giao thông quốc gia hoặc bị từ chối cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn khí thải (PUC).
Tòa cũng đề xuất tăng cường kiểm tra ngẫu nhiên phương tiện trên đường. Nếu phát hiện xe đang nợ tiền phạt, lực lượng chức năng có quyền áp dụng các biện pháp xử lý cần thiết, bao gồm cả tạm giữ phương tiện.
Dư luận trái chiều
Gợi ý gộp tiền phạt nguội vào hóa đơn điện của tòa án Tối cao đang gây ra nhiều tranh cãi trong xã hội. Cả người dân lẫn các chuyên gia an toàn giao thông đều đặt câu hỏi về tính pháp lý và tính khả thi khi triển khai.
Nhiều người ủng hộ biện pháp này, cho rằng việc gắn tiền phạt nguội với các dịch vụ thiết yếu như điện sinh hoạt sẽ khiến người vi phạm không thể chây ỳ. Quan điểm của họ là người dân có thể ngó lơ tin nhắn hay thư nhắc nộp phạt, nhưng không thể sống trong một căn nhà mất điện.
Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến bày tỏ sự băn khoăn, như chính quyền cần nâng cao hiệu quả quản lý và cải thiện hạ tầng giao thông trước khi áp dụng các biện pháp xử phạt cứng rắn.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư chỉ ra rằng tiền phạt giao thông là khoản có thể khiếu nại hoặc tranh tụng tại tòa. Việc tự động gộp phạt nguội vào hóa đơn tiền điện có thể hạn chế quyền khiếu nại của người dân, ngoài ra quy trình này đòi hỏi phải có khung pháp lý rõ ràng và được Quốc hội thông qua trước khi chính thức áp dụng.
Mỹ Anh (theo Cartoq)