Ông Trump giải thích đề nghị nới trừng phạt, trả tiền bị phong tỏa cho Iran

Ngày 28-9, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ thông tin ông đề nghị nới trừng phạt Iran và giải phóng những khoản tiền của nước này đang bị phong tỏa. Tuyên bố được đưa ra khi xung đột tại Trung Đông chưa có hồi kết, còn tương lai các cuộc tiếp xúc giữa Washington và Tehran vẫn chưa rõ ràng. Theo Reuters, thông tin gây tranh cãi xuất hiện trước đó trên trang Axios, dựa vào lời kể của những quan chức Mỹ không được nêu danh tính. Axios nói ông Trump sẵn sàng nới trừng phạt và trả lại tiền bị phong tỏa, nếu Tehran thực hiện các bước cụ thể liên quan đến chương trình hạt nhân. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump phủ nhận đã đưa ra đề nghị như vậy, đồng thời nhấn mạnh ông không đề nghị Iran bất cứ điều gì. Ông còn gọi bài viết của Axios là “trò lừa bịp” và cho rằng trang tin này nên gỡ bài, theo nội dung được Tuổi Trẻ dẫn lại. Thời điểm ông Trump lên tiếng cũng đáng chú ý, bởi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi dự kiến gặp bên trung gian Qatar tại New York trong ngày 28-9. Tuần trước, quan chức Mỹ và Iran đã gặp nhau tại New York, bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tuy vậy, hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA cho biết Tehran hiện không có thêm cuộc đàm phán trực tiếp nào với Washington. Các tín hiệu từ hai phía trước đó cũng chưa tạo nên một hướng đi nhất quán về những vấn đề đang gây căng thẳng. Ngày 26-9, ông Trump công khai bác bỏ đề xuất của Tehran về việc mở lại eo biển Hormuz. Nhưng đến ngày 27-9, ông nói với Axios rằng ông kỳ vọng đàm phán sẽ được nối lại trong vài ngày tới. Eo biển Hormuz giữ vị trí chiến lược trong khu vực và là một tâm điểm của cuộc xung đột hiện nay. Trong điều kiện bình thường, tuyến đường thủy hẹp này vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng của thế giới. Vì vậy, tình trạng gián đoạn tại đây không chỉ liên quan đến an ninh khu vực, mà còn có thể ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng toàn cầu. Chiến sự bùng nổ sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28-2, khiến tuyến hàng hải Hormuz trên thực tế bị phong tỏa. Từ đó đến nay, giá xăng và nhiều mặt hàng khác tại Mỹ tăng mạnh, tạo thêm sức ép trong nước đối với chính quyền ông Trump. Bài viết của Tuổi Trẻ cho biết Tổng thống Mỹ cũng đang chứng kiến tỉ lệ ủng hộ sụt giảm trong các cuộc thăm dò toàn quốc. Những diễn biến chính trị trong nước khiến vấn đề Iran càng được chú ý, khi Đảng Cộng hòa lo ngại mất thế đa số tại Quốc hội. Mối lo ấy gắn với cuộc bầu cử giữa kỳ dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới, trong bối cảnh giá cả và xung đột vẫn là các vấn đề nóng. Tuy nhiên, bài gốc không cho biết các cuộc thăm dò cụ thể hay mức giảm tỉ lệ ủng hộ của ông Trump. Trong lúc thông tin về khả năng nối lại đàm phán còn trái chiều, lời phủ nhận của ông Trump đặt dấu hỏi về đề xuất mà Axios nêu trước đó. Một bên nói không có đề nghị nới trừng phạt hay hoàn trả tiền bị phong tỏa, trong khi Tehran tuyên bố chưa có thêm cuộc gặp trực tiếp với Washington. Những thông tin hiện có cho thấy tiếp xúc vẫn được nhắc đến, nhưng chưa xác nhận một thỏa thuận mới giữa hai nước.