Ông Trump: Starshield đã hoạt động trở lại ở Ukraine

Nguồn ảnh: VnExpress

Tổng thống Trump tuyên bố Elon Musk đã khôi phục hoạt động của Starshield, hệ thống liên lạc quân sự trên nền tảng Starlink, trên lãnh thổ Ukraine.

"Tôi không muốn bình luận liệu chính tôi hay ai khác đã thực hiện cuộc gọi đó, điều này không tạo ra khác biệt nào cả. Tóm lại là Elon Musk đã khôi phục nó", Tổng thống Donald Trump nói hôm 22/10, khi được hỏi về thông tin ông yêu cầu tỷ phú Elon Musk dỡ hạn chế với Starshield ở Ukraine.

Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump ngày 21/10 gọi điện cho tỷ phú Musk, bày tỏ không hài lòng khi Starshield vẫn giới hạn tốc độ đầu thu phát ở mức 160 km/h. Hạn chế này khiến nhiều máy bay không người lái (UAV) của Ukraine bị vô hiệu hóa.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại bãi cỏ phía nam Nhà Trắng ngày 21/10. Ảnh: AP — Tổng thống Donald Trump tại bãi cỏ phía nam Nhà Trắng ngày 21/10. Ảnh: AP

Theo các quan chức Mỹ và Ukraine, Starshield đã hoạt động ổn định hơn vào ngày 22/10. Một số quan chức Ukraine nói Starshield chưa khôi phục hoàn toàn công năng, nhưng đã có thể vận hành khi thiết bị thu đầu cuối di chuyển với tốc độ cao hơn trước.

Cuộc trao đổi ngày 21/10 diễn ra sau khi Wall Street Journal đưa tin Elon Musk là người ra lệnh hạn chế đối với Starshield tại Ukraine. Các quan chức cho biết Tổng thống Trump đã nói với các trợ lý và đồng minh rằng ông muốn dỡ bỏ giới hạn với Starlink, dịch vụ Internet vệ tinh được Ukraine sử dụng để phòng thủ dọc theo chiến tuyến.

Kể từ đêm 13/10, các thiết bị đầu cuối Starlink và dịch vụ liên lạc quân sự Starshield tại Ukraine đã ngừng hoạt động khi phương tiện di chuyển với tốc độ quá 160 km/h.

Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ của Tổng thống Ukraine, khẳng định hạn chế tốc độ với bộ thu phát Starlink không chỉ ảnh hưởng tới các cuộc tập kích bằng UAV tầm trung và tầm xa. Khả năng phòng không cũng suy giảm đáng kể, vì nhiều thiết bị bay không người lái (drone) đánh chặn tốc độ cao, được phát triển để để đối phó UAV phản lực Nga, cũng sử dụng thiết bị đầu cuối Starlink.

Tổng thống Volodymyr Zelensky mô tả tình trạng này là "bất ngờ rất khó chịu và nguy hiểm", nhấn mạnh giới hạn tốc độ với Starlink và Starshield đồng nghĩa lực lượng Ukraine "không thể bắn hạ số lượng nhất định" máy bay không người lái (UAV) đối phương.

Binh sĩ Ukraine chuẩn bị UAV để tập kích bán đảo Crimea ngày 6/8. Ảnh: AP

Tỷ phú Musk sau đó khẳng định mọi giới hạn về tốc độ hay cách sử dụng của Starshield, do SpaceX vận hành, đều do quân đội và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định. Tuy nhiên, ông Trump tuyên bố không đưa ra yêu cầu nào về hệ thống. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 20/10 khẳng định Lầu Năm Góc không chỉ đạo SpaceX đưa ra thay đổi nào với Starshield.

Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào các dịch vụ Internet vệ tinh như Starlink và Starshield, do hạ tầng viễn thông bị thiệt hại nặng nề trong xung đột. Các dịch vụ của SpaceX đóng vai trò thiết yếu đối với công tác chỉ huy và kiểm soát của quân đội Ukraine, cũng như với các hệ thống không người lái trên không, trên biển và trên bộ.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, Reuters, WSJ)

Hệ thống liên lạc quân sự vệ tinh Starshield tại Ukraine đã bắt đầu khôi phục hoạt động sau động thái can thiệp từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trước đó, quyết định áp mức giới hạn tốc độ đầu thu phát 160 km/h từ ngày 13/10 đã trực tiếp làm tê liệt năng lực tác chiến của nhiều phi đội máy bay không người lái Ukraine. Sự việc phản ánh rõ mức độ phụ thuộc lớn của quân đội Kiev vào hạ tầng viễn thông do tập đoàn SpaceX vận hành. Giới chức Ukraine ghi nhận tình trạng gián đoạn vừa qua làm suy giảm nghiêm trọng khả năng phòng không lẫn các đợt tập kích tầm xa. Tổng thống Volodymyr Zelensky cùng các cố vấn kỹ thuật nhấn mạnh việc hạn chế tốc độ khiến lực lượng phòng thủ không thể triển khai drone đánh chặn trước các phương tiện phản lực đối phương. Đến ngày 22/10, các thiết bị thu phát trên thực địa mới có thể vận hành ổn định trở lại ở dải vận tốc cao hơn. Vấn đề kiểm soát mạng lưới vệ tinh tiếp tục phơi bày những bất đồng giữa giới chức lãnh đạo Washington và tỷ phú Elon Musk. Trong khi đại diện SpaceX khẳng định mọi thông số kỹ thuật đều tuân theo chỉ thị từ quân đội và Nhà Trắng, phía Lầu Năm Góc lại tuyên bố không đưa ra yêu cầu hạn chế nào. Sự can thiệp kịp thời từ nhánh hành pháp Mỹ một lần nữa khẳng định vai trò quyết định của các tập đoàn công nghệ tư nhân trong xung đột hiện đại.