"Thật đáng tiếc, việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt sẽ còn tiếp diễn và tôi tin rằng thỏa thuận diesel chỉ là bước đi đầu tiên", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 17/10 phát biểu, đề cập đến việc Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp đình chỉ những biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga theo đạo luật Graham.
Tổng thống Ukraine cho rằng những hành động như vậy của ông Trump sẽ không thể ngăn cản Tổng thống Nga Vladimir Putin mà "ngược lại, ông ấy còn cảm thấy vui mừng vì nhận được ủng hộ như vậy".
"Việc miễn trừng phạt, giảm bớt áp lực cho Nga chính là phần thưởng về tài chính cho ông Putin, khuyến khích ông ấy tiếp tục tấn công Ukraine", ông Zelensky viết trong bài đăng trên mạng xã hội cùng ngày.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại cuộc họp báo ở Brussels, Bỉ, ngày 16/10. Ảnh: AFP
Tổng thống Ukraine cho hay nước này sẽ tiếp tục nỗ lực chấm dứt chiến sự, nhưng với mục tiêu là khép lại xung đột, chứ không phải "trao cho ông Putin lý do để kéo dài nó vô thời hạn".
Trong nỗ lực mới nhất nhằm hạ nhiệt căng thẳng với Nga, Tổng thống Trump ngày 16/10 tuyên bố sẽ hoãn một gói trừng phạt diện rộng mới nhắm vào nền kinh tế Nga, đồng thời thông báo với cơ quan lập pháp rằng động thái này nhằm phục vụ lợi ích quốc gia.
Đạo luật Graham được quốc hội Mỹ thông qua tháng trước, áp đặt các lệnh trừng phạt cứng rắn đối với Nga, trong đó có đánh thuế 100% các quốc gia nhập khẩu dầu Nga, cũng như những biện pháp trừng phạt ngành năng lượng, các tổ chức tài chính và "đội tàu bóng tối" bị cáo buộc giúp Moskva né trừng phạt từ phương Tây.
Tổng thống Zelensky kêu gọi giới chức Mỹ ủng hộ việc khôi phục lại đạo luật nhằm ngăn Nga đẩy mạnh chiến dịch tại Ukraine.
Mất điện tại thủ đô Kiev, Ukraine, hôm 8/10 sau các cuộc tập kích của Nga nhằm vào hạ tầng năng lượng. Ảnh: AFP
"Đúng vào thời điểm Nga tung đòn tập kích diện rộng vào ngành năng lượng của chúng tôi, thì tại Mỹ, thật đáng tiếc khi một quyết định đã được đưa ra nhằm loại bỏ đạo luật Graham, vốn được kỳ vọng sẽ gia tăng áp lực hiệu quả lên Nga để chấm dứt cuộc chiến", ông viết trong một tuyên bố. "Đạo luật này đã có thể và vẫn có thể mang lại trợ giúp rất lớn. Nhưng nó cần phải thực sự phát huy tác dụng và mọi tiếng nói ủng hộ đều có ý nghĩa".
Động thái từ Tổng thống Trump được đặc phái viên của Tổng thống Nga Kirill Dmitriev hoan nghênh, gọi đây là "thời khắc quan trọng và mang tính lịch sử".
Một tuần trước, ông Trump thông báo Mỹ đã đồng ý mua dầu diesel từ Nga nhằm hạ giá năng lượng toàn cầu, làm đảo lộn nỗ lực gia tăng áp lực suốt nhiều năm qua nhằm buộc Moskva phải chấm dứt chiến dịch tại Ukraine.
Theo lời ông Trump, Nga sẽ lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel, 500.000 tấn vào tháng 11 và 4 triệu tấn sau đó. Tổng thống Mỹ kỳ vọng động thái này sẽ giúp hạ nhiệt giá diesel ở Mỹ ngay trước bầu cử giữa kỳ.
Vũ Hoàng (Theo AFP, Reuters, Guardian)