Phát hiện súng thần công dài gần 3 m tại thành Điện Hải

Nguồn ảnh: VnExpress

Trong quá trình thi công tu bổ di tích quốc gia đặc biệt thành Điện Hải, công nhân phát hiện khẩu súng thần công dài gần 3 m dưới độ sâu 1,5 m.

Sáng 21/10, đơn vị thi công trong lúc di dời đế cột điện chiếu sáng đã bất ngờ phát hiện khẩu súng thần công dài 2,95 m, đường kính khoảng 0,5 m, nặng hơn một tấn, kết cấu còn khá nguyên vẹn. Lực lượng chuyên môn cẩn trọng đưa súng lên mặt đất, sau đó sẽ giám định, đánh giá hiện trạng chi tiết trước khi vệ sinh và lập phương án bảo quản chuyên sâu.

Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, cho biết khẩu súng thần công vừa tìm thấy là súng cỡ đại, nằm trong bộ 30 khẩu pháo từng được triều Nguyễn trang bị cho hệ thống phòng thủ đồn lũy nơi đây. Đây cũng là khẩu súng thứ 10 được tìm thấy bên trong thành Điện Hải qua các đợt rà phá bom mìn, khai quật và thi công công trình kể từ năm 2005 đến nay. Nếu tính trên toàn Đà Nẵng liên quan đến di tích này, số súng thần công được phát hiện lên tới 17 khẩu.

"Việc phát hiện thêm hiện vật nguyên vẹn dưới lòng đất minh chứng sinh động cho vai trò của thành Điện Hải như một cơ quan chỉ huy quân sự kiên cường trong mặt trận kháng chiến chống xâm lược đầu tiên của quân dân ta", ông Thiện nói.

Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện (bìa bải) trao đổi với đại diện Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng về súng thần công vừa phát hiện. Ảnh: Nguyễn Đông — Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện (bìa phải) trao đổi với đại diện Bộ Chỉ huy quân sự TP Đà Nẵng về súng thần công vừa phát hiện. Ảnh: *Nguyễn Đông*

Hiện vật mới sẽ được đưa vào trưng bày tại công trình "Nhà trưng bày súng thần công" đang trong quá trình phục dựng bên trong di tích thành Điện Hải. Dự kiến, không gian này trưng bày và giới thiệu tổng cộng 16 khẩu súng thần công đến công chúng.

Thành Điện Hải được xây dựng vào năm 1813 dưới triều vua Gia Long, sau đó tiếp tục được củng cố dưới thời vua Minh Mạng và Thiệu Trị. Công trình được thiết kế theo kiến trúc quân sự Vauban phương Tây với 30 ụ pháo. Nơi đây từng là tâm điểm trên tuyến phòng thủ cửa biển Đà Nẵng, trực tiếp nổ súng đánh trả liên quân Pháp - Tây Ban Nha trong giai đoạn 1858-1860 dưới sự chỉ huy của danh tướng Nguyễn Tri Phương.

Dự án tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải giai đoạn hai được khởi động từ cuối năm 2025. Dự án tập trung vào các hạng mục quan trọng như phục dựng kỳ đài, cổng phía Tây, xây dựng không gian khảo cổ phủ kính và nhà trú sở thờ nghĩa sĩ, danh tướng.

Nguyễn Đông

Việc phát hiện khẩu súng thần công cỡ đại dài 2,95 m, nặng hơn một tấn tại thành Điện Hải trong quá trình di dời đế cột điện chiếu sáng ngày 21/10 tiếp tục bổ sung tư liệu vật chất quý giá cho khảo cổ học quân sự Việt Nam. Hiện vật nằm ở độ sâu 1,5 m với kết cấu còn khá nguyên vẹn, thuộc hệ thống 30 khẩu pháo phòng thủ từng được triều Nguyễn trang bị cho tiền đồn này. Cơ quan chuyên môn đang phối hợp giám định chi tiết hiện trạng trước khi tiến hành quy trình vệ sinh và bảo quản chuyên sâu. Đây là khẩu pháo thứ 10 được phát lộ ngay trong khuôn viên di tích kể từ năm 2005, nâng tổng số súng thần công ghi nhận trên toàn địa bàn Đà Nẵng lên 17 khẩu. Con số này phản ánh mật độ vũ khí dày đặc cùng quy mô phòng ngự kiên cố của một pháo đài kiến trúc Vauban được khởi dựng từ thời Gia Long và hoàn thiện dưới thời Minh Mạng, Thiệu Trị. Di vật là minh chứng trực tiếp cho năng lực tác chiến của quân dân ta dưới sự chỉ huy của danh tướng Nguyễn Tri Phương giai đoạn 1858 đến 1860. Sau khi hoàn tất công tác phục chế, hiện vật sẽ được đưa vào Nhà trưng bày súng thần công dự kiến giới thiệu 16 khẩu pháo ngay tại di tích. Hoạt động này nằm trong dự án tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia đặc biệt thành Điện Hải giai đoạn hai được triển khai từ cuối năm 2025. Việc bảo tồn đồng bộ các hạng mục kỳ đài, cổng phía Tây cùng không gian khảo cổ phủ kính giúp tái hiện trọn vẹn diện mạo và giá trị lịch sử của pháo đài bên cửa biển Đà Nẵng.