Phiên giải trình diễn ra sáng 20/9 tại Nhà Quốc hội, do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức.
Tham gia phiên giải trình có lãnh đạo Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội, lãnh đạo Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính cùng đại diện lãnh đạo các địa phương, chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo…
Mục đích phiên giải trình nhằm đánh giá tình hình triển khai thực hiện các luật, nghị quyết của Quốc hội mới được ban hành trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, làm rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện các quy định pháp luật trong lĩnh vực giáo dục. Từ đó, đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Các vấn đề tập trung giải trình bao gồm công tác tổ chức triển khai thi hành luật, nghị quyết trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo vừa được Quốc hội thông qua, đặc biệt là các chủ trương, chính sách mới trong Luật Nhà giáo, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi)…
Đối với các chính sách cho nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, phiên giải trình sẽ tập trung vào thực trạng đội ngũ nhà giáo, việc triển khai thực hiện các quy định về tuyển dụng, quản lý, sử dụng, tiếp nhận, điều động, biệt phái, thuyên chuyển nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và nhân viên trong các cơ sở giáo dục.
Ngoài ra còn một số vấn đề khác thuộc lĩnh vực giáo dục được cử tri và nhân dân quan tâm như kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, văn hóa học đường, giáo dục toàn diện, phòng chống bạo lực học đường và bảo vệ học sinh trên môi trường mạng.
Trước đó, tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ở điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang đã có “mưa điểm 10” môn Toán. Sau đó, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, điều tra, làm rõ vụ việc.
Tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội tháng 7, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội - Nguyễn Đắc Vinh - đã đề nghị Chính phủ nghiên cứu kỹ hai quan điểm về việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT để từ đó đề xuất giải pháp phù hợp, hiệu quả.
Theo ông, việc tổ chức kỳ thi "2 trong 1" có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân và chi phí cho xã hội, song cũng bộc lộ bất cập khi thí sinh chịu áp lực phải đạt điểm cao để xét tuyển đại học, từ đó làm gia tăng nguy cơ phát sinh tiêu cực. Từ đó, ông Vinh đặt vấn đề nghiên cứu tách 2 kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh Đại học.
Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga - Ủy viên Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội - cũng cho rằng không nên tiếp tục đặt quá nhiều kỳ vọng và nhiệm vụ vào một kỳ thi. Theo bà, đã đến lúc cần nghiên cứu tách rõ chức năng đánh giá tốt nghiệp THPT với chức năng tuyển sinh Đại học.
Gửi kiến nghị đến Quốc hội, cử tri thành phố Đà Nẵng đề nghị nghiên cứu, xem xét điều chỉnh tuổi nghỉ hưu phù hợp với tính chất đặc thù của nghề nghiệp. Đối với đội ngũ giáo viên, cử tri đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng giảm tuổi nghỉ hưu, ở mức 55 tuổi đối với nữ và 60 tuổi đối với nam.
Về vấn đề này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng, vấn đề này cần được nghiên cứu, đánh giá toàn diện tác động với nguồn nhân lực ngành giáo dục, quỹ bảo hiểm xã hội và nhu cầu sử dụng đội ngũ nhà giáo. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp với Bộ Nội vụ cùng các cơ quan liên quan trong quá trình nghiên cứu, rà soát chính sách về tuổi nghỉ hưu.