Chị Nguyễn Thị Thu Phương, có con học lớp 9, một trường THCS tại Cầu Giấy (Hà Nội) chia sẻ, cảm thấy rất sốc khi đọc dự thảo của Bộ GD&ĐT.
Dự định cho con thi chuyên Sinh vào Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên và xây dựng nền tảng để có thể tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc THPT theo chị Phương, gia đình đã cho con ôn thi từ lớp 7. Mỗi tuần con học thêm 2 buổi ở hai trung tâm khác nhau.
"Thời điểm này đã gần kết thúc học kỳ I năm học, nếu chuyển sang phương thức thi tổ hợp các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, con sẽ trở tay không kịp. Đề thi chuyên kiến thức sâu, nếu không được bồi dưỡng, ôn luyện trong thời gian dài, khó có thể làm được. Nếu phương án này áp dụng trong năm nay thì gia đình cảm thấy như đánh úp học sinh”, chị Phương nói.
Chị Phương cho rằng, Bộ GD&ĐT vẫn nên cho phép các trường tiếp tục tuyển sinh theo từng môn chuyên, giữ bài thi đánh giá trực tiếp năng lực ở môn học sinh đăng ký và dành trọng số chính cho bài thi đó. Sở trường của học sinh được phát hiện ở bậc THCS cần có cơ hội được đánh giá khi tuyển vào lớp 10.
Theo phương án dự thảo, học sinh có sở trường Vật lí, Hóa học hoặc Sinh học sẽ cùng dự tuyển vào khối Khoa học tự nhiên. Các em làm chung bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học tự nhiên và được xét tuyển với bài Toán nâng cao có hệ số tối thiểu 2. Nếu không thi riêng từng môn chuyên, học sinh sẽ không còn bài thi riêng để thể hiện chiều sâu ở lĩnh vực mình muốn theo đuổi.
Một học sinh có kiến thức chuyên sâu, khả năng phân tích thí nghiệm và lập luận Sinh học tốt vẫn có thể bị loại ngay từ đầu nếu điểm Toán nâng cao thấp hơn nhóm cạnh tranh. Với hệ số 2, chênh lệch một điểm Toán tương đương hai điểm ở bài đọc hiểu khoa học tự nhiên nếu điểm Văn bằng nhau.
Phụ huynh cho rằng, Bộ GD&ĐT cần làm rõ cơ chế nào sẽ nhận diện được những học sinh nổi trội ở từng lĩnh vực ngay ở khâu tuyển sinh nếu bỏ bài thi riêng. Đề nghị này hướng tới một cơ hội chung cho mọi thí sinh.
Dự thảo quy định ba bài thi cho khối Khoa học tự nhiên. Trên thực tế, để cạnh tranh, một học sinh định hướng chuyên Sinh có thể phải chuẩn bị đồng thời Toán nâng cao, Ngữ văn và kiến thức thuộc cả ba lĩnh vực Vật lí, Hóa học, Sinh học.
Ba lĩnh vực khoa học nằm trong cùng một bài thi, nhưng khi cấu trúc và mức độ đề chưa rõ, học sinh sẽ phải chuẩn bị kiến thức sâu rộng tất cả các môn. Hệ số của Toán nâng cao cũng tạo động lực dành thêm nhiều thời gian cho môn này. Với học sinh muốn theo đuổi đội tuyển Sinh, việc học sâu vẫn cần tiếp tục song song với ôn thi đầu vào. Vì vậy, đề nghị Bộ đánh giá tác động dựa trên thời gian chuẩn bị, phạm vi ôn tập và chi phí học thêm trước khi đưa ra nhận định, phương án mới giúp giảm tải.
Gây tranh luận trên diễn đàn
Chị Phương đồng tình với việc tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm nhiều lĩnh vực trước khi quyết định hướng học lâu dài. Tuy nhiên, với những em đã bộc lộ sở trường, cần tạo cơ hội được giáo viên đánh giá, bồi dưỡng và tham gia dự tuyển đội tuyển theo môn ngay từ đầu lớp 10. Nếu các hoạt động này cũng phải chờ đến cuối học kỳ I, học sinh có thể bỏ lỡ đợt tuyển chọn học sinh giỏi trong năm lớp 10 và mất thời gian chuẩn bị cho những năm sau.
"Từ những lý do trên, tôi đề nghị Bộ giữ tuyển sinh theo từng môn chuyên và đổi mới nội dung đề thi theo hướng phân tích dữ liệu, thí nghiệm, lập luận và vận dụng", phụ huynh nói.
Sau khi Bộ GD&ĐT công bố dự thảo dự kiến bỏ thi chuyên theo từng môn, chuyển sang thành 3 khối gồm: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ đã lập tức gây tranh luận trên các diễn đàn mạng.
Nhiều phụ huynh chia sẻ sự bất ngờ và cho rằng, nếu áp dụng ngay trong mùa tuyển sinh năm tới là rất bất cập.
Anh Việt, có con học lớp 9, Trường THCS Thanh Xuân (Hà Nội) nói rằng, có nguy cơ công cốc sau gần 2 năm đổ công sức học thêm, luyện thi chuyên.
"Con dự định thi chuyên Vật lý, 2 năm qua gia đình đầu tư luyện thi ở các lò có thầy giỏi, học phí không hề rẻ, có nơi ca học 2 giờ 500 nghìn đồng. Nếu thi bài tổ hợp, cơ hội vô cùng mong manh vì môn Hóa không tốt", anh Việt nói.
Phụ huynh này cho rằng, nếu thay đổi về phương án thi cần có lộ trình để học sinh, gia đình có thời gian chuẩn bị. Không nên thay đổi xoành xoạch, phụ huynh chạy theo "bở hơi tai" vẫn không đạt mục tiêu.
Thầy Đức, giáo viên dạy Khoa học tự nhiên ở Hà Nội cho rằng, vẫn nên duy trì sự phân định rõ ràng giữa các môn chuyên như Vật lí, Hóa học và Sinh học. Bởi mỗi môn học có đặc thù kiến thức, phương pháp tư duy và định hướng phát triển riêng.
Việc phân chia rõ ràng không chỉ giúp học sinh phát huy thế mạnh, năng lực chuyên sâu của mình mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng lựa chọn ngành học, nghề nghiệp ở bậc học cao hơn và trong tương lai.
Mặt khác, học sinh lớp 9 có ý định dự thi các môn chuyên năm nay đã ôn tập chuyên sâu từ sớm, thời điểm này mới luyện các môn còn lại trong tổ hợp sẽ rất khó khăn.
Cả nước hiện có 78 trường THPT chuyên, trong đó 71 trường thuộc Sở, 7 trường thuộc các đại học. Trong đó, Hà Nội là địa phương có nhiều trường THPT chuyên gồm 4 trường thuộc Sở GD&ĐT Hà Nội và 4 trường thuộc các cơ sở giáo dục đại học.