Bản công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý II của VinFast cho biết, doanh nghiệp sẽ tiếp tục triển khai kế hoạch thử nghiệm đội taxi tự hành cấp độ 4 gồm 200 xe tại Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ) vào cuối năm 2027 sau khi được các cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định. Song song với quá trình phát triển công nghệ, VinFast đang phối hợp với những cơ quan chức năng liên quan để xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, các tiêu chuẩn an toàn và quy trình đào tạo cần thiết cho chương trình thử nghiệm.
Trước đó, tháng 6/2026, hãng xe Việt Nam công bố hợp tác chiến lược cùng hai tên tuổi lớn trong ngành công nghệ xe tự hành là NVIDIA và công ty trí tuệ nhân tạo Autobrains.
Dự án 200 taxi tự hành cấp độ 4 của VinFast dự kiến sẽ được triển khai thử nghiệm trong khu đô thị Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ, TP.HCM) vào cuối năm 2027. (Ảnh: AI)
Tự lái Cấp độ 4 hoạt động như thế nào?
Theo phân loại của Hiệp hội Kỹ sư ô tô Quốc tế (SAE), công nghệ lái tự động chia làm 6 cấp độ từ 0 đến 5.
Ở cấp độ 0 đến cấp độ 2 (đang trang bị phổ biến trên các dòng xe thương mại hiện nay), hệ thống chỉ hỗ trợ giữ làn đường và kiểm soát tốc độ. Tài xế bắt buộc phải nhìn đường và giữ tay trên vô-lăng.
Sang cấp độ 3, xe có thể tự cầm lái trong một số điều kiện, nhưng con người vẫn phải sẵn sàng tiếp quản ngay khi có cảnh báo.
Tới cấp độ 4, xe tự vận hành hoàn toàn mà không cần tài xế ngồi ghế lái hay tiếp quản vô lăng, nhưng được giới hạn trong các khu vực đã quy hoạch và bản đồ hóa từ trước (geofenced) như khu đô thị tại Cần Giờ. Nếu gặp tình huống vượt khả năng xử lý, xe sẽ tự động kích hoạt phương án dừng đỗ an toàn.
Cấp độ 5 (tự lái ở mọi nơi, mọi điều kiện thời tiết) hiện vẫn là mục tiêu xa của cả ngành công nghiệp ô tô.
Để vận hành ở cấp độ 4 giữa môi trường giao thông hỗn hợp đặc thù tại Đông Nam Á, hệ thống robotaxi VinFast sử dụng nền tảng phần cứng NVIDIA DRIVE Hyperion 10. Hệ thống này chạy trên hai vi xử lý Drive Orin, hỗ trợ kết nối 12 camera độ phân giải cao, 9 radar, 12 cảm biến siêu âm và tối đa 4 cảm biến LiDAR (Light Detection and Ranging) quét 360 độ.
Dữ liệu từ hệ thống cảm biến được truyền về hệ thống Agentic AI của Autobrains để xử lý theo 5 bước: Quan sát - Nhận diện - Dự đoán - Quyết định - Thực hiện. Agentic AI chia nhỏ quá trình lái thành các tác tử AI độc lập (như chuyên nhận diện người đi bộ, dự đoán quỹ đạo xe máy cắt ngang) và chỉ kích hoạt khi tình huống đòi hỏi. Cấu trúc này giúp tối ưu chi phí phần cứng, cho phép hành khách đặt xe qua ứng dụng và di chuyển hoàn toàn tự động giữa các điểm đón trả.
Nền tảng NVIDIA Drive Hyperion 10 kết hợp hệ thống LiDAR, radar, camera cùng phần mềm Agentic AI giúp xe tự hành cấp độ 4 tự quan sát và xử lý tình huống không cần tài xế. (Ảnh: NVIDIA)
Góc nhìn từ Mỹ, Trung Quốc và châu Âu
Thực tế thị trường quốc tế cho thấy tự hành cấp độ 4 trong vùng kiểm soát đang là mô hình khả thi nhất để thương mại hóa robotaxi.
Tại Mỹ, Waymo (thuộc tập đoàn Alphabet/Google) đang dẫn đầu nhờ chiến lược cấp độ 4 đa cảm biến kết hợp với bản đồ độ phân giải cao. Hãng hiện phục vụ hơn 500.000 chuyến xe trả phí mỗi tuần, ghi nhận tỷ lệ tai nạn chấn thương nặng thấp hơn 95% so với tài xế con người. Waymo vừa huy động thêm khoản vay 5 tỷ USD để tăng quy mô đội xe gấp 5 lần, đặt mục tiêu từ 4.000 lên 20.000 chiếc vào cuối năm 2027, đồng thời mở rộng sang thị trường Canada.
Ở chiều ngược lại, hướng đi giá rẻ chỉ dùng camera và loại bỏ hoàn toàn vô lăng, bàn đạp trên mẫu Cybercab của Tesla mới chỉ vận hành hạn chế gần 200 xe tại Austin và đang vấp phải sự rà soát pháp lý gắt gao từ cơ quan an toàn giao thông Mỹ.
Tại châu Á, Trung Quốc, thị trường xe tự hành đang tăng tốc mạnh mẽ với các tên tuổi như Baidu Apollo Go, WeRide và Pony.ai. Những hãng này đã vận hành thương mại robotaxi không người lái tại Vũ Hán, Bắc Kinh, Thâm Quyến. Riêng Pony.ai đặt mục tiêu vượt mốc 3.500 xe trong năm 2026.
Một thị trường vốn thận trọng và khắt khe nhất về pháp lý là châu Âu mới đây cũng chính thức nhập cuộc. Tháng 9/2026, liên minh Uber, Verne và Pony.ai đã triển khai tuyến robotaxi cấp độ 4 hoàn toàn không người lái đầu tiên tại Zagreb (Croatia) bằng mẫu SUV điện gắn 34 cảm biến, đồng thời bắt đầu mở rộng thử nghiệm sang Manchester (Anh) và Munich (Đức).
Sự bùng nổ của Waymo tại Mỹ hay Pony.ai tại Trung Quốc và châu Âu cho thấy tự hành cấp độ 4 là mô hình thương mại hóa khả thi nhất hiện nay. (Ảnh: Waymo)
Kết hợp với bức tranh toàn cầu, việc VinFast lựa chọn cấu trúc đa cảm biến, kết hợp AI tác tử và thử nghiệm khoanh vùng tại đô thị vệ tinh Cần Giờ là bước đi bài bản và có những điểm tương đồng với Waymo hay Pony.ai. Nếu vượt qua bài kiểm tra thực tế vào cuối năm 2027, sự cộng hưởng giữa công nghệ tự hành cấp độ 4 và mạng lưới GSM sẵn có sẽ tạo bệ phóng thương mại hóa robotaxi tại Việt Nam.