Sân bay xứ nóng dùng gió trời thay điều hòa, giảm thải CO2

Nguồn ảnh: VnExpress

Dù tọa lạc ở vùng nhiệt đới, ga đến của sân bay Roland Garros (đảo Réunion, thuộc Pháp) được thiết kế tận dụng gió trời thay điều hòa, giảm tiền điện và khí thải CO2.

Tại nhà ga đến của sân bay Roland Garros trên đảo Réunion, du khách được chào đón với những khung cửa kính cao từ sàn đến trần, mở tầm nhìn toàn cảnh xanh mướt. Đảo này gần Madagascar, nằm giữa Ấn Độ Dương, là một trong những hòn đảo hải ngoại thuộc lãnh thổ nước Pháp.

Không dùng điều hòa lạnh buốt như các sân bay vùng nhiệt đới, ga đến của Roland Garros được làm mát bằng cơ chế thông gió tự nhiên, nhờ thiết kế mái và vách đặc biệt. Tờ Euronews nhận định đây là nhà ga đầu tiên tại xứ nhiệt đới được thiết kế sinh thái.

Nhà ga đến của sân bay Roland Garros (đảo Réunion, Pháp). Ảnh: Studio Lumière — Nhà ga đến của sân bay Roland Garros (đảo Réunion, Pháp). Ảnh: *Studio Lumière*

Ga có diện tích 13.000 m2, với phần mái nhà ga được thiết kế uốn lượn, vươn lên từ hai cạnh dài của tòa nhà hình chữ nhật. Tuy nhiên, thay vì giao nhau, các mảng mái lại tạo thành một khe trống ở đỉnh, như một "hẻm núi". Việc tạo ra vùng áp suất thấp này giúp dẫn luồng gió vào bên trong tòa nhà thông qua 800 cửa chớp hai bên vách. Các cửa chớp này được thiết kế tựa những cuốn sách, có thể đóng, mở tự động, tùy theo nhu cầu lấy gió và điều kiện thời tiết.

Những chiếc quạt trần đường kính 7,5 mét cũng giúp lưu thông không khí. Vào mùa hè nóng ẩm, nhiệt độ lên tới 30 độ C, luồng gió được tạo ra giúp giảm nhiệt độ cảm nhận xuống 4-5 độ C, gần bằng mức nhiệt độ sử dụng điều hòa thông thường.

Sân bay xứ nóng dùng gió trời thay gió điều hòa, giảm thải CO2 — Cách nhà ga của sân bay Roland Garros, vùng nhiệt đới giữa Ấn Độ Dương, làm mát không cần điều hòa. Nguồn: *Euronews*

Mùa đông, khi nhiệt độ ban ngày vùng ven biển hạ thấp hơn mức 25 độ C, lượng gió lưu thông vào bên trong được điều tiết giảm. Khi có bão, toàn bộ cửa tòa nhà sẽ được đóng kín.

Ông Éric Bussolino, Giám đốc kỹ thuật và môi trường của AIA Life Designers - đơn vị thiết kế chính công trình, cho biết họ muốn thách thức quan niệm cho rằng bấm nút điều khiển điều hòa là cách duy nhất để ứng phó với cái nóng. "Chúng tôi muốn phá bỏ tư duy trói buộc chúng ta vào logic lạm dụng máy điều hòa", ông nói. Mục tiêu của họ là duy trì nhiệt độ trong nhà ngang bằng với nhiệt độ ngoài trời, đồng thời tạo luồng gió với tốc độ 1 mét mỗi giây, để giảm nhiệt độ cảm nhận cho hành khách.

Dự án nhà ga không điều hòa này khởi động từ năm 2016, hoàn thiện năm 2024. Ông Marc Delanoë, Giám đốc phát triển bền vững của sân bay, cho biết thiết kế tận dụng gió trời là những gì "tổ tiên đã làm". Họ xây nhà nương theo hướng gió, bố trí hành lang ở giữa, rồi đóng mở cửa sổ hay cửa ra vào tùy theo lượng gió mong muốn.

Bên trong ga đến của sân bay Roland Garros (đảo Réunion, Pháp). Ảnh: AIA Life Designers — Bên trong ga đến của sân bay Roland Garros (đảo Réunion, Pháp). Ảnh: *AIA Life Designers*

Chi phí xây dựng nhà ga vào khoảng 65 triệu euro. Sau hai năm đi vào vận hành, sân bay đã tiết kiệm được 150.000 euro tiền điện mỗi năm. Theo AIA Life Designers, con số này tương đương 55-60% chi phí năng lượng của một tòa nhà cùng quy mô, sử dụng hệ thống điều hòa không khí. Trong khi đó, lượng khí thải carbon của sân bay chỉ bằng một phần tám phát thải của nhà ga cũ, vào năm 2011.

Ông Delanoë cho rằng những bài học từ hệ thống thông gió tự nhiên của họ sẽ khó áp dụng tại các thành phố ô nhiễm, do nguy cơ tích tụ chất ô nhiễm ngoài trời vào khu vực bên trong. Ông cũng cho rằng châu Âu cần từ bỏ thói quen dùng điều hòa, nếu muốn tận dụng hệ thống thông gió tự nhiên.

"Nếu bạn đã quen dùng điều hòa ở nhà và trên xe hơi, bạn sẽ cảm thấy nóng bức khi đến một không gian không có điều hòa", ông Delanoë nói. Ông nhấn mạnh rằng nhiệt độ này còn phụ thuộc vào cảm giác của cơ thể. Tức là, khi giảm việc sử dụng điều hòa trong cuộc sống hàng ngày, mọi người sẽ quen thuộc và thấy thoải mái trong môi trường văn phòng 30 độ C.

Bảo Bảo (theo The Guardian, Euronews)

Tại nhà ga đến sân bay Roland Garros trên đảo Réunion, hành khách vừa bước xuống máy bay đã có thể nhìn thấy những mảng xanh rộng lớn qua hệ thống cửa kính cao từ sàn đến trần. Réunion nằm giữa Ấn Độ Dương, gần Madagascar, đồng thời là một trong những hòn đảo hải ngoại thuộc lãnh thổ nước Pháp. Khác nhiều sân bay ở vùng nhiệt đới, nơi đây không đón khách bằng luồng khí lạnh buốt từ điều hòa mà bằng gió tự nhiên được dẫn vào công trình. Theo Euronews, nhà ga này được xem là nhà ga đầu tiên tại vùng nhiệt đới được thiết kế theo hướng sinh thái, với mục tiêu giảm phụ thuộc vào máy điều hòa. Công trình rộng khoảng 13.000 m2, mang hình chữ nhật, nổi bật nhờ phần mái uốn lượn vươn lên từ hai cạnh dài của tòa nhà. Hai mảng mái không khép kín ở đỉnh mà để lại một khe trống, tạo cảm giác như một hẻm núi chạy dọc nhà ga. Khe trống trên mái tạo ra vùng áp suất thấp, từ đó hỗ trợ hút các luồng gió vào bên trong thông qua 800 cửa chớp bố trí dọc hai bên vách. Những cửa chớp này có hình dáng gợi liên tưởng đến các cuốn sách, đồng thời có thể tự động đóng hoặc mở theo thời tiết và nhu cầu thông gió. Bên cạnh hệ thống cửa, các quạt trần đường kính 7,5 mét tiếp tục khuấy động không khí, giúp gió lan đều hơn trong không gian rộng lớn. Vào mùa hè, khi nhiệt độ tại khu vực ven biển có thể lên tới 30 độ C, luồng gió trong nhà ga giúp nhiệt độ cảm nhận giảm khoảng 4 đến 5 độ C. Mức dễ chịu này gần tương đương cảm giác trong một tòa nhà sử dụng điều hòa thông thường, dù nhiệt độ thực tế bên trong vẫn được duy trì gần với bên ngoài. Mục tiêu thiết kế không phải tạo ra một không gian lạnh sâu, mà tạo tốc độ gió khoảng 1 mét mỗi giây để cơ thể hành khách cảm thấy mát hơn. Cách vận hành cũng thay đổi theo mùa và điều kiện tự nhiên, thay vì duy trì một chế độ làm mát cố định quanh năm. Vào mùa đông, khi nhiệt độ ban ngày ở vùng ven biển thấp hơn 25 độ C, hệ thống sẽ giảm lượng gió đưa vào nhà ga. Khi bão xuất hiện, toàn bộ cửa của công trình được đóng kín để bảo vệ hành khách, nhân viên và các khu vực bên trong. Ông Éric Bussolino, Giám đốc kỹ thuật và môi trường của AIA Life Designers, đơn vị thiết kế chính, cho biết dự án muốn thách thức quan niệm rằng điều hòa là giải pháp duy nhất để chống nóng. Nhóm thiết kế tìm cách phá bỏ sự phụ thuộc vào máy lạnh, đồng thời đưa những nguyên lý thông gió quen thuộc trong kiến trúc truyền thống vào một công trình hiện đại. Ông Marc Delanoë, Giám đốc phát triển bền vững của sân bay, ví cách làm này với kinh nghiệm của tổ tiên, từng xây nhà theo hướng gió và điều chỉnh cửa tùy lượng không khí mong muốn. Dự án nhà ga không điều hòa được khởi động năm 2016, hoàn thiện năm 2024, với chi phí xây dựng khoảng 65 triệu euro. Sau hai năm vận hành, sân bay tiết kiệm khoảng 150.000 euro tiền điện mỗi năm, tương đương 55 đến 60% chi phí năng lượng của một tòa nhà cùng quy mô dùng điều hòa. Theo AIA Life Designers, lượng phát thải carbon của công trình chỉ bằng một phần tám mức phát thải của nhà ga cũ được ghi nhận vào năm 2011. Dù vậy, mô hình này không dễ sao chép ở mọi nơi, đặc biệt tại các đô thị ô nhiễm, nơi việc mở cửa đón gió có thể đưa chất ô nhiễm vào trong nhà. Trao đổi với The Guardian và Euronews, ông Delanoë cho rằng châu Âu cần xem lại thói quen sử dụng điều hòa nếu muốn khai thác tốt hơn thông gió tự nhiên. Ông nhấn mạnh cảm giác nóng còn phụ thuộc vào khả năng thích nghi của cơ thể, vì người giảm dùng điều hòa hằng ngày có thể dần thấy thoải mái hơn trong văn phòng ở mức 30 độ C.