Cước tàu chở dầu qua Hormuz lập kỷ lục chưa từng có

Cước thuê siêu tàu chở dầu vận chuyển hàng hóa từ vùng Vịnh sang châu Á vừa vượt 1,2 triệu USD mỗi ngày, mức cao chưa từng được ghi nhận. Thông tin do Financial Times đăng tải, được VTC News dẫn lại, cho thấy xung đột tại Iran đang tạo thêm sức ép lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu. Mức giá này khiến hoạt động đưa dầu qua eo biển Hormuz trở thành một trong những điểm nóng mới của ngành vận tải biển quốc tế. Theo công ty môi giới tàu biển Braemar, cước vận chuyển dầu từ Trung Đông tới Trung Quốc bằng VLCC, loại tàu lớn nhất có sức chứa khoảng 2 triệu thùng, đã tăng hơn gấp đôi so với cuối tháng 8. Không chỉ tuyến đường này chịu tác động, chi phí vận chuyển dầu từ Brazil tới Trung Quốc cũng tăng khoảng một phần ba chỉ trong tuần qua. Cước tàu chở dầu qua Hormuz vì thế đã vượt mốc 1 triệu USD mỗi ngày, cao hơn rất xa các mức thông thường trước đây. Trong phần lớn thời gian năm ngoái, giá thuê một tàu chở dầu thô cỡ lớn chỉ dao động khoảng 20.000 đến 50.000 USD mỗi ngày, tùy thời điểm và tuyến vận chuyển. Theo sàn giao dịch Baltic, trước khi xung đột bắt đầu, tình trạng thiếu tàu từng đẩy chi phí vận chuyển hàng hóa tại Vùng Vịnh lên mức lịch sử 120.000 USD mỗi ngày vào tháng 2. So với các con số đó, mức giá hiện nay cho thấy thị trường tàu dầu đang chịu cú sốc đặc biệt nghiêm trọng. Ông Richard Matthews, Giám đốc tư vấn và nghiên cứu tại công ty môi giới tàu biển Gibson, cho rằng giá thuê tăng kỷ lục bắt nguồn từ nguồn cung tàu khan hiếm và thời gian chờ đợi kéo dài. Các chủ hàng đồng thời chịu áp lực đưa dầu từ vùng Vịnh ra thị trường, trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng. Lưu lượng dầu đi qua Hormuz từ Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Kuwait và Iraq cũng tăng, khiến nhu cầu đối với tàu chở dầu tiếp tục bị đẩy lên. Với thu nhập hơn 1 triệu USD mỗi ngày, cước vận chuyển một tàu VLCC hiện cao gấp hơn 27 lần mức trung bình mười năm, vốn chỉ khoảng 37.000 USD mỗi ngày. Chi phí vận chuyển tăng mạnh còn xuất phát từ việc chiến sự tại Vùng Vịnh buộc các nhà máy lọc dầu tìm nguồn dầu thô ở những khu vực xa hơn. Khi hành trình kéo dài, tàu bị giữ lại lâu hơn, số chuyến khai thác trong cùng khoảng thời gian giảm xuống, thị trường càng thiếu tàu. Ông Martijn Rats, chuyên gia phân tích tại ngân hàng Morgan Stanley, cho biết các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ đang mua dầu từ Brazil, Guyana, Tây Phi hoặc khu vực Biển Bắc. Những lựa chọn mới giúp các nhà máy duy trì nguồn cung, nhưng đồng thời kéo dài thời gian vận chuyển trên biển lên khoảng 30 đến 40 ngày. Mỗi chuyến hàng mất nhiều thời gian hơn đồng nghĩa số tàu sẵn sàng phục vụ các tuyến khác giảm, qua đó làm chi phí thuê tiếp tục tăng. Trong khi đó, hoạt động đưa dầu qua eo biển Hormuz đang dựa vào khoảng 60 tàu trung chuyển chạy đi chạy lại liên tục trong khu vực. Dầu sau đó được sang tải cho những tàu khác tại Vịnh Oman, trước khi tiếp tục hành trình tới các thị trường tiêu thụ. Cách vận hành nhiều công đoạn này làm phát sinh thêm thời gian chờ, yêu cầu điều phối phức tạp, đồng thời khiến hiệu suất vận chuyển toàn tuyến suy giảm rõ rệt. Theo ước tính của công ty môi giới Clarksons, khoảng 15% tổng số tàu chở dầu trên toàn cầu hiện phải xếp hàng chờ ngoài khơi Oman. Việc chờ tiếp nhận dầu bên ngoài Vùng Vịnh khiến tiến độ vận chuyển đình trệ nghiêm trọng, trong lúc thị trường vẫn cần duy trì dòng cung ứng liên tục. Ông Rats nhận định hoạt động sang tải giữa các tàu mất quá nhiều thời gian, khiến nhiều siêu tàu phải nằm chờ cả chục ngày chỉ để nhận một chuyến hàng.