Sản lượng smartphone theo quý thấp nhất kể từ 2012

Nguồn ảnh: VnExpress

Số smartphone xuất xưởng quý III/2026 chạm mức thấp nhất trong 14 năm do thiếu hụt chip nhớ và chu kỳ sử dụng thiết bị của người dùng kéo dài.

Theo báo cáo mới từ hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, lượng smartphone được xuất xưởng trên toàn cầu trong quý vừa qua giảm tới 20% so với cùng kỳ 2025. Đây được ghi nhận là mức doanh số thấp nhất của ngành công nghệ di động tính từ năm 2012.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng này là khủng hoảng chip nhớ đang diễn ra trên toàn cầu. Việc các tập đoàn bán dẫn tập trung nguồn lực sản xuất bộ nhớ băng thông cao HBM cho hạ tầng AI khiến nguồn cung RAM cho smartphone bị thu hẹp nghiêm trọng, kéo theo giá linh kiện tăng vọt. Sự thiếu hụt cũng làm gián đoạn chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất, khiến một số mẫu máy khan hàng và đẩy giá điện thoại lên cao.

Reno 14F, smartphone tầm trung của Oppo. Ảnh: Oppo — Reno 14F, smartphone tầm trung của Oppo. Ảnh: *Oppo*

Tuy nhiên, Counterpoint chỉ ra, bên cạnh khủng hoảng RAM, một lý do khác là người tiêu dùng "đang giữ và sử dụng điện thoại lâu hơn so với dự báo".

Ngoài rào cản về giá khiến người dùng ngại nâng cấp, hầu hết smartphone hiện nay, kể cả ở phân khúc tầm trung, đều đã có hiệu năng tốt và độ bền cao, đủ đáp ứng mượt các nhu cầu trong vài năm. Ở phân khúc cao cấp, các hãng công nghệ cũng ngày càng khó tạo ra đột phá về phần cứng để thuyết phục người dùng lên đời thiết bị hàng năm.

Bất chấp đà sụt giảm chung của thị trường, hai hãng Samsung và Apple vẫn cho thấy sức đề kháng tốt và tiếp tục gia tăng khoảng cách với đối thủ.

Samsung dẫn đầu với 23% thị phần. Dù tổng lượng máy bán ra giảm 3% so với cùng kỳ năm ngoái, hãng vẫn mở rộng thị phần nhờ sức hút lớn từ điện thoại gập Galaxy Z Fold8. Apple cũng tăng thị phần lên 22%, giữ vị trí thứ hai. Doanh số của hãng giảm nhẹ, một phần do chiến lược chia nhỏ lộ trình ra mắt, khi lùi thời gian mở bán iPhone 18 bản tiêu chuẩn sang đầu 2027.

Trong khi đó, các nhà sản xuất smartphone Trung Quốc như Xiaomi, Oppo và Vivo chịu ảnh hưởng nặng nề khi ghi nhận mức sụt giảm sâu cả về sản lượng lẫn thị phần.

Tom's Hardware dẫn lời chuyên gia rằng ngay cả khi khủng hoảng RAM được kiểm soát thời gian tới, thị trường smartphone khó quay lại thời kỳ tăng trưởng như trước, nếu xu hướng kéo dài vòng đời sản phẩm của người dùng tiếp tục diễn ra.

Huy Đức tổng hợp

Bên cạnh áp lực chi phí, xu hướng kéo dài vòng đời thiết bị của người dùng đang làm thay đổi căn bản cấu trúc thị trường. Hầu hết smartphone hiện nay, từ phân khúc tầm trung đến cao cấp, đều sở hữu hiệu năng ổn định và độ bền đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng trong nhiều năm. Sự thiếu vắng các đột phá phần cứng mang tính cách mạng khiến người tiêu dùng không còn động lực nâng cấp máy định kỳ hàng năm. Bất chấp đà suy thoái chung, Samsung và Apple tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu khi lần lượt nắm giữ 23% và 22% thị phần toàn cầu. Sức hút từ dòng điện thoại gập Galaxy Z Fold8 giúp Samsung mở rộng thị phần, trong khi Apple duy trì tỷ trọng an toàn nhờ điều chỉnh lộ trình phát hành iPhone 18 sang đầu năm 2027. Ngược lại, các thương hiệu Trung Quốc như Xiaomi, Oppo và Vivo chịu thiệt hại nặng nề nhất khi suy giảm đồng thời cả về sản lượng lẫn thị phần. Giới chuyên gia nhận định tình trạng khó khăn hiện tại không đơn thuần chỉ là cuộc khủng hoảng linh kiện tạm thời. Ngay cả khi chuỗi cung ứng RAM bình ổn trở lại, đà tăng trưởng của ngành công nghệ di động sẽ khó hồi phục nếu tâm lý kéo dài thời gian sử dụng thiết bị tiếp tục duy trì. Thị trường smartphone toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái định hình mang tính dài hạn với nhiều thách thức mới.