Trái ngược với năm trước tất bật chuẩn bị vụ thu hoạch, năm nay người trồng sầu riêng lại phải thuê nhân công cưa bỏ những cây bị chết.
Ông Trần Đình Đông - Trưởng thôn Hoàng Yên, xã Chư Prông - cho biết tình trạng sầu riêng bị bệnh, chết hàng loạt xuất hiện sau đợt mưa kéo dài. "Mấy tháng nay mưa lớn kéo dài, nhiều khu vực trũng bị úng nước, có nơi nước còn tràn lên mặt đất. Bởi vậy, nhiều vườn sầu riêng xuất hiện tình trạng xì mủ thân, thối rễ rồi cây suy kiệt và chết", ông Đông cho hay.
Ông Đông dẫn chúng tôi tới vườn sầu riêng của hộ gia đình ông Lê Văn Thành (55 tuổi, thôn Hoàng Yên), mọi người không khỏi xót xa khi chứng kiến vô số cây lớn đang rụng gần hết lá, cành khô héo, nhiều cây chết đứng giữa vườn.
“Vườn sầu riêng của tôi có 300 cây, khoảng 6 năm tuổi. Năm ngoái, vườn cho thu hoạch khoảng 17 tấn quả, với giá bán 57.000 đồng/kg. Nhưng tới vụ này, sầu riêng bất ngờ bị bệnh. Thời gian đầu trên thân cây xuất hiện những mảng màu đen, sau đó lá khô héo, rụng dần rồi cây chết”, ông Thành buồn bã nói.
Ông Thành cho biết, do thời tiết bất lợi, đặc biệt là những đợt mưa kéo dài hơn 2 tháng qua đã tạo điều kiện cho bệnh phát sinh và lây lan mạnh. Đến khi trời nắng trở lại được vài ngày, nhiều cây đã suy kiệt, không còn khả năng phục hồi.
Theo ông Thành, năm trước vườn sầu riêng của gia đình còn được xem là một trong những vườn đẹp nhất vùng. Tuy nhiên, giờ lại phải phá bỏ khi vườn đang thời gian cho quả nhiều.
Ông Thành chia sẻ, sau khi cưa những cây sầu riêng, gia đình dự kiến đi làm thêm để có vốn tái canh cà phê. Bởi ông Thành cho rằng, cà phê dù không mang lại khoản thu đột biến như sầu riêng nhưng phù hợp với điều kiện sản xuất và ổn định hơn.
Ông Trần Trọng Thủy (70 tuổi, thôn Hoàng Yên) cũng thẫn thờ khi nhìn vườn sầu riêng bao năm chăm sóc, đầu tư của mình. Cả khu vực này hầu như nhà nào cũng chung cảnh ngộ. Gia đình ông Thuỷ có khoảng 500 cây sầu riêng đang trong thời kỳ kinh doanh. Thời gian gần đây, cây đồng loạt xuất hiện các triệu chứng xì mủ, đen vỏ, rụng lá, khô cành. Hiện khoảng 400 cây đã nhiễm bệnh, trong đó nhiều cây chết khô hoàn toàn, thiệt hại ban đầu hơn 500 triệu đồng.
Khoảng 1 năm trước, gia đình Thuỷ từng phát hiện một số cây có dấu hiệu nhiễm bệnh và tự mua thuốc về xử lý, thậm chí cắt ngang thân những cây bị nặng với hy vọng hạn chế lây lan. Nhưng sau đợt mưa kéo dài năm nay, cả vườn đồng loạt phát bệnh nặng, lá khô và rụng nhanh.
“Tôi gần như mất trắng vụ này, cây nào không chết cũng đang phát bệnh, trái bị sượng, ứ nước, không bảo đảm chất lượng nên thương lái không thu mua. Tôi đã phun nhiều loại thuốc, thử đủ cách nhưng không cứu nổi. Giờ giải pháp duy nhất là chặt bỏ toàn bộ vườn sầu riêng”, ông Thuỷ rưng rưng nói.
Ông Ngô Anh Tuấn - chuyên viên Phòng Nông nghiệp - hạ tầng xã Chư Prông - cho biết: Tình trạng sầu riêng chết hàng loạt ghi nhận tập trung tại hai thôn Hoàng Yên và làng Bạt, với diện tích kiểm đếm sơ bộ đã vượt 10 ha. Đây không phải hiện tượng đơn lẻ, mà quanh khu vực xã Chư Prông ước tính có hàng nghìn ha sầu riêng. Hiện đơn vị đang tiếp tục thống kê số lượng bị thiệt hại.
Theo đánh giá bước đầu, cây sầu riêng chết có thể liên quan đến bệnh do nấm gây ra, với biểu hiện tương tự tình trạng cây hồ tiêu mắc bệnh chết nhanh, chết chậm. Tuy nhiên, nguyên nhân cụ thể vẫn cần được cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác định để có hướng xử lý phù hợp.
Ông Ngô Anh Tuấn thông tin thêm, qua kiểm tra nhiều diện tích sầu riêng bị bệnh nằm ở những khu vực đất tương đối bằng phẳng, khả năng thoát nước hạn chế. Trong điều kiện mưa kéo dài, độ ẩm đất tăng cao, nước dễ ứ đọng quanh vùng rễ, khiến cây suy yếu và tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh phát triển.