Sau văn bản của Bộ Xây dựng, nhiều trung tâm lái xe đổi tuyến cao tốc dạy thực hành
Nguồn ảnh: Tiền Phong
Nhiều cơ sở dạy lái xe bất ngờ không cho phép giáo viên và học viên thực hành trên các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư, cao tốc chỉ có 2 làn xe. Cấm xe tập lái đi làn số 1 cao tốc Hà Nội xử lý nghiêm xe tập lái vi phạm giao thông Xe tập lái gây cản trở giao thông thế nào?
VIDEO: Xe tập lái trên đại lộ Thăng Long, Hà Nội ngày 22/9. Nguồn: Hoàng Tuyên.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Tiền Phong, sau khi Bộ Xây dựng có văn bản yêu cầu các cơ sở đào tạo lái xe không cho học viên tập lái xe ô tô trên các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư và tại làn xe số 1 (làn sát dải phân cách giữa của cao tốc), nhiều trung tâm đào tạo lái xe ô tô đã yêu cầu giáo viên và học viên không đi xe tập lái lên cao tốc 2 làn.
Tại Hà Nội, các cơ sở đào tạo quy mô lớn như Trung tâm đào tạo lái xe Đông Anh,Trung tâm đào tạo lái xe Đức Thịnh, Trung tâm đào tạo lái xe Việt Thanh đều cấm giáo viên và người học không thực hành tập lái xe ô tô trên cao tốc chỉ có 2 làn đường.
Trao đổi với phóng viên Báo Tiền Phong, ông Lê Đình Thanh - Giám đốc Trung tâm đào tạo lái xe Đông Anh - cho biết, quãng đường thực hành lái xe trên đường của học viên hiện được tính tổng số km đường trường, gồm cả quốc lộ và cao tốc.
Theo ông Thanh, học viên chỉ được đưa lên lái thực hành trên cao tốc sau khi đã có đủ kỹ năng, kinh nghiệm và đáp ứng các quy định mới của cơ quan quản lý. Tổng quãng đường đường trường tối thiểu hiện nay là khoảng 710 km đối với hạng B số tự động và 810 km đối với hạng B số cơ khí, theo chương trình đào tạo của trung tâm.
Học viên lái xe chỉ được đưa lên cao tốc sau khi đã có đủ kỹ năng, kinh nghiệm và đáp ứng các quy định mới của cơ quan quản lý. Ảnh: Tùng Đoàn.
Sau khi Bộ Xây dựng yêu cầu không cho thực hành lái xe trên các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư và tại làn số 1 sát dải phân cách giữa, Trung tâm đã thông báo tới toàn bộ giáo viên và học viên về việc điều chỉnh tuyến thực hành.
Thay vì tuyến cao tốc Cao Bồ- Mai Sơn (cao tốc chỉ có 2 làn đường), trung tâm lựa chọn cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên để giáo viên hướng dẫn học viên thực hành.
Cũng theo ông Thanh, việc lựa chọn tuyến thực hành cho thấy vấn đề không chỉ là học viên có được phép lên cao tốc hay không, mà còn là lên tuyến nào, vào thời điểm nào và với mức độ kỹ năng ra sao.
Tiêu chuẩn nào cho học viên được tập lái trên cao tốc
Theo Tiến sĩ Khương Kim Tạo - Nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, Chủ tịch Chi hội Đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe thuộc Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, thì phần thực hành cao tốc vẫn là một nội dung cần thiết trong quá trình đào tạo.
Mạng lưới cao tốc ngày càng mở rộng, khiến người lái sau khi được cấp giấy phép sẽ có nhiều khả năng sử dụng loại đường này. Vì vậy, theo ông, học viên cần được trang bị kỹ năng thực tế trước khi tự mình tham gia giao thông.
Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là người học phải trải qua quá trình rèn luyện các kỹ năng cơ bản, nắm chắc quy tắc giao thông và tương đối thuần thục khả năng điều khiển phương tiện. Khi đó, giáo viên mới có thể đưa học viên tiếp cận cao tốc ở giai đoạn cuối của quá trình đào tạo.
Học viên cần được trang bị kỹ năng thực tế trước khi tự mình tham gia giao thông. Ảnh: Tùng Đoàn.
“Một học viên nếu chưa đủ năng lực để điều khiển phương tiện an toàn, chạy bình thường trên cao tốc thì tuyệt nhiên không được đưa vào thực hành trên đường cao tốc”, TS Khương Kim Tạo nhấn mạnh.
Theo ông, việc quản lý không nên chỉ dựa vào một giấy xác nhận hành chính rằng học viên đủ điều kiện lên cao tốc. Quan trọng hơn là phải gắn trách nhiệm trực tiếp với giáo viên.
Người ngồi bên cạnh học viên, trực tiếp quan sát quá trình học và có thể can thiệp bằng phanh phụ, phải đánh giá chính xác năng lực của người học trước khi quyết định đưa xe vào môi trường giao thông tốc độ cao.
Các cơ sở đào tạo cần thường xuyên bổ túc, nâng cao nghiệp vụ cho giáo viên để thống nhất cách hướng dẫn và đánh giá học viên lái xe. Ảnh minh họa: Lộc Liên.
Ngày 19/9, Bộ Xây dựng ban hành văn bản 14824/BXD-CĐBVN gửi Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố và các cơ sở đào tạo lái xe. Trong đó yêu cầu xe tập lái không được đi vào các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư (chưa hoàn thiện quy chuẩn) và không được chạy ở làn số 1, sát dải phân cách giữa trên đường cao tốc.
Hiện nay, thời điểm đưa học viên lên cao tốc do cơ sở đào tạo quyết định, trên cơ sở bảo đảm các kỹ năng thực tế cần thiết.
Ví dụ, tại Hà Nội và TPHCM, học viên hạng B thường được làm quen với cao tốc sau khi hoàn thành khoảng 1/2-2/3 quãng đường DAT, thường từ km thứ 500 trở đi. Giáo viên chỉ đưa học viên lên cao tốc khi đánh giá người học đã vững tâm lý, kiểm soát tốc độ và xử lý tình huống tốt, đồng thời kết hợp nội dung này trong các chuyến đường trường dài như Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Thái Nguyên hoặc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây.
Ngay cả khi đã chạy đủ số km, học viên còn tâm lý chưa ổn định, dễ giật mình khi bị xe khác vượt cũng có thể chưa được đưa lên cao tốc. Giáo viên là người trực tiếp chịu trách nhiệm về an toàn và bảo hiểm tay lái trong suốt buổi học.
Sau văn bản số 14824/BXD-CĐBVN ngày 19/9 của Bộ Xây dựng, nhiều trung tâm đào tạo lái xe tại Hà Nội đã lập tức điều chỉnh tuyến đường thực hành dành cho giáo viên và học viên.
Nội dung được chú ý nhất là yêu cầu không đưa xe tập lái vào các tuyến cao tốc phân kỳ đầu tư, đồng thời không chạy tại làn số 1 sát dải phân cách giữa.
Động thái này nhằm bảo đảm hoạt động đào tạo diễn ra phù hợp với điều kiện khai thác tuyến đường, quy định quản lý hiện hành và năng lực thực tế của người học.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Tiền Phong, Trung tâm đào tạo lái xe Đông Anh, Trung tâm đào tạo lái xe Đức Thịnh và Trung tâm đào tạo lái xe Việt Thanh đều đã cấm xe tập lái đi trên cao tốc chỉ có hai làn đường.
Trước đó, một số tuyến như Cao Bồ - Mai Sơn, dù đang được sử dụng trong hoạt động giao thông, không còn được các cơ sở này lựa chọn làm địa điểm hướng dẫn học viên thực hành.
Giáo viên được yêu cầu phổ biến lại quy định, còn học viên phải tuân thủ tuyến đường mới thay vì tự ý đề xuất hoặc tiếp tục sử dụng lộ trình cũ.
Ông Lê Đình Thanh, Giám đốc Trung tâm đào tạo lái xe Đông Anh, cho biết quãng đường thực hành của học viên được tính theo tổng số kilômét đường trường, bao gồm cả quốc lộ và cao tốc.
Theo chương trình đào tạo của trung tâm, tổng quãng đường đường trường tối thiểu hiện khoảng 710 km đối với hạng B số tự động và 810 km đối với hạng B số cơ khí.
Tuy nhiên, số kilômét không phải điều kiện duy nhất, bởi học viên chỉ được đưa lên cao tốc sau khi có đủ kỹ năng, kinh nghiệm và đáp ứng yêu cầu mới của cơ quan quản lý.
Sau khi nhận văn bản từ Bộ Xây dựng, Trung tâm đào tạo lái xe Đông Anh đã thông báo tới toàn bộ giáo viên, học viên về việc thay đổi tuyến thực hành trong thời gian tới.
Thay cho cao tốc Cao Bồ - Mai Sơn, tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên được lựa chọn để giáo viên hướng dẫn học viên làm quen với môi trường giao thông tốc độ cao.
Ông Thanh cho rằng vấn đề cần cân nhắc không chỉ là học viên có được phép lên cao tốc hay không, mà còn gồm tuyến nào, thời điểm nào và trình độ kỹ năng ra sao.
Tiến sĩ Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, nhận định thực hành trên cao tốc vẫn là nội dung cần thiết trong chương trình đào tạo lái xe.
Mạng lưới cao tốc ngày càng mở rộng, khiến người đã được cấp giấy phép lái xe có nhiều khả năng sử dụng loại đường này trong quá trình đi lại, công tác hoặc vận chuyển.
Vì vậy, việc được tiếp cận kỹ năng thực tế trước khi tự lái được xem là cần thiết, nhưng phải diễn ra ở giai đoạn phù hợp và dưới sự kiểm soát chặt chẽ.
Theo ông Khương Kim Tạo, học viên trước hết phải rèn luyện vững các kỹ năng cơ bản, nắm chắc quy tắc giao thông và tương đối thuần thục việc điều khiển phương tiện.
Chỉ khi đáp ứng nền tảng đó, giáo viên mới nên đưa người học tiếp cận cao tốc, thay vì sử dụng tuyến đường tốc độ cao như một nơi thử sức quá sớm.
Một học viên chưa đủ năng lực điều khiển xe an toàn, duy trì tốc độ và xử lý bình thường trên cao tốc tuyệt nhiên không nên được đưa vào thực hành tại môi trường này.
Chuyên gia cũng cho rằng công tác quản lý không nên chỉ dựa vào một giấy xác nhận hành chính về việc học viên đủ điều kiện đi cao tốc.
Trách nhiệm cần gắn trực tiếp với giáo viên ngồi bên cạnh, người quan sát quá trình học, đánh giá năng lực thực tế và có thể can thiệp bằng phanh phụ khi tình huống nguy hiểm xuất hiện.
Các cơ sở đào tạo đồng thời cần thường xuyên bổ túc nghiệp vụ cho giáo viên, qua đó thống nhất cách hướng dẫn, tiêu chí đánh giá và thời điểm đưa học viên lên cao tốc.
Văn bản của Bộ Xây dựng đã khiến các trung tâm rà soát lại lộ trình, nhưng không đồng nghĩa phần thực hành cao tốc bị loại khỏi chương trình đào tạo lái xe.
Thay đổi cốt lõi nằm ở việc lựa chọn tuyến đường phù hợp, tránh cao tốc phân kỳ đầu tư, không sử dụng làn số 1 và đặt năng lực học viên vào vị trí trung tâm.
Trong bối cảnh cao tốc tiếp tục mở rộng, cách tổ chức này hướng tới mục tiêu giúp người học tích lũy kinh nghiệm thực tế an toàn hơn trước khi chính thức điều khiển phương tiện độc lập.
