Singapore áp dụng phí "bay xanh" đầu tiên trên thế giới

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Singapore sẽ áp dụng một loại phí xanh chưa từng có tiền lệ trên thế giới đối với các chuyến bay khởi hành từ quốc đảo này, làm chi phí đi lại bằng máy bay thêm đắt đỏ.

Vé máy bay đặt từ thứ năm (1/10) trở đi cho các chuyến bay khởi hành sau ngày 1/1/2027 sẽ phải chịu thêm một khoản phí từ 1 đến 41,6 đô la Singapore mỗi vé (khoảng 20.000 đến 850.000 đồng), tùy theo hạng ghế và điểm đến. Khoản thu này dùng để tài trợ cho các biện pháp thúc đẩy việc sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), qua đó giúp giảm tác động của ngành hàng không đối với khí hậu.

Khoản phí bổ sung này không áp dụng với hành khách quá cảnh và số tiền cũng không lớn. Tuy vậy, nó được đưa ra đúng lúc ngành hàng không đang chật vật vì giá nhiên liệu máy bay tăng cao do ảnh hưởng của xung đột Trung Đông. Trong báo cáo hồi tháng 6, Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) nhận định giá vé "chắc chắn sẽ phải tăng".

Cục Hàng không Dân dụng Singapore trước đó đã hoãn kế hoạch thu phí, vốn dự kiến bắt đầu từ tháng 4, vì chi phí nhiên liệu leo thang. Riêng với các chuyến bay chở hàng, việc áp dụng được lùi đến tháng 10 năm sau.

Singapore áp dụng phí bay xanh đầu tiên trên thế giới - 1 — Singapore áp dụng phí "bay xanh" (Ảnh minh họa: CV)

Ông Chris Amour, một nhà đầu tư sống tại Perth (Úc), cho biết năm nay ông mới bay đến Singapore bốn lần, chỉ bằng một phần ba so với thường lệ. Theo ông, khoản phí mới chỉ khiến gánh nặng chi phí của hành khách thêm nặng .

"Về cơ bản, chuyện này chẳng khác gì thu tiền hai lần," ông Amour, giám đốc công ty đầu tư bất động sản Amourici Group, nói. Theo ông, "họ đã tăng giá vé để bù cho chi phí nhiên liệu tăng thêm rồi".

Cách làm của Singapore là thu phí trực tiếp từ hành khách để lấy tiền đẩy nhanh việc sử dụng loại nhiên liệu hàng không ít gây ô nhiễm hơn. Điều này khác với châu Âu, nơi áp dụng quy định bắt buộc về tỷ lệ sử dụng SAF, và Mỹ, nơi dùng ưu đãi thuế. Theo IATA, ngành này vẫn cần thêm hỗ trợ chính sách, bởi sản lượng SAF toàn cầu năm nay ước chỉ đạt 2,4 triệu tấn, tương đương vỏn vẹn 0,8% nhu cầu nhiên liệu máy bay.

Tiền thu được từ khoản phí mới sẽ chuyển về một cơ quan đầu mối, có nhiệm vụ mua đủ lượng SAF để đạt mục tiêu trước mắt: SAF chiếm 1% tổng nhu cầu nhiên liệu hàng không của Singapore. Nước này đặt mục tiêu nâng tỷ lệ đó lên 3-5% vào năm 2030.

SAF được xem là công cụ chủ chốt để giảm phát thải carbon trong ngành hàng không quốc tế, lĩnh vực chiếm gần 1,2% tổng lượng khí thải nhà kính toàn cầu năm 2025. Tuy nhiên, theo báo cáo thường niên Triển vọng Năng lượng Mới (New Energy Outlook) của BloombergNEF, chi phí cao vẫn là rào cản lớn và nhiều khả năng sẽ kìm hãm việc sử dụng SAF nếu không có thêm hỗ trợ từ chính sách.

Nỗ lực của Singapore sẽ tạo cú hích cho các nhà cung cấp SAF. Ông Matti Lievonen, Tổng giám đốc EcoCeres, công ty cung cấp nhiên liệu tái tạo được quỹ Bain Capital hậu thuẫn, cho rằng kế hoạch này mang lại sự minh bạch cho tất cả các nhà sản xuất về cách họ có thể cạnh tranh trên các phương diện hậu cần, giá cả và khả năng truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào.

Neste Oyj, đơn vị vận hành nhà máy lọc SAF lớn nhất thế giới đặt tại Singapore, cho rằng các chính phủ cũng cần tiếp tục kích cầu.

Theo ông Mario Mifsud, Phó chủ tịch phụ trách kinh doanh và giao dịch nhiên liệu tái tạo khu vực châu Á - Thái Bình Dương và EMEA (châu Âu, Trung Đông, châu Phi) của Neste, các quy định bắt buộc sử dụng SAF đang được triển khai tại các thị trường châu Á sẽ hỗ trợ kế hoạch nâng sản lượng của công ty lên 2,2 triệu tấn vào cuối năm 2027.

Singapore chính thức trở thành quốc gia đầu tiên áp dụng cơ chế thu phụ phí "bay xanh" trực tiếp đối với vé máy bay khởi hành từ sau ngày 1/1/2027. Mức phí dao động từ 1 đến 41,6 đô la Singapore mỗi vé tùy theo điểm đến và hạng ghế, ngoại trừ nhóm hành khách quá cảnh. Nguồn thu này được tập trung về một cơ quan đầu mối nhằm tài trợ nguồn cung nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), phục vụ mục tiêu đạt tỷ lệ phối trộn 1% ban đầu và hướng tới 3-5% vào năm 2030. Chính sách mới được triển khai trong bối cảnh các hãng bay đang chịu áp lực lớn từ chi phí nhiên liệu biến động do xung đột Trung Đông. Khác với mô hình áp hạn ngạch bắt buộc tại châu Âu hay ưu đãi thuế của Mỹ, cách thu phí trực tiếp từ người tiêu dùng của Singapore làm dấy lên những phàn nàn về nguy cơ đội chi phí di chuyển. Dù vậy, Cục Hàng không Dân dụng Singapore đã điều chỉnh lộ trình bằng việc tạm hoãn thời điểm thu phí với khách thương mại và lùi áp dụng đối với vận tải hàng hóa đến tháng 10 năm sau. Dưới góc nhìn thị trường, sáng kiến này mang lại tín hiệu tích cực cho các nhà sản xuất năng lượng tái tạo như Neste Oyj hay EcoCeres. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), sản lượng SAF toàn cầu hiện ước chỉ đạt 2,4 triệu tấn, chiếm khoảng 0,8% tổng nhu cầu toàn ngành. Bước đi tiên phong của đảo quốc sư tử được kỳ vọng sẽ thiết lập cơ chế kích cầu minh bạch, từng bước gỡ bỏ rào cản giá thành để thúc đẩy tiến trình giảm phát thải carbon hàng không.