Tháng 10 năm ngoái, trong một buổi học về kỹ năng giao tiếp, Nguyễn Trường Sơn, sinh viên Trường ĐH Bách khoa, cùng 4 thành viên khác thấy qua báo chí và mạng xã hội những hình ảnh người dân miền Trung mắc kẹt trên mái nhà, liên tục phát tín hiệu cầu cứu. "Tụi mình đang học cách truyền đạt hiệu quả, trong khi ngoài kia có người không truyền đạt được tín hiệu cầu cứu đến đúng nơi cần đến", Sơn nhớ lại.
Nhóm sinh viên Trường ĐH Bách khoa phát triển nền tảng hỗ trợ cảnh báo ngập và kết nối cứu hộ
ẢNH: TRƯỜNG SƠN CUNG CẤP
Từ câu hỏi liệu kiến thức công nghệ của sinh viên có thể được dùng ngay để giải quyết vấn đề đó hay không, nhóm bắt tay xây dựng AquaGuard. Theo Sơn, nền tảng được thiết kế xoay quanh tình huống khi người dân mắc kẹt trong vùng ngập, việc liên lạc với lực lượng cứu hộ không chỉ phụ thuộc vào một cuộc gọi điện thoại.
Trong kịch bản nhóm xây dựng, khi một người dân bị nước lũ dâng đến thắt lưng, điện mất và mạng chập chờn, họ có thể mở AquaGuard, nhấn nút SOS. Hệ thống ghi nhận vị trí GPS, mức độ khẩn cấp và đưa yêu cầu lên bản đồ. Ở phía bên kia, lực lượng cứu hộ nhìn thấy yêu cầu cần hỗ trợ trên bản đồ, chủ động nhận nhiệm vụ và cập nhật tình trạng xử lý.
Giao diện nền tảng web AquaGuard
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH
"Điểm khác biệt là toàn bộ vòng lặp có thể theo dõi được, không ai mất liên lạc với yêu cầu cứu hộ sau khi gửi đi", Sơn nói. AquaGuard được thiết kế với 3 nhóm người dùng: người dân gửi yêu cầu cứu hộ; lực lượng cứu hộ tiếp nhận, xử lý và cập nhật tình trạng hỗ trợ; địa phương theo dõi, phân bổ nguồn lực và cập nhật dữ liệu ngập lụt.
Không chỉ hỗ trợ khi có người cầu cứu, hệ thống còn cung cấp thông tin để người dân chủ động ứng phó. Người dùng có thể xem thông tin mực nước, tốc độ nước dâng hoặc rút, các điểm trú ẩn còn chỗ gần nhất và nhận cảnh báo khi đi vào khu vực nguy hiểm. Nhóm cũng xây dựng phần hướng dẫn sinh tồn có thể xem khi mất kết nối internet.
Sơn cho biết AquaGuard hiện đã có sản phẩm vận hành được với những chức năng chính. Ứng dụng trên iOS và nền tảng web đã có các chức năng đăng nhập, phân quyền người dùng, bản đồ, gửi và theo dõi yêu cầu cứu hộ, hướng dẫn sinh tồn khi không có mạng. Nền tảng web hiện có thể truy cập tại aquaguard.vn, trong khi ứng dụng trên iOS đã hoàn thiện và đang chờ phê duyệt.
Nút SOS cho phép người dân nhanh chóng gửi yêu cầu cứu hộ khi gặp nguy hiểm
ẢNH: THẢO PHƯƠNG
Đến hiện tại nhóm chưa có điều kiện thử nghiệm trong một trận lũ thực sự. Để kiểm tra khả năng vận hành, nhóm sử dụng dữ liệu từ các trận lũ lịch sử ở miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long để mô phỏng các tình huống. Theo Sơn, thực tế sẽ đặt ra nhiều tình huống khó lường hơn như: mạng chập chờn, người dùng hoảng loạn, số lượng người truy cập tăng đột biến... Vì vậy, nhóm còn 3 việc lớn cần hoàn thiện là nâng cấp hệ thống để có thể phục vụ nhiều người cùng lúc; phát triển khả năng hoạt động hoàn toàn khi không có mạng; tìm một địa phương để thử nghiệm có kiểm soát, lấy ý kiến từ người dân, lực lượng cứu hộ và cơ quan quản lý trước khi mở rộng.
Tiến sĩ Võ Thanh Hằng, giảng viên Khoa Môi trường và tài nguyên, Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), Chủ nhiệm CLB Khởi nghiệp xanh Bách khoa, nhận định nhóm sinh viên đã tiếp cận đúng một vấn đề thực tiễn. Theo tiến sĩ Hằng, AquaGuard không chỉ hướng đến việc hỗ trợ người dân trong tình huống khẩn cấp mà còn tạo kênh kết nối giữa người dân với chính quyền địa phương và các đơn vị cứu trợ. Tuy nhiên, dự án cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là về hạ tầng lưu trữ và khả năng vận hành khi mở rộng trên nhiều khu vực.