
Nhà người dân sống trong khuôn viên lăng vua Dục Đức, Thành Thái, Duy Tân (phường An Cựu, TP Huế) - Ảnh: NGUYỄN DO
Dự án Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế giai đoạn 2 tiến hành giải phóng mặt bằng hơn 44ha tại 16 khu vực di tích. Theo quy mô dự án, khoảng 744 hộ (gồm 264 hộ chính và 480 hộ phụ) sẽ di dời, tái định cư.
Trong các di tích trên, có sáu khu vực lăng vua là Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Dục Đức, Đồng Khánh, Khải Định và ba khu vực lăng mộ khác là Trường Cơ, Cơ Thánh, Vạn Vạn.
Dự kiến tái định cư cho hàng trăm hộ dân
Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho biết chín khu vực lăng mộ hoàng gia có 217 trường hợp bị ảnh hưởng liên quan đến đất ở. Trong đó, mỗi trường hợp có thể bao gồm nhiều hộ gia đình.
Theo đó, lăng vua Dục Đức có 144 trường hợp, tiếp đến là lăng vua Thiệu Trị với 35 trường hợp, lăng vua Minh Mạng với 24 trường hợp, lăng Vạn Vạn với 11 trường hợp và lăng vua Khải Định với 3 trường hợp.

Người dân sinh sống trong những căn phòng chật hẹp, xuống cấp bên trong khuôn viên lăng vua Dục Đức - Ảnh: NGUYỄN DO
Bốn khu vực lăng Gia Long, Đồng Khánh, Trường Cơ và Cơ Thánh các hộ bị ảnh hưởng tại đây thuộc những nhóm đất nông nghiệp và đất khác.
Riêng ba khu vực lăng vua Dục Đức, Thiệu Trị và Minh Mạng có tổng cộng 203 trường hợp liên quan đến đất ở. Đến nay, cả ba khu vực chưa có trường hợp bàn giao mặt bằng.
Lăng Dục Đức (An Lăng), nằm tại phường An Cựu, là nơi an nghỉ của ba vị vua Dục Đức, Thành Thái và Duy Tân. Trong khu vực bảo vệ I của di tích hiện còn những dãy nhà tập thể cũ và nhà ở của người dân.
Lãnh đạo UBND phường An Cựu cho biết số lượng tái định cư dự kiến đối với người dân ở khu vực lăng Dục Đức là 229 hộ.
Đến nay, 68 trường hợp đã được phê duyệt bồi thường, hỗ trợ về đất với tổng giá trị hơn 38 tỉ đồng. Có 29 hộ đã được phê duyệt tái định cư nhưng chưa nhận đất.
Tại lăng vua Thiệu Trị, bên cạnh 35 trường hợp liên quan đến đất ở còn có 113 trường hợp liên quan đến đất nông nghiệp, đất khác. Có 25 hộ đã được phê duyệt tái định cư nhưng chưa nhận đất.
Di dời để phục hồi không gian di tích
Trên toàn bộ 16 khu vực thuộc dự án, có tổng 517 trường hợp bị ảnh hưởng. Trong đó, 27 trường hợp đã bàn giao mặt bằng, còn 490 trường hợp chưa bàn giao.
Về tái định cư, đến nay địa phương mới phê duyệt 117 hộ, trong đó 27 hộ đã nhận đất, 90 hộ chưa nhận đất.

Khu nhà tập thể xuống cấp trong khu vực lăng Dục Đức - Ảnh: NGUYỄN DO
Ông Hoàng Việt Trung - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế - cho biết việc giải tỏa nhằm trả lại không gian lõi cho di tích. Di dời người dân phải đi cùng kế hoạch chỉnh trang, tu bổ và nguồn vốn thực hiện.
Theo lãnh đạo trung tâm, khu vực bảo vệ I chứa các yếu tố gốc cấu thành di tích, cần được bảo vệ nghiêm ngặt. Công tác quản lý vừa phải giữ gìn kiến trúc, cảnh quan, vừa bảo đảm nhu cầu dân sinh và quyền lợi hợp pháp của người dân.
Việc hoàn thành giải phóng mặt bằng sẽ tạo điều kiện tu bổ, phục hồi cảnh quan, bảo tồn dấu tích khảo cổ và tổ chức các tuyến tham quan tại di tích.
Trước đó, báo Tuổi Trẻ đã thông tin nhiều gia đình sống hàng chục năm trong những căn nhà chật chội, xuống cấp tại An Lăng, nơi an nghỉ của ba vua Dục Đức, Thành Thái và Duy Tân, ở phường An Cựu, TP Huế.
Có người đến ở từ khi còn là cán bộ, công nhân, nay đã tuổi già nhưng vẫn chưa biết khi nào được di dời. Người dân mong sớm được bố trí tái định cư để ổn định cuộc sống.
Sống hàng chục năm trong những căn nhà chật chội, xuống cấp trong khuôn viên lăng các vua triều Nguyễn: Dục Đức, Thành Thái và Duy Tân, nhiều gia đình mong sớm được di dời đến nơi ở mới.