Bỏ qua điều hướng

Tại sao cửa sổ máy bay khó sản xuất?

Tại sao cửa sổ máy bay khó sản xuất?
Nguồn ảnh: VnExpress

Cửa sổ máy bay là bộ phận thiết yếu đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật cao và quy trình sản xuất khắt khe để đảm bảo độ bền bỉ, an toàn và thoải mái cho hành khách.

Số lượng công ty sản xuất cửa sổ máy bay trên thế giới rất ít (sản phẩm chủ yếu đến từ tập đoàn lớn như PPG Aerospace, GKN Aerospace, và Saint-Gobain Aerospace) do những yêu cầu cực kỳ khắt khe trong ngành hàng không. Máy bay hoạt động ở độ cao có chênh lệch áp suất cực lớn giữa bên trong khoang và bên ngoài. Cửa sổ máy bay phải chịu lực căng khổng lồ và chịu mỏi vật liệu qua hàng nghìn chu kỳ bay mà không nứt vỡ.

Theo Plastics Engineering, cửa sổ máy bay thường được chế tạo từ nhiều lớp acrylic kéo căng hoặc polycarbonate kết hợp kính cường lực. Loại vật liệu này cung cấp độ bền cơ học, trọng lượng nhẹ và trong suốt, có thể chịu chênh lệch áp suất lớn trong suốt chuyến bay. Hình dạng oval đặc trưng của cửa sổ đóng vai trò quan trọng trong phân phối áp lực, giảm thiểu hiệu quả những điểm tập trung sức ép có thể dẫn đến hỏng hóc cấu trúc và giảm độ kiên cố của máy bay. Phần lớn cửa sổ khoang hành khách được chế tạo từ nhiều tấm riêng biệt với lớp khí kẹp giữa, bao gồm tấm an toàn có thể bảo vệ bên trong ngay cả khi tấm phía ngoài bị hỏng.

Đóng vai trò trung tâm trong thiết kế cửa sổ máy bay là lỗ thông khí nhỏ giúp cân bằng chênh lệch giữa áp suất bên trong khoang với áp suất thấp hơn ở bên ngoài. Hơn nữa, lỗ nhỏ có thể ngăn ngừa quá trình ngưng tụ hơi nước, đảm bảo hành khách có tầm nhìn rõ ràng và tăng độ thoải mái tổng thể của cabin.

BBC cho biết so với cửa sổ khoang hành khách, cửa sổ buồng lái có thiết kế khác biệt hoàn toàn. Chúng thường được làm từ kính và gia cố hóa học bằng cách thêm kali. Quá trình này liên quan đến việc thay thế các ion natri nhỏ bằng ion kali lớn hơn, giúp lấp đầy cấu trúc phân tử của kính. Sau khi nguội đi trong quá trình sản xuất, lớp kính nén lại thành một cấu trúc chắc chắn và chặt chẽ hơn. Một số máy bay mới nhất có cửa sổ buồng lái được uốn cong, giúp máy bay có hình dáng khí động học hơn, cải thiện hiệu suất nhiên liệu. Tuy nhiên, cửa sổ buồng lái cong rất khó chế tạo, chỉ cần một chút biến dạng hoặc khiếm khuyết nhỏ nhất cũng rất dễ phát hiện.

Cửa sổ máy bay phải trải qua quy trình sản xuất thử nghiệm nghiêm ngặt tương tự phần thân hoặc động cơ, bao gồm thử nghiệm va chạm với chim. Brent Wright, giám đốc kinh doanh toàn cầu của công ty PPG, chia sẻ với Forbes, máy bay thương mại cần chịu được va chạm với một con chim nặng 1,8 kg ở tốc độ từ 463 đến 648 km/h. Ngoài chịu áp suất, nhiệt độ và va chạm với chim, cửa sổ máy bay còn phải vượt qua thử nghiệm về độ bền hóa học (khả năng kháng hóa chất như dầu thủy lực hoặc nhiên liệu phản lực) cũng như chịu được xói mòn do mưa. Một sai sót nhỏ trong sản xuất có thể dẫn thảm kịch phá hủy cấu trúc thân máy bay.

Cửa sổ khoang hành khách trên máy bay Boeing 777X. Ảnh: Boeing

Cửa sổ khoang hành khách trên máy bay Boeing 777X. Ảnh: Boeing

Mỗi mẫu cửa sổ phải trải qua hàng loạt thử nghiệm khắc nghiệt mô phỏng áp suất lớn gấp nhiều lần thực tế và phải nhận được chứng từ các cơ quan quản lý hàng không cũng như nhà sản xuất máy bay (Boeing hoặc Airbus). Quá trình sản xuất đòi hỏi công nghệ vật liệu tiên tiến, kiểm soát chất lượng tuyệt đối và chuỗi cung ứng ngặt nghèo, do đó những công ty nhỏ khó có đủ tiềm lực tài chính lẫn kỹ thuật để đáp ứng.

Tập đoàn PPG có trụ sở tại California, Mỹ là một trong những nhà sản xuất cửa sổ máy bay lâu đời nhất thế giới. Thành lập vào năm 1883, công ty này chủ yếu lắp đặt các tấm kính hiệu suất cao trên máy bay thương mại, máy bay chiến đấu, máy bay thương gia và có chuyên môn cao về kính chắn gió buồng lái. Phòng thí nghiệm của PPG đã phát triển vật liệu trong suốt tiên tiến Opticor với đặc tính chống va đập và ngăn chặn vết nứt lan rộng, có thể được sử dụng trong sản xuất cả kính chắn gió buồng lái và cửa sổ khoang hành khách.

An Khang tổng hợp

Cửa sổ máy bay là bộ phận kỹ thuật đặc biệt đòi hỏi tiêu chuẩn sản xuất cực kỳ khắt khe, dẫn đến việc thị trường toàn cầu nằm dưới sự chi phối của ít tập đoàn lớn như PPG Aerospace, GKN Aerospace hay Saint-Gobain Aerospace. Để chống chịu chênh lệch áp suất lớn và mỏi vật liệu qua hàng nghìn chu kỳ bay, các nhà sản xuất thường sử dụng nhiều lớp acrylic kéo căng hoặc polycarbonate kết hợp kính cường lực. Thiết kế hình dạng oval đặc trưng đóng vai trò cốt lõi trong việc phân phối đồng đều sức ép, giảm thiểu các điểm tập trung lực có thể gây hỏng hóc cấu trúc thân máy bay. Đối với khoang hành khách, cửa sổ được ghép từ nhiều tấm cách biệt tích hợp lỗ thông khí nhỏ nhằm cân bằng áp suất khoang cabin và ngăn hiện tượng ngưng tụ hơi nước. Trong khi đó, cửa sổ buồng lái lại sử dụng kính gia cố hóa học bằng phương pháp thế ion kali để tạo cấu trúc nén chặt chắc chắn. Một số dòng máy bay hiện đại còn trang bị cửa sổ buồng lái uốn cong giúp tối ưu khí động học và tiết kiệm nhiên liệu, dù quá trình chế tạo đối mặt với rủi ro biến dạng rất cao. Trước khi đưa vào vận hành thương mại, mỗi mẫu cửa sổ phải vượt qua các bài kiểm tra khắc nghiệt về độ bền hóa học, xói mòn do mưa và thử nghiệm va chạm với chim trọng lượng 1,8 kg ở tốc độ đến 648 km/h. Việc mô phỏng áp suất lớn gấp nhiều lần thực tế và sự kiểm duyệt nghiêm ngặt từ các cơ quan quản lý cùng các hãng chế tạo như Boeing hay Airbus là bắt buộc. Chỉ một khiếm khuyết nhỏ trong khâu kiểm soát chất lượng cũng có thể dẫn đến thảm kịch phá hủy cấu trúc máy bay.