Tại sao cửa xe Lamborghini lại mở hướng lên trên?

Bài toán không gian cho mẫu Countach huyền thoại

Kiểu cửa cắt kéo trứ danh lần đầu xuất hiện trên chiếc Lamborghini Countach ra mắt vào năm 1974, do nhà thiết kế huyền thoại Marcello Gandini chắp bút. Chi tiết này đã góp phần định hình ngôn ngữ thiết kế đầy ấn tượng, vốn vẫn là đặc trưng của hãng siêu xe Italy cho đến tận ngày nay.

Countach là mẫu siêu xe có gầm cực thấp cùng bề ngang lớn. Thân xe hình nêm khiến việc mở cửa ngang ra ngoài trở nên rất khó khăn, nhất là trong các không gian hẹp. Giải pháp của nhà thiết kế Gandini là sử dụng cơ cấu bản lề cố định phía trước, cho phép cánh cửa xoay và nâng thẳng lên trên, tạo ra chuyển động cắt kéo đặc trưng.

Thiết kế này mang lại hai lợi ích thực tế: giúp người lái ra vào xe dễ dàng khi đỗ sát phương tiện khác, đồng thời hỗ trợ tầm nhìn khi lùi.

Với xe thông thường, việc mở cửa đòi hỏi một khoảng trống đáng kể bên hông. Ngược lại, phần lớn chuyển động của cửa cắt kéo lại diễn ra ở phía trên thân xe, giúp người lái dễ dàng bước ra ngoài dù đỗ ở những vị trí chật hẹp.

Countach vốn có tầm nhìn phía sau rất hạn chế. Vì vậy, một kỹ thuật lùi xe nổi tiếng của người lái mẫu xe này là mở cửa, ngồi trên bậc cửa rồi quan sát qua nóc xe để căn phía sau. Cách xử lý này đã trở thành một giai thoại gắn liền với Countach.

Thiết kế thực dụng và ấn tượng 

Về mặt kỹ thuật, cửa cắt kéo phức tạp hơn so với cửa thông thường vì đòi hỏi sự kết hợp chính xác giữa bản lề, thanh chống thủy lực và gioăng cao su. Chúng cũng yêu cầu khoảng trống phía trên, nên người dùng phải cẩn trọng hơn khi di chuyển trong các gara trần thấp.

Với thiết kế cửa mở cắt kéo, Lamborghini đã đạt mục tiêu vừa thực dụng vừa tạo sự khác biệt. Toàn bộ quá trình cánh cửa từ từ mở và vươn lên cao tạo nên sức hút thị giác mạnh mẽ ngay cả trước khi động cơ khởi động.

Tuy nhiên, không phải tất cả mẫu xe Lamborghini đều được trang bị cửa cắt kéo. Các dòng xe như Huracan, Temerario hay mẫu SUV Urus vẫn dùng cửa mở ngang truyền thống. Cơ chế cửa cắt kéo chỉ được ưu tiên sử dụng trên những dòng xe gầm thấp có kiểu dáng độc đáo.

Bên cạnh đó, dù ra đời từ lý do thực dụng, cửa cắt kéo có cơ cấu phức tạp hơn so với cửa xe truyền thống, dẫn đến chi phí sản xuất và bảo dưỡng cao hơn.

Hãng xe Italy có sự phân cấp rõ ràng: cửa cắt kéo là đặc quyền dành riêng cho các dòng siêu xe thương mại cao cấp nhất sử dụng động cơ V12 (từ Diablo, Murciélago cho đến siêu xe hybrid Revuelto hiện đại) hoặc các bản giới hạn. Việc này vừa giúp phân biệt các phân khúc sản phẩm, vừa giải quyết vấn đề kích thước cửa xe vốn rất lớn trên các dòng V12.

Cửa cắt kéo khác cửa cánh bướm

Nhìn thoáng qua, cửa cắt kéo (scissor doors) và cửa cánh bướm (butterfly doors) có vẻ khá giống nhau khi đều mang lại diện mạo ấn tượng và phục vụ mục đích giúp việc ra vào xe dễ dàng hơn trong không gian hẹp. Tuy nhiên, cơ chế vận hành của hai loại cửa này có sự khác biệt rõ rệt.

Cửa cắt kéo có cơ chế mở hất thẳng lên trên theo chiều dọc, xoay quanh một bản lề cố định gần phía trước cửa. Khi mở, cửa chuyển động thẳng lên và chỉ hơi chếch ra ngoài một chút, giúp tối thiểu hóa không gian cần thiết.

Trong khi đó, cửa cánh bướm vừa mở lên trên vừa mở rộng ra ngoài, có bản lề nằm dọc theo cột A. Khi thao tác, cửa đẩy ra ngoài rồi mới nâng lên, xòe rộng tương tự như đôi cánh bướm. Thiết kế này đòi hỏi khoảng trống bên hông rộng hơn nhưng lại tạo ra khoảng mở lớn, giúp ra vào xe thuận tiện hơn.

Dấu ấn thương hiệu vượt thời gian

Ngày nay, với kỹ thuật hiện đại, Lamborghini không còn bắt buộc phải dùng cửa cắt kéo để giải quyết bài toán không gian. Hãng tiếp tục duy trì thiết kế này như một di sản.

Kiểu cửa này tạo sợi dây liên kết giữa những chiếc Lamborghini hiện đại với "huyền thoại" Countach, một trong những mẫu xe đã góp phần định hình khái niệm siêu xe hiện đại và giúp Lamborghini tránh khỏi nguy cơ phá sản vào thập niên 70 của thế kỷ trước. 

Cửa cắt kéo không chỉ dừng lại ở công năng sử dụng mà đã trở thành công cụ nhận diện thương hiệu trực quan. Mỗi lần cánh cửa vút lên là một lời tuyên bố về sự hiện diện đẳng cấp của chiếc siêu xe mang logo chú bò chiến.