Tàu lặn không người lái của Mỹ ‘sa lưới’ quân đội Iran

Một thông báo của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, cho biết hải quân nước này đã đánh chặn tàu lặn không người lái của quân đội Mỹ tại eo biển Hormuz. Theo hãng tin bán chính thức Fars, phương tiện bị thu giữ khi đang thực hiện hoạt động do thám ở vùng biển có vị trí chiến lược này. Thông tin được Tiền Phong dẫn lại, trong khi quân đội Mỹ chưa đưa ra bình luận về sự việc. IRGC mô tả phương tiện là Remus 600, một thiết bị lặn không người lái tiên tiến, đồng thời cho biết các chuyên gia của lực lượng đang tiếp nhận để trích xuất dữ liệu. Theo tuyên bố được Fars dẫn, việc đánh chặn dựa trên chiến dịch phối hợp phức tạp, kết hợp hoạt động tình báo với tác chiến điện tử. Phía Iran chưa công bố thêm chi tiết về thời điểm, địa điểm cụ thể hay tình trạng của thiết bị sau khi bị thu giữ. Eo biển Hormuz là tâm điểm trong tuyên bố của IRGC, khi lực lượng này khẳng định tuyến hàng hải đã bị phong tỏa và cảnh báo về việc đi qua trái phép. IRGC nói đang triển khai các biện pháp mạnh mẽ, quyết liệt nhằm ngăn những hành động mà họ cho là nguy hiểm tại khu vực. Tuy nhiên, trong thông tin được bài báo nêu, phía Mỹ chưa xác nhận việc mất phương tiện, cũng chưa phản hồi cáo buộc do thám. Vụ việc mới được thông báo không phải lần đầu IRGC tuyên bố thu giữ một tàu lặn không người lái thuộc quân đội Mỹ. Hồi đầu tháng 9, lực lượng này từng nói đã bắt giữ một trong những phương tiện lặn thông minh, không người lái hiện đại nhất của Mỹ. Hai thông báo đề cập những tên thiết bị khác nhau, vì vậy bài báo không khẳng định chúng là cùng một phương tiện. Trong thông tin hồi tháng 9, quân đội Iran xác định thiết bị khi đó là Dive-LD, một loại tàu lặn có khả năng đảm nhiệm nhiều công việc dưới nước. Những nhiệm vụ được nêu gồm lập bản đồ đáy biển, thu thập thông tin tình báo và giám sát, cùng kiểm tra các đường ống dẫn dầu khí. Phương tiện này cũng được cho là có thể hỗ trợ tác chiến chống ngầm, lĩnh vực đòi hỏi khả năng theo dõi hoạt động dưới mặt nước. Remus 600 và Dive-LD được nhắc đến trong hai thông báo riêng, với thông tin hiện có do phía Iran công bố. IRGC cho biết Remus 600 đang được chuyên gia tiếp nhận để lấy dữ liệu, nhưng chưa công bố kết quả phân tích hay những gì thiết bị có thể tiết lộ. Với Dive-LD, bài báo nêu các năng lực do quân đội Iran xác định, chứ không cung cấp đánh giá độc lập về tình trạng phương tiện. Theo nhận định được bài báo dẫn lại, việc thu giữ thành công tàu lặn không người lái có thể giúp Tehran nghiên cứu công nghệ của thiết bị. Bài viết cũng cho rằng Iran có cơ hội tìm hiểu và sao chép công nghệ, qua đó tạo bước lùi cho Lầu Năm Góc và nhà sản xuất Anduril. Dù vậy, thông tin được cung cấp chưa cho biết Iran đã giải mã, sao chép hay khai thác được công nghệ nào. Vụ việc vì thế vẫn chủ yếu được nhìn nhận qua thông báo của IRGC và bản tin dẫn nguồn Fars, trong lúc quân đội Mỹ chưa lên tiếng. Tuyên bố về phong tỏa eo biển Hormuz cùng cảnh báo ngăn tàu qua lại trái phép khiến diễn biến này thu hút chú ý. Các chi tiết về hoạt động do thám, chiến dịch đánh chặn và dữ liệu thu được hiện chưa được phía Mỹ xác nhận trong bài báo của Tiền Phong.