Texas ban bố tình trạng thảm họa vì giá xăng cao

Nguồn ảnh: VnExpress

Thống đốc Greg Abbott tuyên bố trình trạng thảm họa trong vòng 30 ngày tại Texas để triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm kiểm soát giá xăng dầu.

Sắc lệnh được Thống đốc Greg Abbott công bố ngày 28/9 sẽ cho phép chính quyền bang Texas nới một số quy định đối với vận tải thương mại, tăng nguồn cung và kiềm chế đội giá nhiên liệu. Tình trạng thảm họa trên toàn bang Texas sẽ được duy trì trong 30 ngày và có khả năng kéo dài vô thời hạn.

Texas cũng mở rộng sử dụng "diesel nhuộm" trên các tuyến đường trong bang, tăng tải trọng tối đa đối với xe chở nhiên liệu, nông sản và gỗ, đình chỉ các quy định về diesel phát thải thấp trong phạm vi Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho phép. Ông Abbott cũng đề nghị EPA miễn yêu cầu liên bang về diesel có hàm lượng lưu huỳnh siêu thấp nhằm tăng nguồn cung nhiên liệu.

Giá dầu diesel tại trạm xăng của Chevron, thành phố Austin, bang Texas, ngày 26/8. Ảnh: Texas Tribune — Trạm xăng của Chevron tại thành phố Austin, bang Texas, ngày 26/8. Ảnh: *Texas Tribune*

Theo thống đốc Texas, những biện pháp trong sắc lệnh sẽ giảm chi phí tại trang trại, vận tải và giá bán tại cửa hàng. "Ngành nông nghiệp và vận tải hàng hóa của Texas sống bằng diesel. Giá bán cao kỷ lục đang đe dọa cả hai ngành và làm tăng chi phí đối với mọi gia đình Texas", ông nói.

"Diesel nhuộm" có cấu tạo hóa học giống với diesel thông thường bán tại các trạm xăng, nhưng được nhuộm màu đỏ. Loại nhiên liệu này chủ yếu dành cho các phương tiện, thiết bị hoạt động ngoài đường bộ như máy móc nông nghiệp và xây dựng. Do được miễn thuế nhiên liệu đường bộ của liên bang và bang Texas, diesel nhuộm thường không được phép sử dụng trên đường công cộng.

Lệnh mới của ông Abbott không miễn khoản thuế nhiên liệu hiện hành, đang ở mức cố định 20 cent mỗi gallon đối với cả xăng và diesel thông thường.

Giá dầu diesel trung bình tại Texas hiện rơi vào khoảng 5,86 USD mỗi gallon, tăng mạnh so với mức 3,30 USD mỗi gallon hồi đầu tháng 2. Giá diesel trung bình tại Mỹ tuần trước đã lên tới 6,53 USD mỗi gallon, trong khi cùng kỳ năm ngoái là 3,69 USD mỗi gallon.

Thống đốc Greg Abbott trả lời họp báo ở miền tây bang Texas ngày 8/7/2025. Ảnh: Reuters — Thống đốc Greg Abbott trả lời họp báo ở miền tây bang Texas ngày 8/7/2025. Ảnh: *Reuters*

Giá nhiên liệu tại Mỹ tăng cao trong bối cảnh xung đột Trung Đông chưa có dấu hiệu kết thúc, gây gián đoạn hoạt động xuất khẩu dầu khí từ khu vực. Eo biển Hormuz bị phong tỏa và cơ sở hạ tầng các nước vùng Vịnh chịu hư hại cũng tác động tiêu cực lên nguồn cung.

Các biện pháp khẩn cấp được ban bố giữa lúc vấn đề chi phí sinh hoạt đã trở thành trọng tâm đợt bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Đối thủ của ông Abbott trong cuộc tranh cử Thống đốc Texas là nghị viên Dân chủ Gina Hinojosa. Bà đã kêu gọi Thống đốc Abbott đình chỉ thuế xăng dầu của bang để giảm áp lực giá nhiên liệu.

Văn phòng Thống đốc Texas cho rằng ông không có thẩm quyền đơn phương đình chỉ loại thuế này.

Chi nhánh đảng Dân chủ tại Texas ngày 28/9 lặp lại yêu cầu, quy trách nhiệm cho chính sách đối ngoại của Tổng thống Donald Trump khiến giá nhiên liệu tăng cao. Hạ nghị sĩ James Talarico cũng kêu gọi Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton, người đang tranh cử vào Thượng viện Mỹ, ủng hộ đình chỉ thuế xăng liên bang.

Thanh Danh (Theo Texas Tribune, Houston Public Media, Post)

Quyết định ban bố tình trạng thảm họa trong 30 ngày của Thống đốc Greg Abbott ngày 28/9 đánh dấu bước đi khẩn cấp nhằm kiềm chế đà tăng phi mã của giá nhiên liệu tại bang Texas. Chính quyền địa phương cho phép phương tiện lưu thông bằng "diesel nhuộm", đồng thời nới lỏng giới hạn tải trọng xe chở nông sản, gỗ và đình chỉ tạm thời các tiêu chuẩn khí thải liên quan. Động thái can thiệp sâu vào khâu cung ứng này phản ánh mức độ nghiêm trọng khi chi phí vận tải và nông nghiệp đe dọa trực tiếp ngân sách sinh hoạt của người dân. Áp lực giá cả tại địa phương leo thang nhanh chóng trong bối cảnh giá dầu diesel trung bình tại Texas chạm mốc 5,86 USD mỗi gallon, tăng vọt so với mức 3,30 USD hồi đầu tháng 2. Tình trạng thiếu hụt trầm trọng thêm do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, nơi hoạt động xuất khẩu dầu khí bị gián đoạn và eo biển Hormuz rơi vào cảnh phong tỏa. Nguồn cung suy giảm trên diện rộng khiến giá diesel trung bình toàn nước Mỹ vọt lên 6,53 USD mỗi gallon, buộc chính quyền bang phải kiến nghị Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) miễn trừ các quy định về nhiên liệu lưu huỳnh siêu thấp. Khủng hoảng năng lượng đồng thời châm ngòi cho các tranh cãi chính trị gay gắt trước thềm đợt bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Đối thủ tranh cử Gina Hinojosa cùng phe Dân chủ yêu cầu đình chỉ mức thuế nhiên liệu 20 cent mỗi gallon, song văn phòng Thống đốc Abbott khẳng định ông không có thẩm quyền đơn phương bãi bỏ khoản thuế này. Những bất đồng về chính sách đối ngoại và giải pháp ứng phó thuế liên bang tiếp tục biến bài toán giá dầu thành tâm điểm cạnh tranh quyền lực giữa các bên.