' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong một cuộc hội đàm (Ảnh: Politico).
Houthi tấn công Riyadh, Mỹ đứng trước lựa chọn khó khăn
Ngày 10/10, lực lượng Houthi tại Yemen đã tiến hành các cuộc tấn công vào sân bay chính ở Riyadh, Ả rập Xê út, gây thiệt hại nặng nề về người và của.
Houthi tuyên bố đây là hành động đáp trả "sự gây hấn của Ả rập Xê út", chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn duy trì từ năm 2022.
Mặc dù Ả rập Xê út đã đề nghị hỗ trợ, Nhà Trắng đến nay vẫn từ chối can thiệp quân sự trực tiếp. Khi được hỏi về khả năng Mỹ tham gia tấn công Houthi, Tổng thống Donald Trump cho biết: "Có thể. Chúng tôi sẽ xem xét phương án đó. Chúng tôi mới chỉ biết tin về vụ tấn công gần đây. Vì vậy, chúng tôi sẽ đưa ra quyết định. Chúng tôi hành động rất nhanh chóng".
Tuy nhiên, đây không phải là quyết định dễ dàng. Các chuyên gia cảnh báo nếu Mỹ tham chiến có thể khiến Houthi tăng cường tấn công tàu thuyền qua eo biển Bab al-Mandeb, đẩy giá dầu lên cao hơn nữa.
Việc Washington đứng ngoài cuộc đã khiến Houthi tập trung tấn công trực diện hơn vào Ả rập Xê út, buộc đồng minh thân cận của Mỹ phải tự xoay xở. Hiện tại, Mỹ vẫn duy trì lệnh ngừng bắn với Houthi và chỉ hỗ trợ Riyadh ở mức chia sẻ thông tin tình báo.
Mặt khác, có ý kiến cho rằng, bất chấp rủi ro chính trị, Mỹ vẫn có lợi ích kinh tế và chiến lược nếu giúp Ả rập Xê út đối phó với Houthi.
Ngoài các cuộc không kích vào hạ tầng dân sự, Houthi từng không ít lần tấn công tàu chở dầu qua eo biển Bab el Mandeb, cửa ngõ huyết mạch dẫn vào biển Đỏ. Nếu Bab el-Mandeb bị phong tỏa cùng lúc với Hormuz, 2 tuyến vận tải biển quan trọng nhất thế giới sẽ bị gián đoạn, đẩy giá dầu và khí đốt tăng vọt, gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu.
Tổng thống Trump gây bất ngờ với Ukraine
Trong khi đang cân nhắc phương cách ứng phó với Houthi, Tổng thống Trump bất ngờ kêu gọi tiến hành bầu cử chọn lãnh đạo mới ở Ukraine. "Tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới", ông Trump nói với các phóng viên ngày 10/10.
Theo Hiến pháp Ukraine, nhiệm kỳ của Tổng thống Zelensky đã kết thúc vào ngày 21/5/2024. Cuộc bầu cử tổng thống đáng lẽ diễn ra vào ngày 31/3/2024, nhưng ông Zelensky cho biết Ukraine sẽ không tổ chức bầu cử trong giai đoạn thiết quân luật.
Ngày 11/10, nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục gây bất ngờ khi tuyên bố cả Ukraine và Nga sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn đối với các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng của nhau. Tổng thống Trump từng tuyên bố một lệnh ngừng bắn tương tự trước đây nhưng không duy trì được lâu.
Ông cũng cho rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào hạ tầng năng lượng của Nga là nguyên nhân khiến giá dầu diesel toàn cầu tăng cao. "Tốt hơn hết là ông ấy phải dừng ngay lại", Tổng thống Trump nói về ông Zelensky.
Theo Wall Street Journal, trước xung đột với Iran, Trung Đông là khu vực xuất khẩu dầu diesel hàng đầu. Dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho thấy giá dầu diesel tại Mỹ vào ngày 11/10 là 1,66 USD/lít (khoảng 43.000 đồng), tăng đáng kể so với mức 0,97 USD/lít (khoảng 25.150 đồng) một năm trước. Hầu hết các nhà phân tích đều cho rằng nguyên nhân là do cuộc chiến liên quan đến Iran.
Ngày 9/10, Tổng thống Trump đã nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với Nga nhằm tạo điều kiện cho nước này bán dầu diesel, đồng thời công bố một thỏa thuận năng lượng hạn chế với Moscow. Ông Zelensky đã lên tiếng chỉ trích quyết định này.
Khi phát động cuộc chiến với Iran vào ngày 28/2, Tổng thống Trump dự đoán rằng cuộc xung đột sẽ chỉ kéo dài 4 hoặc 5 tuần. Thực tế đã chứng minh dự đoán đó không chính xác.
Giờ đây, một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu đang leo thang và cuốn thêm nhiều quốc gia khác vào vòng xoáy này. Tình hình đó không hề có lợi cho các ứng viên đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump trước thềm bầu cử giữa kỳ, đồng thời đang gây ra những rạn nứt mới giữa Mỹ và ngày càng nhiều đồng minh nước ngoài. Đó thực sự là bài toán khó cho người đứng đầu Nhà Trắng ngay lúc này.