Những ngày qua, tại nhiều vùng trồng thanh long ở Bình Thuận cũ (nay là phía Đông tỉnh Lâm Đồng), thương lái chỉ trả khoảng 3.000-4.000 đồng/kg đối với những vườn có trái to, đẹp, đủ điều kiện xuất khẩu. Với những vườn mua xô (thu mua toàn bộ sản lượng), giá thậm chí chỉ còn 2.000 đồng/kg.
Ông Trần Đức Nghiêm, nông dân ở xã Hàm Kiệm, cho biết, gia đình vừa bán gần 2 tấn thanh long nhưng chỉ thu về chưa đến 4 triệu đồng. "Giá này không đủ tiền công chăm sóc, thuốc bảo vệ thực vật, chưa kể phân bón và các chi phí khác", ông Nghiêm nói.
Thời điểm này, giá thanh long tại vùng Bình Thuận cũ đang chín rộ, nhưng giá xuống gần chạm đáy (Ảnh: Châu Tỉnh).
Giá xuống quá thấp khiến một số nhà vườn không còn mặn mà thu hoạch. Có nơi thương lái không đến mua, người trồng đành cắt bỏ trái không đạt chất lượng hoặc để chín rộ ngoài vườn. Tình cảnh này diễn ra phổ biến tại nhiều vùng thanh long khác của Bình Thuận cũ.
Điều khiến người trồng "sốc" là trước đó không lâu, giá thanh long vẫn ở mức rất cao. Đầu vụ chính vào tháng 7, thanh long chong đèn được thu mua 30.000-32.000 đồng/kg, thanh long ra trái tự nhiên cũng đạt 26.000-29.000 đồng/kg.
Theo các thương lái, thời điểm đầu vụ, do lo ngại giá rớt nên nhiều nhà vườn chủ động bẻ bỏ trái non. Nguồn cung giảm khiến giá thanh long sau đó tăng mạnh. Giá tăng làm tâm lý người dân thay đổi, nhiều nhà vườn ngưng bẻ trái non, tiếp tục chăm sóc và chong đèn kích thích ra trái nghịch vụ. Hệ quả là lượng trái chín thu hoạch cùng thời điểm tăng đột biến.
Một số vườn, người trồng cắt bỏ hoặc để trái chín ngoài vườn do giá xuống quá thấp (Ảnh: Châu Tỉnh).
Thương lái Hồ Văn Thiện (ở xã Tuyên Quang) cho biết, các lứa thanh long chính vụ hằng năm thường có thời điểm dồn hàng, tiêu thụ chậm. Năm nay, nhiều nhà vườn cùng canh bán vào dịp rằm tháng 8 nên nguồn cung tập trung lớn, tạo áp lực mạnh lên thị trường.
Chủ tịch Hiệp hội Thanh long Bình Thuận tỉnh Lâm Đồng Huỳnh Cảnh cũng nhận định giá lứa tháng 8 âm lịch giảm sâu do hàng thu hoạch đồng loạt. Trong khi đó, lượng hàng lứa tháng 7 âm lịch vẫn còn tồn tại thị trường Trung Quốc, cộng với việc thanh long Trung Quốc vào cao điểm thu hoạch khiến cung vượt cầu.
Trước sự biến động này, Hiệp hội Thanh long Bình Thuận tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người dân không vội vàng chong đèn nghịch vụ khi nguồn hàng chính vụ còn dồi dào, tránh tiếp tục gây áp lực lên giá.
Sau sáp nhập, Lâm Đồng hiện có hơn 26.000ha thanh long, tập trung chủ yếu tại vùng Bình Thuận cũ, với sản lượng hơn 500.000 tấn/năm. Dù đã xuất khẩu tới hơn 20 quốc gia, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ chính của mặt hàng này.