Vài tháng trước, Nguyễn Khoa Vũ, cựu học sinh chuyên Anh, trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận tin giành học bổng 50% học phí tại Viện Chí Thiện (Zhishan College) thuộc Đại học Thanh Hoa.
Viện Zhishan trước kia là Viện Khoa học xã hội, với học phí khoảng 26.000 nhân dân tệ mỗi năm (hơn 100 triệu đồng). Sau năm thứ nhất, sinh viên được chọn một trong năm chuyên ngành là Kinh tế học, Xã hội học, Chính trị quốc tế, Quản lý công và Thống kê.
Điều đặc biệt là chị gái Vũ là Nguyễn Vũ Tuệ Giang cũng trúng tuyển Đại học Thanh Hoa vào năm ngoái.
Ban đầu, du học Trung Quốc chưa từng nằm trong kế hoạch của nam sinh. Quen tiếp xúc với văn hóa phương Tây và có niềm đam mê lớn với bóng rổ, Vũ từng thẳng thừng từ chối khi mẹ gợi ý nộp hồ sơ sang Bắc Kinh cùng chị gái.
"Có thời điểm em nói thẳng với bố mẹ là hoặc đi học Anh, Mỹ, hoặc ở nhà", Vũ nhớ lại.
Bước ngoặt đến vào tháng 8 năm ngoái, khi nam sinh cùng gia đình đưa chị gái sang Bắc Kinh nhập học. Tận mắt chứng kiến phòng học, bể bơi, sân bóng rổ hiện đại và trải nghiệm sinh hoạt với các sinh viên Việt Nam tại đây, nam sinh hoàn toàn bị chinh phục.
Khoa Vũ và Tuệ Giang tại Đại học Thanh Hoa, tháng 9/2026. Ảnh: Nhân vật cung cấp
"Em thấy mọi thứ thật phù hợp và nhận ra đây mới là môi trường dành cho mình", Vũ kể.
Để vào Đại học Thanh Hoa, Khoa Vũ phải vượt qua vòng hồ sơ với bảng điểm, chứng chỉ ngoại ngữ, thư giới thiệu, bài luận, video tự giới thiệu và kết quả CSCA - bài thi đầu vào dành cho sinh viên quốc tế. Trong ba năm phổ thông, nam sinh duy trì điểm trung bình các môn trên 9, đồng thời sở hữu IELTS 7.5 và HSK 6 (chứng chỉ Hán ngữ bậc cao nhất).
Trong bài luận cá nhân, Vũ chọn kể câu chuyện gác lại giấc mơ trở thành cầu thủ bóng rổ chuyên nghiệp để dồn sức cho con đường học thuật và ngành Kinh tế.
"Việc theo nghiệp thể thao là một thử thách lớn vì đòi hỏi nguồn lực mạnh và môi trường phát triển phù hợp", nam sinh nhìn nhận. Về lý do chọn ngành Kinh tế, em cho hay thừa hưởng "máu kinh doanh" từ mẹ, từng nhập các món đồ chơi "hot" hay kinh doanh giày thể thao qua mạng ngay từ khi còn đi học.
"Em muốn chứng minh rằng dù đam mê thể thao đến đâu, mình vẫn có thể tạm gác lại để làm xuất sắc một mục tiêu khác", Vũ chia sẻ thông điệp bài luận.
Vượt qua bài thi CSCA với hai môn Toán và Tiếng Trung, Vũ bước vào vòng phỏng vấn trực tiếp. Trong 15 phút, ba giáo sư đặt ra câu hỏi về nhiều chủ đề, thậm chí yêu cầu nam sinh giải toán trực tiếp. Nội dung vòng này được yêu cầu bảo mật.
Nhìn lại thử thách này, Vũ cho rằng chìa khóa thành công là sự trung thực và hiểu rõ thế mạnh bản thân. Cậu tiết lộ một tình huống thực tế: "Em từng thẳng thắn trả lời là không biết về chủ đề giáo sư hỏi và xin phép được đổi câu hỏi khác".
Cô Hoàng Lan Chi, giảng viên trường Đại học ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội, người hướng dẫn Khoa nộp hồ sơ, nói ngạc nhiên với khả năng chịu áp lực cao của học trò. Vũ đã học và thi từ HSK4 lên HSK6 trong vòng 6 tháng.
"Vũ đã chứng minh mình phù hợp với tiêu chí tuyển sinh của trường. Em giỏi toàn diện, từ học thuật, âm nhạc, thể thao cho đến tinh thần quyết tâm, kiên trì và kỉ luật", cô Chi đánh giá.
Cả hai con cùng đỗ và giành học bổng ở ngôi trường danh tiếng bậc nhất Trung Quốc, chị Mai Dung cho hay có cách định hướng khác nhau. Với Tuệ Giang vốn tự giác, thuận lợi trong học tập, người mẹ chủ yếu đứng sau ủng hộ. Còn Khoa Vũ dù có năng lực học tập tốt lại thỉnh thoảng xao nhãng nên chị kèm cặp sát sao hơn, thường nêu các tấm gương thành công và dần hướng con noi theo chị gái.
"Tôi để con trải nghiệm, tự chịu trách nhiệm và đối mặt với thất bại từ sớm để luôn tạo ra các bối cảnh ngầm, khơi dậy đam mê", chị kể, nhìn nhận việc rủ Vũ cùng đưa chị gái đi nhập học, hay giao lưu cùng sinh viên năng động ở Thanh Hoa đã giúp con tự tìm thấy mục tiêu của mình.
Doãn Hùng