Chiều 22/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về dự thảo ba Luật Đất đai, Nhà ở và Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Sau khi lắng nghe góp ý của các đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng dành hơn nửa giờ để nói về mục tiêu, định hướng khi sửa ba luật tác động mạnh đến thị trường địa ốc thời gian tới.
Thủ tướng giải thích lý do Nhà nước phải điều tiết giá đất
Thủ tướng Lê Minh Hưng giải thích lý do Nhà nước phải quản lý, điều tiết giá đất. Video: Anh Tú
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất. Thay vào đó, giá đất sẽ do Nhà nước quyết định, việc định giá phải đảm bảo 4 nguyên tắc, trong đó có trung thực, khách quan, công khai, minh bạch, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ; đúng trình tự, thủ tục định giá đất. Việc định giá sẽ dựa trên dữ liệu đất đai, chuyên ngành có liên quan, và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất, nhà đầu tư.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nói rằng đề xuất trên nhằm thể chế hóa Nghị quyết 21 của Trung ương. Theo ông, Nghị quyết 18 trước đây định hướng giá đất phải theo thị trường. Tuy nhiên, quy định này khiến các địa phương phải xác định giá đất đầu vào, dựa trên các kết quả đấu giá đất rất cao.
Thủ tướng nói, giá đất cao cũng sẽ đẩy vào chi phí của các dự án, khiến giá nhà lên cao, vì doanh nghiệp còn phải vay vốn, đối mặt với thủ tục hành chính kéo dài. Vì vậy, ông cho biết Nhà nước phải quy định điều tiết, quản lý giá đất nhằm phục vụ mục tiêu phát triển.
Người đứng đầu Chính phủ nhìn nhận, các địa phương có thể thu ngân sách tốt trong một thời điểm nhất định, khi giá đất cao. Nhưng việc này gây hệ lụy rất lớn với phát triển kinh tế. "Chúng ta sẽ không bao giờ giải quyết, xử lý được vấn đề giá nhà với những đối tượng ưu tiên như cán bộ, công chức, người lao động, học sinh, sinh viên, lực lượng vũ trang", Thủ tướng chia sẻ.
Ông cũng nhấn mạnh phải chuyển tư duy từ sở hữu nhà, sang Nhà nước có trách nhiệm bố trí chỗ ở theo quy định của Hiến pháp. Ông thông tin thêm, Luật Đất đai (sửa đổi) dự kiến có hiệu lực từ 2028 để phù hợp với tiến trình hoàn thiện cơ sở dữ liệu về đất đai.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận tại tổ chiều 22/10. Ảnh: Ngọc Thành
Đối với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng nói rằng nhu cầu nhà ở của người dân rất lớn, nhưng nguồn cung nhà ở phù hợp với khả năng chi trả còn nhiều bất cập. Ông đánh giá cơ cấu nhà ở hiện nay "còn thiên về sở hữu" và các loại hình nhà ở chưa được phân định rõ. Vì vậy, chính sách hỗ trợ "chưa trúng, chưa đúng" vào nhóm cần ưu tiên, đó là nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Để giải quyết vấn đề này, theo người đứng đầu Chính phủ, dự thảo đã phân định rõ 4 nhóm nhà ở. Trong đó, nhà ở thương mại sẽ theo điều tiết của thị trường. "Ai có điều kiện thu nhập cao thì tiếp cận phân khúc nhà ở cao cấp", Thủ tướng nói.
Ông khẳng định mục tiêu của Nhà nước là quản lý nhà ở cho thuê, nhà công vụ, nhà chính sách. "Nhà nước không bao cấp về nhà ở, nhưng cũng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn. Tinh thần xuyên suốt, trước hết là để người dân có chỗ ở, gắn với an sinh xã hội", Thủ tướng nói.
Vì vậy, Nhà nước sẽ tập trung ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê. Ông nói rằng phân khúc này sẽ là trụ cột chiến lược để bảo đảm an sinh xã hội và góp phần kiềm chế nguy cơ đầu cơ bất động sản.
Thủ tướng cũng nêu thực tế thời gian qua, giá nhà ở thương mại tăng cao, vượt quá khả năng chi trả của người dân. Người lao động trẻ phải mất rất nhiều thời gian mới tích lũy để mua nhà, nên nhu cầu thuê nhà dài hạn với giá hợp lý là rất lớn. Vì vậy, ông yêu cầu cần có chính sách để người dân có thể được thuê nhà lâu dài, ổn định và giá phù hợp.
Theo dự thảo, giá nhà ở cho thuê dự kiến không vượt khung do UBND cấp tỉnh ban hành. Thủ tướng nói quy định trên nhằm đảm bảo các ưu đãi chính sách từ Nhà nước về hỗ trợ đầu tư nhà ở cho thuê được chuyển tải đến người dân.
Dự thảo cũng đề xuất nhà ở xã hội sau 5 năm chỉ được bán lại cho đúng người đủ điều kiện hưởng chính sách ưu đãi về loại nhà ở này. Thủ tướng giải thích việc này nhằm ngăn ngừa trục lợi, làm sai lệch mục tiêu tốt đẹp của chính sách, biến chính sách an sinh thành cơ hội kiếm lời. "Đảm bảo nhà ở xã hội luôn nằm trong hệ sinh thái an sinh và phục vụ đúng đối tượng", ông khẳng định.
Anh Tú