Thành tựu đổi mới và hướng tiếp cận tương lai
Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao chủ đề “Kiến tạo tương lai số, xanh và bền vững: Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất”. Chủ đề phản ánh đúng những yêu cầu đặt ra đối với quá trình phát triển của mỗi quốc gia, địa phương, doanh nghiệp, cũng như quan hệ Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn mới.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại diễn đàn (Ảnh: Đình Hoàng).
Theo Thủ tướng, hợp tác địa phương là một trụ cột quan trọng trong tổng thể quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản. Ông nhấn mạnh quan hệ Việt Nam - Nhật Bản được xây dựng trên nền tảng tin cậy chính trị, tương đồng về văn hóa, gắn kết nhân dân và sự chia sẻ, đan xen lợi ích ngày càng chặt chẽ.
Kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, hợp tác song phương tiếp tục mở rộng, đi vào chiều sâu trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đến hợp tác địa phương và giao lưu nhân dân.
Điểm lại những thành tựu sau 40 năm đổi mới, Thủ tướng cho biết Việt Nam đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ 32 thế giới, nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại hàng đầu toàn cầu. Tăng trưởng kinh tế đạt nhiều kết quả tích cực, kinh tế vĩ mô ổn định, thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tăng trưởng mạnh mẽ.
Sự kiện diễn ra tại Nhà hát sông Hương, phường Thuận Hóa, thành phố Huế (Ảnh: Đình Hoàng).
Bước vào kỷ nguyên mới, Việt Nam quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; phát triển nhanh, bền vững, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng.
Người đứng đầu Chính phủ cho biết Việt Nam xác định khu vực FDI là bộ phận quan trọng của nền kinh tế, mong muốn thu hút dòng vốn chất lượng cao, gắn với chuyển giao công nghệ tiên tiến, kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp trong nước.
5 định hướng quan trọng
Để tận dụng tối đa tiềm năng, thế mạnh bổ trợ lẫn nhau, Thủ tướng Chính phủ gợi mở 5 định hướng hợp tác trọng tâm để các đại biểu trao đổi, thảo luận tại diễn đàn.
Thứ nhất, nâng tầm hợp tác thành đối tác tăng trưởng chất lượng cao và tự chủ chiến lược. Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, đô thị thông minh, nông nghiệp bền vững, nghiên cứu - phát triển. Nhật Bản được đề nghị hỗ trợ các địa phương Việt Nam xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị các ngành công nghệ mới.
Trong khuôn khổ diễn đàn, người đứng đầu Chính phủ đã có buổi làm việc với đại diện các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (Ảnh: Đình Hoàng).
Thứ hai, hợp tác cần được triển khai theo tinh thần “nhìn cho đúng, triển khai nhanh, làm đến cùng và đo lường bằng kết quả”. Các bên cần tập trung tháo gỡ những khó khăn về thiếu hụt nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam, đồng thời góp phần giải quyết bài toán già hóa dân số, suy giảm lực lượng lao động tại Nhật Bản. Thủ tướng đề nghị lựa chọn những dự án ưu tiên có tính khả thi cao, phù hợp với thế mạnh của mỗi bên để triển khai ngay, tạo kết quả cụ thể.
Thứ ba, lấy địa phương, doanh nghiệp và người dân làm trung tâm. Thủ tướng nhấn mạnh diễn đàn phải là nơi lắng nghe thực chất, để Chính phủ hai nước kịp thời tháo gỡ vướng mắc, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, thuận lợi. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm người dân được thụ hưởng trực tiếp từ hợp tác, thông qua việc làm tốt hơn, thu nhập cao hơn và cơ hội nâng cao kỹ năng.
Thủ tướng mong muốn diễn đàn là nơi lắng nghe thực chất, bàn sâu về việc chuyển từ mô hình “hợp tác thông thường” sang “đồng kiến tạo phát triển” (Ảnh: Vi Thảo).
Thứ tư, cần coi giao lưu văn hóa và sự hiểu biết lẫn nhau là nền tảng của quan hệ hợp tác lâu dài. Hai bên được đề nghị nghiên cứu những sáng kiến cụ thể để tăng cường kết nối văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân; phát triển các sản phẩm du lịch chung, mở thêm đường bay trực tiếp giữa các địa phương, tăng cường giao lưu thế hệ trẻ, tổ chức các chương trình du lịch học tập, trao đổi sinh viên, chia sẻ kinh nghiệm và phát huy các giá trị di sản, công nghiệp văn hóa.
Thứ năm, Việt Nam và Nhật Bản cần tăng cường hợp tác chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai. Các địa phương Nhật Bản có thể chia sẻ kinh nghiệm thông qua những dự án cụ thể về hạ tầng xanh, chống ngập đô thị, xử lý rác và nước thải, nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo,...
Thủ tướng đề nghị chính quyền các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp hai nước tiếp tục đổi mới tư duy, chuyển mạnh từ mô hình “hợp tác thông thường” sang “đồng kiến tạo phát triển”. Các doanh nghiệp Nhật Bản được khuyến khích tiếp tục coi Việt Nam là trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo, kết nối chuỗi cung ứng bền vững.
Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển mạnh mẽ
Phát biểu khai mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản 2026, nhằm cụ thể hóa nội dung làm việc giữa Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Lê Minh Hưng và Thủ tướng Chính phủ Nhật Bản Takaichi Sanae vào tháng 5. Tại cuộc làm việc, hai bên cam kết thúc đẩy gắn kết nguồn nhân lực, giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa và du lịch.
Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc diễn đàn (Ảnh: Vi Thảo).
Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ, thực chất trên tất cả các lĩnh vực. Nhật Bản tiếp tục giữ vững vị thế là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều lần đầu tiên vượt mốc 50 tỷ USD, dòng vốn đầu tư tăng gần 4 tỷ USD với xấp xỉ 300 dự án mới.
Hai nước đặt mục tiêu đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm, kim ngạch thương mại song phương đạt 60 tỷ USD vào năm 2030.
Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, trải qua nhiều năm vun đắp, hợp tác địa phương đã trở thành một trụ cột quan trọng, thực chất trong quan hệ Việt Nam - Nhật Bản. Đến nay có gần 120 thỏa thuận hợp tác được ký kết, triển khai trên nhiều lĩnh vực.
Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki thay mặt Thủ tướng nước này gửi thông điệp tới Diễn đàn (Ảnh: Vi Thảo).
Thông qua Đại sứ Ito Naoki, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kêu gọi hai bên cùng tiến bước để kiến tạo một tương lai vững mạnh, thịnh vượng. Qua diễn đàn lần này, bà mong muốn quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa Nhật Bản và Việt Nam sẽ tiếp tục được củng cố, phát triển sâu rộng hơn nữa.
Sáng cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chủ trì cuộc làm việc với các doanh nghiệp Nhật Bản.
Thủ tướng đề nghị thúc đẩy quan hệ đầu tư Việt Nam - Nhật Bản chuyển mạnh từ quan hệ giữa "nhà đầu tư và địa điểm đầu tư" sang quan hệ đối tác cùng phát triển và kiến tạo, cùng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, cùng tham gia sản xuất hiệu quả, khẳng định vị trí, vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu.