Thực chiến khốc liệt, vũ khí “cấp độ cuối cùng” của Ukraine lộ điểm yếu

Vũ khí đánh chặn “cấp độ cuối cùng” của Ukraine

Trong lưới lửa canh trời của Ukraine - sau khi máy bay tiêm kích, các loại tên lửa đánh chặn tầm xa, tầm gần và pháo cao xạ không thể tiêu diệt được mục tiêu đang lao đến - súng máy là tuyến đánh chặn ở “cấp độ cuối cùng”.

Kyiv Independent dẫn lời một cố vấn của Tổng thống Ukraine hôm 7/10, cho biết, những khẩu súng máy tự động gắn trên tháp pháo mới đưa vào sử dụng ở Kiev được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI), chỉ cung cấp khả năng bảo vệ hạn chế và không nên được coi là "viên đạn bạc".

Ukraine bắt đầu triển khai các tháp pháo này vào đầu tháng 10, sau các cuộc tấn công do Nga phát động nhằm vào một số cây cầu trọng yếu ở thủ đô. Ukraine đã ca ngợi thành công của chúng trong việc bắn hạ các UAV phản lực Nga.

Tuy nhiên, Serhiy “Flash” Beskrestnov, một nhà phân tích chiến tranh điện tử và cố vấn chính phủ Ukraine, cho biết ,phiên bản hiện tại của chúng chỉ cung cấp khả năng bảo vệ hạn chế.

“Điều quan trọng cần hiểu là tháp pháo súng máy không phải là hệ thống phòng thủ cấp thành phố (phòng thủ khu vực), mà là hệ thống phòng thủ cấp địa điểm (phòng thủ điểm). Ví dụ, một nhà kho, cơ sở sản xuất, cây cầu, trạm biến áp điện...”, ông Beskrestnov viết trên trang Facebook cá nhân.

Hãng thông tấn nhà nước Ukrinform, trích dẫn phát biểu trước đó của Tổng thống Volodymyr Zelensky, cho biết, hiện Ukraine đã triển khai 12 tháp pháo tự động tại trung tâm Kiev và dự kiến ​​sẽ có thêm 8 tháp pháo nữa.

Ông Beskrestnov ví các tháp pháo này như "lớp phòng thủ cuối cùng" khi các vũ khí khác để lọt UAV Nga đang bay tới.

“Phạm vi bảo vệ của các tháp pháo tự động này, chủ yếu được trang bị súng máy cỡ nòng lớn, không thay thế những vũ khí phòng không chính. Tháp pháo là lớp phòng thủ cuối cùng khi UAV đối phương đã vượt qua tất cả các lớp phòng thủ khác”, ông Beskrestnov cho biết thêm.

Các loại tháp pháo tương tự đã được quân đội Ukraine triển khai ở tiền tuyến trước khi được đưa về Kiev trong những tuần gần đây, khi Nga leo thang chiến dịch sử dụng UAV tấn công cảm tử nhắm vào thủ đô.

Theo thông báo của Không quân Ukraine hôm 7/10, Nga sử dụng số lượng UAV phản lực đạt mức kỷ lục trong tháng 9, với 3.500 chiếc - tăng gấp 10 lần so với tháng 6.

Cũng trong tháng 9, Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine, từ hệ thống đường sắt đến trạm xăng, các trung tâm dữ liệu, cơ sở sản xuất quốc phòng, một điều khá hiếm gặp trong cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm.

Những chiếc F-16 của Không quân Ukraine đã đảm nhận vai trò quan trọng nhất trong việc đánh chặn các UAV phản lực trong vài tuần gần đây. Tuy nhiên, đạn pháo 20mm dùng trên loại tiêm kích này đang khan hiếm, khiến lãnh đạo Ukraine phải tích cực xoay sở để tìm nguồn cung cấp.

Tổng thống Zelensky cũng cam kết sẽ sớm đẩy mạnh sản xuất tên lửa phòng không cỡ nhỏ với giá rẻ để bổ sung cho hệ thống bảo vệ nhiều lớp xung quanh Kiev. Hiện vẫn chưa có nhiều thông tin về dự án này, bao gồm loại tên lửa, hiệu suất và số lượng sản xuất dự kiến.

Lộ điểm yếu qua thực chiến

Phát minh "đột phá" mới nhất của quân đội Ukraine - tháp pháo phòng không tự động - qua thực chiến chưa đáp ứng được các yêu cầu kỹ - chiến thuật và hiệu quả đánh chặn như công bố trước đó.

Trong một video quảng bá hệ thống phòng không mới, một lãnh đạo quân đội Ukraine tuyên bố hệ thống tự động mới nhất, với thị giác máy tính, đã bắn hạ được một số UAV phản lực Geran-5, thậm chí là cả vào ban đêm.

Phó Tư lệnh Không quân Ukraine, Đại tá Cherevashenko, tuyên bố tại một phiên điều trần của Quốc hội rằng, những khẩu súng máy phòng không này, có thể bắn hạ các UAV thông thường ở cự ly 1.400m, và với UAV phản lực và tên lửa hành trình S8000 Banderol ở cự ly đến 800m.

Tuy nhiên, việc sử dụng thực tế súng máy phòng không điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo (AI) khác biệt đáng kể so với thông số kỹ thuật được quảng cáo.

Trên thực tế, khẩu súng này phải khai hỏa liên tục khi cố gắng bắn hạ mục tiêu trên không. Kết quả là lượng đạn tiêu hao trung bình nhanh hơn 40% so với khi súng được điều khiển bởi pháo thủ.

Ngoài ra, việc nạp đạn ở những tháp pháo tự động này vẫn do con người thực hiện, có thể dẫn đến lỡ thời cơ đánh chặn UAV. Bản thân các pháo thủ phòng không Ukraine, cũng đặt câu hỏi về hiệu quả của súng phòng không điều khiển bằng AI, so với các đội phòng không cơ động truyền thống.

Còn một vấn đề khác mà người dân Kiev đang thảo luận trên mạng xã hội, đó là họ lo ngại khi súng máy phòng không tự động “bắn lung tung” có thể tạo ra rủi ro cho các mục tiêu dân sự và người dân nằm trong tầm bắn của đạn 12,7mm trên tổ hợp này.

Do vậy, người dân thủ đô Ukraine được khuyến cáo nên tránh xa cửa sổ, khi còi báo động không kích vang lên.