Ngày 7/11, Bộ Công Thương tổ chức hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia và bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027-2028. Hội nghị diễn ra trực tiếp kết hợp trực tuyến với UBND 34 tỉnh, thành phố.
Theo báo cáo của Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), năm 2026, công tác cung ứng điện chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố bất lợi. Khủng hoảng tại Trung Đông, xung đột tại Ukraina làm đứt gãy chuỗi cung ứng, đẩy giá năng lượng sơ cấp tăng rất cao, tác động lớn tới Việt Nam, quốc gia nhập khẩu ròng năng lượng sơ cấp với tỷ lệ xấp xỉ 44%.
Riêng các tháng 4, 5, 6, hệ thống phải xử lý cùng lúc nắng nóng, gián đoạn nguồn cung nhiên liệu, biến động giá LNG và khó khăn về than nhập khẩu. Phụ tải cực đại vượt đỉnh năm trước 6,4%, nhu cầu điện cả năm tăng trên 10%, áp lực lớn nhất dồn vào miền Bắc.
Thời tiết diễn biến cực đoan, xuất hiện nhiều đợt nắng nóng kéo dài trong các tháng 7, 8, 9. Nhiệt độ trung bình toàn quốc tháng 10 cao hơn trung bình nhiều năm, miền Bắc cao hơn 2 tới 3°C, ở mức kỷ lục trong chuỗi quan trắc kể từ năm 1961. Hiện tượng El Niño tác động từ nửa cuối tháng 10 khiến lượng nước về các hồ thủy điện chỉ còn khoảng 80% trung bình nhiều năm; sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.
Nguồn nhiệt điện chịu áp lực lớn do phải xử lý sự cố, sửa chữa; việc đưa nguồn điện nền mới vào vận hành rất khó khăn, hạn chế.
Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm đủ điện, tối ưu chi phí. Năm 2026, điện sản xuất và nhập khẩu ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3%; công suất cực đại đạt 57.537 MW. Dù phụ tải quý IV dự kiến tăng 13%, hệ thống vẫn đáp ứng đủ. Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), điện thương phẩm 10 tháng tăng 9,84%. Điện mặt trời mái nhà miền Bắc phát triển nhanh; nhiều công trình truyền tải đã đóng điện. Nhiệt điện Quảng Trạch I dự kiến vận hành thương mại vào cuối năm 2026.
Lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh, trong mọi trường hợp, phải bảo đảm đủ năng lượng, đặc biệt là điện, phục vụ phát triển kinh tế và đời sống người dân bằng các giải pháp cụ thể, khả thi.
Lãnh đạo Bộ Công Thương yêu cầu cả hệ thống vào cuộc đồng bộ, tập trung xử lý những vấn đề cấp bách, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm và thời hạn thực hiện. “Ma trận công việc phải đi liền với ma trận trách nhiệm và ma trận rủi ro” để bảo đảm hoàn thành mục tiêu.
Các công trình nguồn và lưới điện đã xác định phải vận hành trong năm 2027 cần có mốc tiến độ, thời điểm quyết định cụ thể và phải hoàn thành đúng hạn. Các giải pháp phải chủ động phòng ngừa rủi ro ảnh hưởng đến tăng trưởng, không phải để tính phương án lùi tiến độ.
Trong số loạt giải pháp đảm bảo cung ứng điện thời gian tới, lãnh đạo Bộ Công Thương yêu cầu khẩn trương triển khai các giải pháp bổ sung công suất đỉnh. Phát triển hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) theo quy mô và khung giá đã xác định; EVN, Petrovietnam, TKV và các chủ đầu tư rà soát, đăng ký quy mô đầu tư lưu trữ. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phối hợp ngành Điện thúc đẩy điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp, khách hàng lớn, công sở; triển khai việc giao chỉ tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà cho các địa phương.
Theo tính toán của Bộ Công Thương, tiềm năng kỹ thuật điện mặt trời mái nhà hộ gia đình trên toàn quốc lên tới gần 49.300 MWp. Trong đó, khu vực Đông Nam Bộ đứng đầu với tiềm năng công suất 12.508 MWp; tiếp đến là khu vực Tây Nam Bộ, Đồng bằng sông Hồng với công suất lần lượt 9.940 MWp và 9.077 MWp.
Thế nhưng, số liệu tổng hợp từ các tổng công ty điện lực cho thấy, đến hết tháng 8 năm nay, cả nước mới có 134.410 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, tổng công suất lắp đặt hơn 11.450 MWp. Trong đó, có khoảng 113.210 hệ thống điện mặt trời mái nhà của các hộ gia đình và hộ kinh doanh, công suất 4.910 MWp.