Từ hạt cà phê Jrai đến câu chuyện thương hiệu Việt
Tại làng Mrông Yố 1, xã Ia Phí, hành trình khởi nghiệp của vợ chồng anh Siu Sắt và chị Rơ Châm Awưnh là minh chứng cho khát vọng nâng tầm nông sản Gia Lai.
Rời bục giảng để khởi nghiệp với cà phê hữu cơ, hai vợ chồng xây dựng thương hiệu Jrai Ia Ly Coffee, gắn sản phẩm với văn hóa bản địa.
Năm 2024, anh chị thành lập Công ty TNHH Chế biến nông sản Jrai Ia Ly. Hai sản phẩm cà phê bột nguyên chất và cà phê hạt nguyên chất lần lượt đạt chứng nhận OCOP 3 sao trong năm 2024 và 2025. Năm 2025, doanh thu doanh nghiệp đạt khoảng 100 tỷ đồng, sản phẩm tiếp cận khách hàng tại khoảng 30 quốc gia.
Không chỉ kinh doanh cà phê, vợ chồng anh Siu Sắt còn mong muốn phát triển mô hình kết hợp sản xuất cà phê hữu cơ với trải nghiệm văn hóa Jrai, giúp du khách hiểu hơn về hành trình từ nông trại đến tách cà phê và đời sống cộng đồng.
Câu chuyện này gợi mở hướng đi được đặt ra tại Hội thảo “Nông sản Việt: Từ trang trại lên bàn ăn thế giới”, tổ chức ngày 16/10/2026 tại Gia Lai: Nâng giá trị nông sản bằng chất lượng, thương hiệu, câu chuyện văn hóa và trải nghiệm.
Đưa OCOP vào hành trình khám phá đại ngàn và biển xanh
Tháng 8/2026, Ngày hội du lịch xã Kbang kết hợp Hội chợ nông sản, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương thu hút khoảng 12.000 lượt người dân, du khách trong ba ngày, với tổng doanh thu bán hàng ước đạt 2,8-3 tỷ đồng.
Sự kiện có 116 gian hàng, trong đó 66 gian hàng nông sản, OCOP, đặc sản và 50 gian hàng ẩm thực. Những món ăn như cơm lam, gà nướng, rượu ghè, cá sông góp phần tạo nên trải nghiệm đặc trưng.
Kết quả này cho thấy, khi nông sản được đặt trong không gian văn hóa, ẩm thực và du lịch, khả năng tiếp cận người tiêu dùng được mở rộng.
Tại Pleiku, ngày 10/10/2026, Hợp tác xã Nông nghiệp Liên hiệp Gia Lai khai trương điểm giới thiệu khoảng 400 sản phẩm OCOP, đặc sản tại Quảng trường Đại Đoàn Kết, tạo thêm kênh kết nối sản phẩm với người dân và du khách.
Những hoạt động trên phù hợp với định hướng của UBND tỉnh tại Kế hoạch số 147/KH-UBND về xây dựng hệ thống cửa hàng, điểm trưng bày, giới thiệu và quảng bá sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương.
Năm Du lịch quốc gia 2026 với chủ đề “Gia Lai - Đại ngàn chạm biển xanh” càng mở ra cơ hội kết nối những sản vật cao nguyên với đặc sản duyên hải.
Từ cà phê, hồ tiêu, mật ong, mắc ca đến bánh tráng nước dừa, bún Song Thằn, chả ram tôm đất, Gia Lai có nguồn nguyên liệu và văn hóa ẩm thực phong phú để phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng.
Kiến tạo hệ sinh thái tuần hoàn, mở rộng thị trường
Để những ý tưởng kết nối sản vật liên vùng "Đại ngàn chạm biển xanh" không chỉ dừng lại ở các sự kiện quảng bá, Gia Lai cần một chiến lược kiến tạo hệ sinh thái nông nghiệp - du lịch. Điều này đã được ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, đúc kết tại phiên hội thảo ngày 16/10. Ông nhấn mạnh vai trò của việc gắn kết chặt chẽ giữa nông dân, đầu bếp, nghệ nhân, nhà khoa học và doanh nghiệp du lịch nhằm nâng cao giá trị nông sản và giữ gìn bản sắc văn hóa.
Từ định hướng này, Gia Lai cần thúc đẩy liên kết giữa vùng nguyên liệu, cơ sở chế biến, nhà hàng, khách sạn, doanh nghiệp lữ hành và hệ thống phân phối OCOP.
Trước hết, cần khuyến khích các cơ sở lưu trú, nhà hàng sử dụng nguyên liệu địa phương có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng; xây dựng thực đơn giới thiệu những món ăn đặc trưng của đại ngàn và vùng biển.
Doanh nghiệp lữ hành có thể phát triển chương trình tham quan vùng nguyên liệu, trải nghiệm thu hoạch, chế biến, thưởng thức ẩm thực và mua sắm OCOP.
Những mô hình như Jrai Ia Ly có thể trở thành cơ sở nghiên cứu phát triển du lịch nông nghiệp gắn với văn hóa cộng đồng, để người dân vừa sản xuất vừa tham gia cung cấp dịch vụ.
Để thực hiện hiệu quả, cần nâng cao kỹ năng phục vụ du khách, xây dựng câu chuyện sản phẩm, hoàn thiện bao bì, truy xuất nguồn gốc và phát triển kênh bán hàng trực tuyến.
Yếu tố tuần hoàn cũng cần được chú trọng thông qua giảm tổn thất sau thu hoạch, tận dụng phụ phẩm phù hợp, hạn chế chất thải trong chế biến, dịch vụ du lịch và bảo vệ môi trường.
Tỉnh cần xây dựng một cơ chế phân chia lợi ích hợp lý, minh bạch để người nông dân, hợp tác xã và các nghệ nhân được hưởng lợi nhuận một cách thực chất.
Ở thị trường quốc tế, Gia Lai đã có những bước xúc tiến đáng chú ý. Tại Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026, tỉnh giới thiệu sản phẩm OCOP, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, bánh tráng nước dừa, nón lá và các đặc sản tới doanh nghiệp, đối tác quốc tế. Tuy nhiên, muốn duy trì thị trường, sản phẩm phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, mẫu mã, truy xuất nguồn gốc và năng lực cung ứng.
Gia Bình